Haber: Esma Turan
(MUĞLA) - Muğla’nın Ortaca ilçesinde Dalyan Kanalı kenarında yapımına başlanan “Yat-Tekne Yanaşma ve Bağlanma Yeri” projesinin, mahkeme kararına rağmen devam ettiği gerekçesiyle, çevre örgütleri ve bölge sakinleri tarafından Muğla Valiliği ve Ortaca Belediyesi yetkilileri hakkında suç duyurusunda bulunuldu.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü ve MHP’li Ortaca Belediyesi arasında imzalanan protokolle 2022 yılı Kasım ayında Dalyan Kanalı kenarında 750 metre uzunluğunda bir iskele yapılması planlandı. Aralık 2022’de Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından projeye “ÇED gerekli değildir” kararı verildi.
Karara karşı çıkan Dalyanlı turizmci Ethem Serazat İleri, Dalyan Kanalı’nda çalışan yaklaşık 750 teknenin bu alana park edeceğini, bunun da çevre felaketine yol açacağını belirterek, kararın iptali ve yürütmenin durdurulması talebiyle Muğla 3. İdare Mahkemesi’nde dava açtı.
Bilirkişi heyetinin bölgedeki incelemesinin ardından hazırladığı raporda, proje tanıtım dosyasında ciddi eksikler olduğu ve alanın ekolojik hassasiyeti dikkate alındığında “ÇED gerekli değildir” kararının hukuka uygun olmadığı belirtildi.
Muğla 3. İdare Mahkemesi de 29 Aralık 2023’te, projenin ÇED raporu olmadığı gerekçesiyle dava sonuna kadar yürütmenin durdurulmasına karar verdi. Kararda, 'ÇED Olumlu' veya 'ÇED Gerekli Değildir' kararı alınmadıkça projenin başlanamayacağı da ifade edilmişti.
Danıştay da onadı
Ortaca Belediyesi’nin kararı temyiz etmesi üzerine dosya Danıştay’a taşındı. Danıştay 4. Dairesi, yerel mahkemenin kararını hukuka uygun bularak Temmuz 2024’te kararı onadı. Kararda, proje için “ÇED olumlu” ya da “ÇED gerekli değildir” kararı alınmadan hiçbir faaliyette bulunulamayacağı açıkça vurgulandı.
''İskeleye tekneler bağlanmaya başladı"
Buna rağmen geçtiğimiz günlerde çevreciler ve bölge sakinleri tarafından projenin yapıldığı alanda gerçekleştirilen basın açıklamasında 750 metre olarak planlanan iskelenin 400 metrelik bölümünün tamamlandığı ve teknelerin bu iskeleye bağlanmaya başladığı öne sürüldü.
Basın açıklamasının ardından bölge sakinleri ve Yeryüzü Canlar Derneği tarafından Ortaca Cumhuriyet Başsavcılığı’nda Muğla Valiliği ve Ortaca Belediyesi yetkilileri hakkında görevi kötüye kullandıkları gerekçesiyle suç duyurusunda bulunuldu ve kamu davası açılması talep edildi. Ayrıca iskeledeki teknelerin kaldırılması ve doğa tahribatının önlenmesi çağrısında bulunuldu.
"Burayı koruması gereken kurumlar bu projeyi hayata geçirmiş"
Sandrası Koruma Platformu’ndan Neşe Yüzak, süreci şöyle anlattı:
“2022 yılında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü’nün hazırladığı bir proje ile o günün eski belediyesi Dalyan’da bir çekek yeri ve yat bağlama iskelesi yapmayı hedeflemiş. Yaklaşık 15 gün içinde hazırlanan projeyle, aynı ay içinde verilen "ÇED gerekli değildir" kararıyla işlem başlamış. ÇED Gerekli değildir kararından 9 gün sonra yükleniciye iş teslim edilmiş ve videolarda da göreceğiniz gibi kazıklar çakılmaya başlanmış, sazlıklar kesilmiş. Burası bir Özel Çevre Koruma Alanı. Burada birçok şey yapılamazken, burayı koruması gereken kurumlar bu projeyi hayata geçirmiş. Bu nedenle hukuki bir süreç başlatıldı bir vatandaşımız tarafından, çünkü kendi mülkünün önünde bu işlem yapıldı ve daha önce bu alandaki doğal, bakir yapıyı bildikleri için bunun zarar vereceğini düşündüler ve “ÇED gerekli değildir" kararına dava açıldı, dava kazanıldı ve karar kesinleşti.
"İskelenin kazıkları özel çevre koruma alanında çakıldı"
Videolarda göreceğiniz, çamur banyolarının tam karşısına paralel giden iskele, ilk etapta 400 metrelik kısa bir kısım olarak değerlendirildi. Mahkeme sürecinde yapılan itirazlara rağmen yürütmeyi durdurma kararı hemen alınamadığı için iskelenin kazıkları ne yazık ki Özel Çevre Koruma Alanı’nda çakılarak burada ciddi bir doğal tahribat yaşandı. Süreçte kesilen sazlıklar da biyoçeşitlilik açısından ciddi zarar oluşturdu. Bunların tamamı da proje tanıtım dosyasında yer almıyordu. Belge iptal edildikten sonra talep edilen şuydu ki belediye burada bu iskeleyi tamamen yok saysın ve burada herhangi bir yapılaşma olmasın. Çünkü bilirkişi raporu, burada ciddi anlamda bir ekolojik yıkım olacağını tespit etti. Şu anda iskelenin 400 metrelik kısmı tamamlandı her şeye rağmen. Kamera dahil koyularak ve yer yer elektrik tesisatları çekilerek kullanıma açıldı. Tekneler bağlanmaya başlandı. Tamamen hukuksuz olan bu durum, aslında vatandaştan hukuki davranmasını isteyen kurumlar tarafından gerçekleştirildi. Bu nedenle bugün burada bir suç duyurusuna geldik."
Süreci takip edeceklerini belirten Avukat Zeynep Alper ise şunları söyledi:
''3: İdare Mahkemesi’nin vermiş olduğu bir iptal kararı var ve idarelerce iptal kararlarının derhal ve aynen uygulanması kanunen ve içtihatlarla zorunludur. Ancak ilgili idareler olan Muğla Valiliği Ve Ortaca Belediyesi tarafından bu kadar uygulanmamaktadır. Bu durumda da ilgili idarelerin yetkilileri hem Türk Ceza Kanununa, hem İdari Yargılama Usul Kanununa hem de Anayasa’ya aykırı olarak atıl suçu işlediklerinden, yetkiler hakkında suç duyurusunda Ortaca Cumhuriyet Başsavcılığı’na bulunduk. süreci takip etmeye devam edeceğiz.''
