Kenti 1,6 milyon ton karbondioksit yükünden kurtaracak İstanbul Yeşil Eylem Planı uygulanmaya başladı

Haber: Oktay YILDIRIM/Kamera:Mehmet ÇALPAR

İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Başkanı Ekrem İmamoğlu, İBB Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı ve Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) iş birliğiyle düzenlenen “İstanbul Yeşil Şehir Eylem Planı”nı (YŞEP) 1 Kasım 2023’te tanıtmıştı. İBB ve EBRD arasında, bu kapsamda bir protokol imzalanmıştı. İmamoğlu, tanıtım toplantısında, özetle, “Elbette yılların ihmallerini telafi etmek bir anda kolay olmuyor. Yeni çevresel krizlere karşı uyanık ve hazır olabilmek için, altyapı yatırımlarımıza tam gaz devam ediyoruz. Yapılması gereken çok işimiz var. Bunu biliyoruz. Bugün yapılması gerekenler var. Önümüzdeki yıllarda yapılması gerekenler var. Daha uzun vadeli düşünerek, daha uzun süreçli yapılması gereken gelecek projelerimiz de var. İstanbul Yeşil Şehir Eylem Planı, işte bu anlamda bizim kılavuzumuz olacak. Bize, önümüzü ve yolumuzu gösterecek” ifadelerini kullanmıştı.

İBB ve EBRD iş birliği ile hayata geçen YŞEP, yapılan tüm alt yapı hazırlıklarının ardından uygulama aşamasına geçti. İBB Meclisi’nce de onaylanan YŞEP’in uygulamaya geçecek olması nedeniyle düzenlenen tanıtım etkinliği, İBB Başkanvekili Nuri Aslan ve EBRD Türkiye temsilcilerinin katılımıyla gerçekleştirildi. İBB Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanı Prof. Dr. Ayşen Erdinçler’in sunumuyla başlayan etkinlikte, Aslan da bir konuşma yaptı.

Harbiye’deki İstanbul Kongre Merkezi’nde düzenlenen etkinlikte konuşan Nuri Aslan, sözlerine, “Sizlere, aylardır hukuksuzca Silivri Zindanı’nda tutulan, İstanbul’un seçilmiş Belediye Başkanı ve cumhurbaşkanı adayımız Sayın Ekrem İmamoğlu’nun selamlarını iletmek istiyorum. Kendisini iki gün ziyaret ettim. Aslanlar gibiydi. Morali çok iyiydi. Aklı da fikri de bizlerle birlikte” sözleriyle başladı.

“İstanbul’a iyi bakmak vatandaşlık görevimiz, tarihe karşı sorumluluğumuzdur”

“2019 yılında göreve geldiğinde, göreve geldiğimizde aklımızda tek bir düşünce vardı: İstanbul’u korumak ve geliştirme, İstanbul’un havasına, suyuna toprağına sahip çıkmak” diyen Aslan, “Çünkü İstanbul, kadim bir kent. Tarihimizden bize, bizden de geleceğe emanet. Bizler, bir gün bu dünyadan göçüp gideceğiz, ama İstanbul’umuz, tarih boyunca bütün görkemi ile yaşamaya devam edecek. Bu yüzden İstanbul’a iyi bakmak vatandaşlık görevimiz, tarihe karşı sorumluluğumuzdur. Bu sorumluluğu taşımak da bizim için büyük bir onur ve gurur vesilesi. Hepinizin bildiği gibi iklim değişikliği nedeniyle çevresel riskler artıyor. Bu, küresel bir sorun. Bu sorunun karşısında sürdürülebilir ve dirençli kentler için yatırım yapmak zorundayız. Bizler kentlerimizi dirençli hale getireceğiz ki, dünyamıza ve geleceğimize faydamız olsun. Çocuklarımız, torunlarımız huzur içinde yaşasın” ifadelerini kullandı.

“2019’dan önce en İstanbul’u betona mahkûm eden, dere yataklarını yapılaşmaya açan bir anlayış vardı”

“Başkanımız Ekrem İmamoğlu’nun bir hayali vardı” diyen Aslan, özetle şunları söyledi:

“O hayali kurduğunda ben ve birçok arkadaşımız yanındaydık. O hayalin gerçekleştiğini de gördüm. O hayal, İstanbul’u Yaşam Vadileri ile donatmaktı. Yaşam Vadileriyle İstanbul’a nefes aldırmaktı. Bunu Beylikdüzü’nden başlattı. Memleketimizin her köşesine bu fikir ve düşünce yayıldı. Şu an İstanbul'da 18 tane Yaşam Vadimiz, halihazırda vatandaşlarımızın kullanımına açıktır. Aynı zamanda hükümetimizin bu fikirden faydalanarak ortaya attığı Millet Bahçesi projesiyle beraber, İstanbul'da ve Türkiye'nin çeşitli yerlerinde bu yaşam vadileri tüm toplumun hizmetine açılmış durumda. Yaşam Vadileri, aynı zamanda kentin ve çevrenin korunması açısından da hayati kritik önemdedir. 2019’dan önce en İstanbul’u betona mahkûm eden, dere yataklarını yapılaşmaya açan bir anlayış vardı. Kentimizde nefes alacak alan neredeyse kalmamıştı. 2019’dan itibaren rant için değil halk için belediyecilik yaparak hem ülkemize hem de dünyaya örnek olduk. İstanbul’un muhafızı olmak budur. Halkın ihtiyaçları ve kentin ihtiyaçları için çalışmaktır. Biz de İstanbul’un muhafızları olarak kentimizin havasını, suyunu, toprağını, geleceğini korumak için çalışmaya devam ediyoruz. Bugün tanıttığımız İstanbul Yeşil Şehir Eylem Planı da Ekrem Başkanımızın vizyonunun bir sonucu.

