Hürmüz'de gerilim yeniden yükseldi: İran 45 tankeri kara listeye aldı

Hürmüz Boğazı’nda Irak tankerlerine verilen özel geçiş izninin ardından gerilimi artırabilecek yeni bir adım geldi.

İran’ın yeni oluşturulan Basra Körfezi Boğaz Otoritesi (PGSA), Hürmüz Boğazı’ndan geçiş için belirlenen kuralları ihlal ettiğini öne sürdüğü 45 tankeri kara listeye aldı.

İranlı yetkililer, listede yer alan gemilerin gelecekteki geçişlerinde para cezası, alıkoyma ve kargonun müsaderesi gibi yaptırımlarla karşılaşabileceğini bildirdi. Kara listedeki tankerlerle gemiden gemiye yük transferi yapan diğer gemilerin de listeye eklenebileceği uyarısında bulunuldu.

Listede ham petrol tankerlerinin yanı sıra LNG, LPG ve petrol ürünü taşıyan gemiler bulunuyor. İran, her bir geminin hangi kuralı ihlal ettiğini ise ayrıntılı olarak açıklamadı.

ABD yaptırımları genişletti, İran karşılık mesajı verdi

Karar, Washington ile Tahran arasındaki ekonomik gerilimin yeniden yükseldiği bir döneme denk geldi.

ABD yönetimi 25 Ağustos’ta İran üzerindeki ekonomik baskıyı artıran yeni yaptırımları devreye aldı. Yeni paket kapsamında 60 kişi, kuruluş ve gemi yaptırım kapsamına alınırken İran yönetimi Washington’ın adımlarına karşılık vereceğini açıkladı.

İran’ın 45 tankeri hedef alan kararı, Tahran’ın Hürmüz üzerindeki baskısını yalnızca genel uyarılarla değil, belirli gemileri doğrudan hedef alan bir yaptırım mekanizmasıyla sürdürmeye başladığını gösteriyor.

Hürmüz’de tanker geçişleri üç ayın dibinde

Gerilimin etkisi deniz trafiğinde de görülüyor.

25 Ağustos’ta açıklanan gemi takip verilerine göre pazartesi günü Hürmüz Boğazı’ndan yalnızca iki tanker geçti. Bu sayı, emtia taşıyan gemiler açısından mayıs ayı başından bu yana görülen en düşük günlük seviye oldu.

Kpler verilerine göre iki geminin de Basra Körfezi’ne giriş yaptığı belirtildi. Son 10 günlük geçiş ortalaması ise 14 gemi seviyesinde bulunuyor.

Vortexa’nın geçici tahminlerine göre pazartesi günü boğazdan geçen petrol miktarı yaklaşık 5 milyon varil/gün, 23 Ağustos itibarıyla yedi günlük ortalama ise yaklaşık 6-7 milyon varil/gün seviyesinde. Veriler, AIS cihazlarını kapatarak geçen gemiler nedeniyle daha sonra değişebiliyor.

Irak tankerlerine özel izin verilmişti

İran, birkaç gün önce Bağdat yönetiminin tekrarlanan taleplerinin ardından bazı Irak petrol tankerlerinin Hürmüz’den geçmesine özel izin vermişti.

Irak, bölgedeki çatışma ve Hürmüz trafiğindeki sert düşüşten en fazla etkilenen petrol üreticileri arasında bulunuyor. Bağdat yönetimi aynı zamanda Türkiye’nin Ceyhan Limanı dahil alternatif petrol ihracat güzergâhlarını genişletmek için çalışmalar yürütüyor.

Küresel enerji piyasası için kritik

Hürmüz Boğazı, çatışma öncesinde küresel günlük ham petrol ve LNG akışının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği dünyanın en kritik enerji koridorlarından biriydi. Bu nedenle geçişlerde yaşanabilecek yeni bir aksama petrol, LNG ve navlun fiyatları üzerinde hızlı baskı oluşturabilir.

Türkiye açısından temel risk ise enerji maliyetleri. Ham petrol ve petrol ürünlerinde dışa bağımlılık nedeniyle Hürmüz kaynaklı kalıcı bir arz sıkışıklığı, uluslararası petrol fiyatları üzerinden akaryakıt ve üretim maliyetlerine yansıyabilir.

Bununla birlikte son karar, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı bütün ticari gemilere tamamen kapattığı anlamına gelmiyor. Açıklanan kara liste belirli gemileri hedef alıyor. Ancak boğazdaki fiili trafik savaş öncesi seviyelerin oldukça altında ve güvenlik riski yüksek seyrediyor.

Yayın tarihi: 25 Ağustos 2026