İran ve Avrupa Üçlüsü İstanbul'da Tahran'ın nükleer programını görüştü

İstanbul'daki İran Başkonsolosluğu'nda gerçekleşen toplantı, Dışişleri Bakan Yardımcıları düzeyinde yapıldı. Sosyal medya platformu X üzerinden açıklamalarda bulunan Gharibabadi, "Nükleer program ve yaptırımların kaldırılmasına yönelik dolaylı İran-ABD müzakerelerinin son durumu hakkında görüş alışverişinde bulunduk" dedi.

İranlı diplomat, İran ile Avrupa Üçlüsü ülkelerinin diplomasiyi sürdürme ve en iyi şekilde değerlendirme konusunda kararlı olduklarını belirterek, "Diyaloğu uygun zamanlarda sürdürmek üzere yeniden bir araya geleceğiz" ifadelerini kullandı. Avrupa tarafı görüşmeye ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmadı.

2015 yılında varılan ve resmi adı Ortak Kapsamlı Eylem Planı (JCPOA) olan nükleer anlaşma; İran'ın nükleer faaliyetlerini sınırlandırması karşılığında ekonomik yaptırımların kaldırılmasını öngörüyordu. ABD, Çin, Rusya, İngiltere, Fransa ve Almanya (P5 1) anlaşmanın taraflarıydı. Ancak Trump, başkanlığının ilk döneminde, 2018 yılında ABD'yi tek taraflı olarak anlaşmadan çekmiş ve İran'a yeniden sert yaptırımlar uygulamaya başlamıştı.

Tahran, bu geri çekilmenin ardından bir yıl boyunca anlaşmaya bağlı kalmış, ardından kademeli olarak yükümlülüklerinden geri adım atmıştı. Avrupa ülkeleri, İran'ın anlaşmayı ihlal ettiğini düşünmeleri halinde 2015 anlaşmasına dahil olan ve "snapback" (tetik) mekanizması olarak bilinen süreci başlatarak BM yaptırımlarını geri getirme hakkına sahip. Bu mekanizmanın devreye alınabileceği son tarih ise 2025 yılının ekim ayı.

Öte yandan ABD merkezli Axios haber sitesine göre Trump yönetimi, İran ile yapılan görüşmelerin geçen hafta gerçekleşen dördüncü turunda İran'a yazılı bir anlaşma teklifi sundu. Ancak Arakçi, bu iddiayı yalanladı. Tahran Kitap Fuarı'nda yaptığı açıklamada, "ABD'den şu ana dek yazılı bir teklif almadık. Ancak şeffaflık içinde güven inşa etmeye ve nükleer programımız konusunda açık davranmaya hazırız, yeter ki yaptırımlar kaldırılsın" dedi.