Rusya'nın dizeldeki payı ağustosta yüzde 20'ye indi: Türkiye ABD ve Hindistan'a yöneldi

Türkiye’nin akaryakıt tedarik haritasında birkaç ay içinde dikkat çekici bir değişim yaşandı.

Emtia takip şirketi Kpler’in verilerine göre Türkiye, ağustos ayında Hindistan’dan günlük 120 bin varilin üzerinde, ABD’den ise yaklaşık 90 bin varil dizel ithal etti. Kpler’in 2017’ye kadar uzanan veri setinde iki ülkeden yapılan aylık alımlar açısından bunlar şimdiye kadarki en yüksek seviyeler.

Türkiye’nin yeni tedarikçilere yönelmesinin başlıca nedenlerinden biri Rusya’daki arz ve ihracat kısıtlamaları oldu.

Ukrayna’nın Rus rafinerilerine yönelik saldırılarının yakıt üretimini aksatmasının ardından Moskova, iç piyasadaki arzı desteklemek amacıyla dizel ihracatına yönelik kısıtlamaları sıkılaştırdı. Orta Doğu’daki rafineri hasarları ve Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan sevkiyatların azalması da bölgedeki alternatif arzı sınırladı.

Bu gelişmeler Türkiye açısından önem taşıyor. Çünkü Rusya, kısa süre öncesine kadar Türkiye’nin dizel ithalatında açık ara en büyük tedarikçiydi.

Kpler verilerine göre Rusya’dan yapılan dizel ithalatı, 2026’nın ilk aylarında günlük 200 bin varilin üzerinde seyrederken temmuzda yaklaşık 100 bin varile, ağustosta ise 80 bin varile geriledi. Böylece Rusya’nın Türkiye’nin dizel ithalatındaki payı ağustos ayında yaklaşık yüzde 20’ye düştü.

Türkiye’nin enerji piyasası verilerine göre Rusya, 2025 yılında günlük ortalama 281 bin varil dizel göndererek Türkiye’nin toplam dizel ithalatının yaklaşık yüzde 85’ini karşılamıştı.

Enerji Aspects’in hesaplamaları Kpler’den daha düşük miktarlara işaret ediyor. Kuruma göre ağustos ayında Hindistan’dan Türkiye’ye günlük yaklaşık 74 bin varil, ABD’den ise 70 bin varil dizel geldi. Buna rağmen Hindistan’dan yapılan sevkiyat 2022’den, ABD’den yapılan sevkiyat ise 2019’dan bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.

RUSYA YASAĞI EYLÜLE UZATABİLİR

Rusya’da mevcut düzenlemeye göre doğrudan üreticilere uygulanan dizel ihracat kısıtlamasının 31 Ağustos’ta sona ermesi öngörülüyor. Üretici olmayan ihracatçılara yönelik yasak ise 31 Ocak 2027’ye kadar devam ediyor.

Ancak Reuters’a konuşan üç sektör kaynağı, Moskova’nın üreticilere yönelik dizel ihracat kısıtlamasını da eylül sonuna kadar uzatmaya hazırlandığını bildirdi. Kaynaklardan biri yasağın yıl sonuna kadar sürdürülmesinin de değerlendirildiğini belirtti. Henüz bu yönde kesinleşmiş yeni bir resmi karar açıklanmadı.

Kısıtlamanın uzatılması halinde Türkiye’nin ABD, Hindistan ve diğer alternatif tedarikçilere yöneliminin önümüzdeki dönemde de devam etmesi beklenebilir.

Tedarik kaynağındaki değişimin Türkiye’deki pompa fiyatlarına doğrudan ve tek başına nasıl yansıyacağını söylemek ise mümkün değil. Motorin fiyatlarında uluslararası ürün fiyatları, döviz kuru, navlun maliyetleri ve vergiler belirleyici olmaya devam ediyor. Bununla birlikte daha uzun taşıma mesafeleri ve küresel arz sıkışıklığının sürmesi, ithalat maliyetleri üzerinde ek baskı oluşturabilir.