Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu kapsamında bulunduğu ABD'de, BM Küresel İlkeler Sözleşmesi tarafından düzenlenen Sürdürülebilir Kamu Alımı Üst Düzey Forumu'nda Türkiye'nin teknoloji ve kamu yatırımları politikasına ilişkin açıklamalarda bulundu.Kacır, hükümetlerin ve büyük alıcıların yaptığı tercihlerle piyasaların yönünü değiştirebildiğini belirterek Türkiye'nin bu yaklaşımı gelişen teknolojilerde de kullanmayı hedeflediğini söyledi.
Kamu yatırım bütçesinin en az yüzde 2'si yapay zekâya
Kacır'ın konuşmasının teknoloji gündemi açısından öne çıkan bölümü yapay zekâ yatırımlarına ilişkin oldu.
Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı'nın “fark et, istifade et, üret ve yönet” olmak üzere dört ana eksenden oluştuğunu hatırlatan Kacır, kamu alımlarının inovasyonu teşvik edecek şekilde kullanılacağını ifade etti.Kacır, toplam Kamu Yatırım Programı bütçesinin
en az yüzde 2'sini yapay zekâ projelerine ayırma hedefinin bulunduğunu açıkladı.Hedefle, yapay zekâ çözümlerinin yalnızca pilot projelerde kalmaması; ölçek kazanması, kamu tarafından kullanılabilir hale gelmesi ve küresel pazarda rekabet edebilecek ürünlere dönüşmesi amaçlanıyor.
Yüzde 2 ne kadar büyüklüğe karşılık geliyor?
Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı verilerine göre 2026 Yılı Kamu Yatırım Programı kapsamında 13 bin 887 projeye toplam
1 trilyon 920,8 milyar TL yatırım ödeneği tahsis edildi.Bu yılki toplam yatırım ödeneği yalnızca büyüklüğü göstermek amacıyla referans alındığında, yüzde 2'lik pay yaklaşık
38,4 milyar TL'ye karşılık geliyor.Ancak bu rakam, yapay zekâ projeleri için resmen ayrılmış güncel bir ödenek olarak değerlendirilmemeli. Açıklanan hedefin hangi yatırım programında, hangi proje sınıflandırmalarıyla ve hangi bütçe kalemleri üzerinden uygulanacağına ilişkin ayrıntılar uygulama belgeleriyle netleşecek.
Hedef ilk kez bugün açıklanmadı
Yapay zekâ projelerine kamu yatırımlarından en az yüzde 2 pay ayrılması hedefi, Türkiye'nin 2026-2030 dönemini kapsayan Yapay Zekâ Eylem Planı kapsamında daha önce de duyurulmuştu.Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 13 Haziran'da açıklanan eylem planında kamu yatırım programlarından yapay zekâ projelerine en az yüzde 2 pay ayrılacağını belirtmişti.Kacır'ın 22 Eylül'deki açıklamasının yeni yönü ise hedefi BM'deki uluslararası forumda yeniden vurgulaması ve bunu açık şekilde
“toplam kamu yatırım programı bütçesinin en az yüzde 2'si” olarak ifade etmesi oldu.
Kamu, yapay zekâ ürünlerinin ilk müşterilerinden biri olacak
Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı yalnızca bütçe ayırmayı değil, kamunun yerli yapay zekâ teknolojilerinin geliştirilmesi ve ölçeklendirilmesinde aktif rol üstlenmesini de öngörüyor.Haziranda açıklanan plana göre kamu sektörünün başarılı yerli yapay zekâ çözümlerinin ilk alıcılarından ve önemli referanslarından biri olması hedefleniyor.Plan kapsamında ayrıca ilk iki yılda 5 milyon kişiye yapay zekâ okuryazarlığı kazandırılması, 10 bin ileri düzey yapay zekâ uzmanı ve 100 bin yapay zekâ uygulama profesyoneli yetiştirilmesi hedefleniyor. 2030'a kadar Türkiye'nin veri merkezi kapasitesinin en az 1 gigavata çıkarılması da hedefler arasında bulunuyor.
Yapay zekâ yatırımı KOBİ ve teknoloji şirketlerine de pazar açabilir
Kamunun yapay zekâ projelerine düzenli kaynak ayırması, yalnızca kamu kurumlarının dijitalleşmesi açısından değil, Türkiye'deki teknoloji şirketleri açısından da önem taşıyor.Kacır, kamu alımlarının şirketlere uzun vadeli talep sinyali verebileceğini ve yenilikçi çözümlerin pilot aşamadan çıkarak ölçek kazanmasını sağlayabileceğini belirtti. Özellikle KOBİ'lerin yeni teknolojilere ve değişen standartlara uyum sağlayabilmesi için desteklenmesi gerektiğini vurguladı.Bu yaklaşımın hayata geçirilmesi halinde kamu kurumlarının yapay zekâ yazılımları, veri analitiği, karar destek sistemleri, sağlık teknolojileri, enerji optimizasyonu, akıllı üretim ve kamu hizmetlerinin otomasyonu gibi alanlarda daha büyük bir müşteri haline gelmesi mümkün olacak.
Kacır'dan yeşil dönüşüm için de milyarlarca dolarlık hedef
Bakan Kacır aynı konuşmada Türkiye'nin teknoloji yatırımlarının yanı sıra yeşil dönüşüm planlarına ilişkin de rakamlar açıkladı.Kacır, yeşil dönüşüm programıyla sanayi tesislerinde
3 milyar doların üzerinde yatırımı harekete geçirmeyi hedeflediklerini söyledi. Dünya Bankası ile toplam 1 milyar dolar büyüklüğünde üç proje başlatıldığını, Türkiye Endüstriyel Karbonsuzlaştırma Yatırım Platformu'nun ise 2030'a kadar 5 milyar avronun üzerinde finansmanı harekete geçirmeyi hedeflediğini açıkladı.Türkiye'nin açıkladığı yeni dönem politikası, kamuyu yalnızca teknoloji kullanan bir yapı olmaktan çıkarıp yapay zekâ pazarında talep oluşturan büyük bir aktör haline getirmeyi hedefliyor. Yüzde 2'lik hedefin gerçek ekonomik büyüklüğü ise önümüzdeki yatırım programlarında yapay zekâ kapsamında hangi projelerin tanımlanacağı ve ayrılan ödeneklerin ne ölçüde kullanılacağıyla ortaya çıkacak.Karşı Sav Haber Merkezi