“Planımızı kentimizin paydaşlarıyla ortak akılla hazırladık”

2021 Mayıs ayında, ‘Yeşil Kentler Çerçeve Programı’ kapsamında, EBRD ile ‘İstanbul Yeşil Şehir Eylem Planı’ hazırlanmasına dair protokol imzalamıştık. Bu protokol aracılığıyla; İstanbul, EBRD’nin Yeşil Şehirler Platformu”na katıldı. EBRD’nin teknik ve mali desteği ile 2023 yılı Mayıs ayında İstanbul Yeşil Şehir Eylem Planı hazırlıklarına tüm hızımızla ve gücümüzle başladık. Bugün de tamamladığımız İstanbul Yeşil Şehir Eylem Planı’mızı kamuoyuyla paylaşmanın gururunu yaşıyoruz. İstanbul YŞEP, kentimizin çevresel zorluklarını sistematik olarak ele alan, uluslararası standartlara uygun, yatırım odaklı, stratejik bir yol haritasıdır. Planımız, iklim değişikliğinin ortaya çıkardığı riskleri azaltmayı; çevresel varlıklarımızı korumayı ve tüm İstanbullular için dirençli bir gelecek inşa etmeyi amaçlıyor. Planımızı kentimizin paydaşlarıyla ortak akılla hazırladık. Yaklaşık 400 katılımcıyla İstanbul Planlama Ajansı’nda (İPA) toplantılar yaptık. İBB birimlerimiz ile birlikte ilçe belediyeleri ve kamu kurumlarını, STK’ları, akademi dünyasını, özel sektörü sürece dâhil ettik. Kentimizin geleceği için yol haritamızı hep birlikte hazırladık.

“İBB Meclisi'nden şubat ayında geçti”

Ekrem Başkanımızın ‘adil, yeşil ve yaratıcı İstanbul’ hedefi doğrultusunda, ‘İklim Değişikliğine Dirençli, Kapsayıcı ve Sürdürülebilir Yeşil Şehir’ vizyonunu temel alan bir plan hazırladık. Bundan sonraki süreçte, İstanbul Yeşil Şehirler Eylem Planı’nda belirlenen eylemlerin uygulanmasına başlayarak, süreci izleyeceğiz. Aslında planı bugün sunuyor gibi gözüküyor olabiliriz ama İstanbul Büyükşehir Belediyesi Meclisi’nde şubat ayında geçti. Tüm bu 2025 yılında yaşananlara rağmen Genel Sekreterimizin, siyasi arkadaşlarımızın, Meclisimizin genel sekreter yardımcılarımızın, daire başkanlarımızın tüm arkadaşlarımızın çabalarıyla aslında biz planı çoktan uygulamaya başladık. Plan doğrultusunda performans ve ilerlemeyi İBB İklim Değişikliği Şube Müdürlüğü koordinasyonunda düzenli olarak takip edecek ve şeffaf bir şekilde kamuoyuyla paylaşacağız.”

İstanbul YŞEP nedir?

İBB yetkililerinin verdiği bilgiye göre, YŞEP, İstanbul’un çevresel zorluklarını sistematik olarak ele alan, uluslararası standartlara uygun, yatırım odaklı stratejik bir yol haritasıdır. EBRD Yeşil Şehirler Platformu kapsamında hazırlanan bu plan; iklim değişikliği risklerini azaltmayı, çevresel varlıkları (hava, su, toprak) korumayı ve tüm İstanbullular için dirençli bir gelecek inşa etmeyi amaçlıyor. Hazırlık süreci, katılımcı ve çok paydaşlı bir modelle yürütüldü. Yaklaşık 400 katılımcının yer aldığı çalıştaylar düzenlendi; iç paydaşlar (İBB birimleri), kurumsal paydaşlar (ilçe belediyeleri, kamu kurumları) ve dış paydaşlar (STK’lar, akademi, özel sektör) sürece dahil edildi. İstanbul YŞEP, veri temelli ve sistematik bir metodoloji izlenerek üç ana aşamada oluşturuldu. Öncelikle, ‘Mevcut Durum Analizi’ ile İstanbul’un karşı karşıya olduğu çevresel zorluklar belirlendi. Sonrasında bu zorluklara çözüm üretecek somut proje ve politikaların geliştirilebilmesi için stratejiler belirlenerek ve bu stratejilere hizmet edecek eylemler planlandı.

52 eylemin yatırım ihtiyacı yaklaşık 12,5 milyar euro olarak hesaplandı

İstanbul YŞEP’te; 17’si politika, 35’i yatırım eylemi olmak üzere, toplamda 52 eylem bulunuyor. Bu 52 eylemin yatırım ihtiyacı yaklaşık 12,5 milyar euro olarak hesaplanmış olup, eylemlerin uygulanmasıyla yıllık yaklaşık 1,6 Milyon ton karbondioksit-eşleniği sera gazı emisyonu azaltılması bekleniyor. Bundan sonraki süreçte İstanbul YŞEP’te belirlenen eylemlerin izlenme aşamasına geçilecek. İlerleme, İBB İklim Değişikliği Şube Müdürlüğü koordinasyonunda düzenli olarak takip edilecek. Bu ölçümler, belirli aralıklarla kamuoyu ile şeffaf bir şekilde paylaşılacak.