İran'dan ABD'ye 7 günlük Hürmüz planı: Boğaz yeniden açılabilir

İran, küresel petrol ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması için ABD’ye yedi günlük bir yol haritası sundu.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, New York’ta yaptığı açıklamada planın arabulucular üzerinden Washington’a iletildiğini belirterek, ABD’nin teklifi kabul etmesi halinde yedi günlük takvimin başlayacağını söyledi. Erakçi, gerekli koşulların yerine getirilmesi durumunda boğazdaki normal deniz trafiğinin yedinci günün sonunda yeniden sağlanabileceğini ifade etti. 

İran’ın şartları neler?

Uluslararası basına yansıyan bilgilere göre İran’ın planında, ABD’nin İran limanlarına uyguladığı deniz ablukasını kaldırması, İran petrolünün satışına yönelik yaptırımlarda muafiyet sağlaması ve bölgedeki çatışmalar için ateşkes güvencesi vermesi öne çıkıyor.

Teklifin Lübnan’daki çatışmaların durmasını da kapsadığı ve şartların yerine getirilmesinin ardından İran’ın ABD ile askıya alınan nükleer müzakerelere yeniden başlamaya hazır olduğu belirtiliyor. 

Hürmüz açılırsa petrol piyasası rahatlayabilir

İran ile ABD arasındaki savaşta Hürmüz Boğazı, yalnızca askeri değil ekonomik açıdan da en kritik başlıklardan biri haline geldi.

Basra Körfezi’ndeki enerji ihracatının dünya pazarlarına taşınmasında stratejik öneme sahip olan boğazdaki kısıtlamalar, petrol ve doğal gaz fiyatları üzerinde ciddi baskı oluşturuyor.

Bu nedenle İran’ın önerisinin kabul edilmesi ve deniz trafiğinin yeniden başlaması, küresel enerji piyasalarında arz endişelerinin azalmasına yol açabilecek önemli bir gelişme olarak görülüyor. 

İran: Karar artık ABD’nin

Erakçi, İran’ın somut bir yol haritası sunduğunu belirterek bundan sonraki adımın Washington’a bağlı olduğunu vurguladı.

İranlı Bakan, ABD’nin planı kabul etmesi halinde takvimin ertesi gün başlayacağını ve yedi günün sonunda Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılabileceğini söyledi. 

Trump’ın planı reddettiği iddiası

Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’ın teklifini kabul etmediğine ilişkin iddialar da gündeme geldi.

Reuters’ın aktardığına göre İran, Washington’dan resmi yanıt beklerken, Wall Street Journal’da Trump’ın İran’ın barış planını reddettiği ve askeri seçenekleri yeniden değerlendirdiği yönünde haberler yayımlandı. Ancak İran tarafı, sürecin henüz Washington’dan gelecek resmi yanıta bağlı olduğunu belirtiyor. 

Bu nedenle haberde “Trump reddetti” ifadesini kesin hüküm şeklinde kullanmak yerine “reddettiği iddia edildi” veya “WSJ’ye göre reddetti” demek daha güvenli.

İran-ABD diplomasisinde kritik eşik

İran’ın önerisi, yalnızca Hürmüz Boğazı’nın açılmasını değil, ABD ile diplomatik temasların yeniden başlamasını da içeriyor.

Tarafların Katar üzerinden dolaylı mesajlar ilettiği, ancak henüz kapsamlı bir anlaşmaya varılmadığı bildiriliyor. Planın kabul edilmesi halinde Hürmüz’ün yeniden açılmasının ardından İran’ın nükleer programının da yeniden müzakere masasına gelmesi bekleniyor.