İran’dan, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında 7 Ağustos’ta Mekke’de imzalanan ortak savunma anlaşmasına ilişkin ilk dikkat çekici değerlendirme geldi.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bağaei, anlaşmanın bölge ülkelerinin güvenlik konusunda dış güçlere bağımlılık yerine kendi kapasitelerine daha fazla dayanmasına yönelik bir değişimi yansıttığını belirtti. Bağaei, bu nedenle İran’ın anlaşmadan kaygı duyması için bir neden bulunmadığını ifade etti.
Bağaei: Bölgesel güvenliğe katkı sağlayabilir
Bağaei, bölgede oluşturulacak güvenlik mekanizmalarının kapsayıcı olması, bölgenin jeopolitik ve tarihsel gerçeklerini dikkate alması ve gerçek tehdit kaynaklarını doğru biçimde tanımlaması gerektiğini söyledi.
İranlı Sözcü, bu şartların karşılanması halinde bölgesel iş birliğinin güvenliği güçlendirebileceğini ve istikrarsızlaştırıcı faaliyetlerin önlenmesine katkı sağlayabileceğini savundu. Bağaei açıklamasında İsrail için “Siyonist düşman” ifadesini kullandı ve İsrail ile müttefiklerinin faaliyetlerine işaret etti.
Ankara: İran’a karşı kurulmadı
Mekke Ortak Savunma Anlaşması, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan tarafından imzalanmıştı. Anlaşma, taraflardan birine yönelik saldırının diğer taraflara da yapılmış kabul edilmesi esasına dayanıyor.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, mekanizmayı teknik açıdan NATO’nun 5’inci maddesindeki ortak savunma anlayışına benzetmiş, anlaşmanın İran’a veya herhangi başka bir ülkeye karşı kurulmadığını belirtmişti.
Anlaşma kapsamında üç ülke arasında bir bakanlar komitesi oluşturulması ve Suudi Arabistan’da bir sekretarya kurulması planlanıyor. Operasyonel ayrıntıların ise komitenin ilk toplantılarında şekillendirilmesi bekleniyor.
İran’ın yaklaşımı dikkat çekti
Anlaşmanın bölgedeki İran-Suudi Arabistan rekabeti ve son dönemde artan güvenlik gerilimleri nedeniyle Tahran tarafından nasıl karşılanacağı merak konusuydu. Bağaei’nin açıklaması, İran’ın bu aşamada Mekke Anlaşması’nı kendisine karşı oluşturulmuş bir blok olarak değerlendirmediğini ortaya koydu.
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan yönetimleri de anlaşmanın belirli bir ülkeye karşı oluşturulmadığını ve temel amacın bölgesel caydırıcılığı güçlendirmek olduğunu vurguluyor.
