Yapay zekâ teknolojilerine yönelik yatırımlar, küresel ekonomik büyümeyi desteklerken çalışma hayatında kapsamlı değişikliklerin yaşanabileceğine ilişkin uyarıları da beraberinde getiriyor.
Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, 12 Ekim 2026 tarihinde Tayland'ın başkenti Bangkok'ta başlayan
IMF ve Dünya Bankası yıllık toplantılarında yapay zekânın ekonomik büyüme, istihdam ve kamu maliyesi üzerindeki etkilerini değerlendirdi.Georgieva, veri merkezleri, yarı iletkenler ve
yapay zekâ altyapılarına yönelik yatırımların, enerji arzındaki sorunlara rağmen dünya ekonomisinin yaklaşık yüzde 3 büyümesini desteklediğini belirtti.
Asya ekonomilerine 1 puana kadar büyüme katkısı
Georgieva, yapay zekâ yatırımlarının ekonomide hem talep hem de yatırım artışı yarattığını ifade etti.
IMF'nin değerlendirmelerine göre yapay zekâ kaynaklı ekonomik dönüşüm, gelişmiş Asya ekonomilerinde büyümeye 0,5 ila 1 yüzde puan, gelişmekte olan Asya ekonomilerinde ise 0,2 ila 0,8 yüzde puan katkı sağlayabilir.Bu potansiyelin yalnızca yapay zekâ modellerini geliştiren şirketlerle sınırlı olmadığını belirten Georgieva, teknolojinin ihtiyaç duyduğu donanım ve altyapıyı sağlayan Asya ekonomilerinin de yatırımlardan yararlandığını söyledi.ABD, Çin ve Hindistan'ın yapay zekâ tedarik zincirindeki önemli üreticiler arasında bulunduğunu ifade eden IMF Başkanı, donanım tedarikinde Asya ülkelerinin rolüne dikkat çekti.
Dünya genelindeki işlerin yüzde 40'ı etkilenebilir
Georgieva, yapay zekânın istihdam üzerindeki olası etkilerini değerlendirirken dönüşümü “yavaş ilerleyen bir tsunami” olarak nitelendirdi.IMF araştırmalarına göre dünya genelindeki işlerin yaklaşık yüzde 40'ı yapay zekâ nedeniyle dönüşebilir. Gelişmiş ekonomilerde bu oran yüzde 60'a kadar çıkabilir.Söz konusu etki, bazı işlerin yapay zekâ desteğiyle daha verimli yapılmasını, bazı görevlerin kapsamının daralmasını veya belirli işlerin ortadan kalkmasını içerebilir.
Bu oranlar, çalışanların yüzde 40'ının işsiz kalacağı anlamına gelmiyor. IMF'nin değerlendirmesi, teknolojinin işlerin niteliğini ve istihdam koşullarını ne ölçüde değiştirebileceğine ilişkin bir risk ve dönüşüm analizini ifade ediyor.Georgieva, yapay zekânın yalnızca istihdamı değil, eğitim sistemlerini ve ülkelerin vergi gelirlerini de etkileyebileceğini söyledi.
Yeni mezunların iş bulması zorlaşabilir
Toplantıda konuşan Singapur Cumhurbaşkanı Tharman Shanmugaratnam da yapay zekânın özellikle kariyerinin başlangıcındaki gençler üzerindeki etkilerine dikkat çekti.Shanmugaratnam, üniversiteden yeni mezun olanların ilk işlerine ulaşmasında talebin azalmaya başladığını belirterek hükümetlerin bu dönüşüme hazırlıklı olması gerektiğini söyledi.Yapay zekânın gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasındaki ekonomik farkı büyütebileceği uyarısında bulunan Shanmugaratnam, teknolojinin yeni ve nitelikli istihdam alanları oluşturacak biçimde kullanılmasının önemini vurguladı.
Dünya Bankası Başkanı: Gelişmekte olan ülkeler için küçük yapay zekâ sistemleri önemli
Dünya Bankası Başkanı Ajay Banga ise yapay zekânın giriş seviyesindeki işleri ortadan kaldıracağı görüşüne daha temkinli yaklaştı.Banga, gelişmekte olan ülkelerde büyük ve yüksek maliyetli yapay zekâ modelleri yerine daha düşük hesaplama gücü gerektiren küçük ölçekli sistemlerin kullanılmasına odaklandıklarını belirtti.Bu sistemlerin tarım, sağlık ve eğitim alanlarında verimliliği artırabileceğini ifade etti.Dünya Bankası'nın yaklaşımı, yapay zekânın ekonomik etkilerinin ülkelerin teknolojik altyapısına ve kullanım alanlarına göre farklılaşabileceğine işaret ediyor.
Yapay zekâ vergi sistemlerini de değiştirebilir
IMF Başkanı Georgieva'nın gündeme getirdiği bir diğer konu, ekonomik faaliyetlerde emeğin ve sermayenin değişen rolü oldu.Yapay zekânın bazı iş süreçlerini otomatikleştirmesi ve üretimde sermaye yoğunluğunu artırması, devletlerin gelir vergisi ve diğer vergiler üzerinden sağladığı kaynakların yapısını etkileyebilir.Georgieva, bu nedenle ülkelerin yalnızca teknolojik yatırımlara değil, çalışma hayatı, eğitim ve kamu maliyesindeki değişimlere de hazırlıklı olması gerektiğini vurguladı.
IMF'nin yeni küresel büyüme tahmini bekleniyor
IMF, Temmuz 2026 değerlendirmesinde dünya ekonomisi için yüzde 3 büyüme öngörmüştü.Kurumun güncellenmiş Dünya Ekonomik Görünüm raporunu 13 Ekim'de yayımlaması bekleniyor.Yeni raporun, yapay zekâ yatırımlarının ekonomik büyümeye katkısı ile enerji arzındaki sorunlar ve diğer küresel risklerin etkisini daha geniş çerçevede değerlendirmesi bekleniyor.Yapay zekânın önümüzdeki dönemde dünya ekonomisine sağlayacağı katkının büyüklüğü kadar, bu katkının çalışanlar ve ülkeler arasında nasıl paylaşılacağı da ekonomi politikalarının önemli başlıkları arasında yer alıyor.
