Hakan Fidan'dan Suudi Arabistan açıklaması: "Askeri ihtiyaçlarının karşılanmasında sorun olmaz"

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Suudi Arabistan'a yönelik Husi saldırılarının yoğunlaştığı bir dönemde Türkiye'nin Riyad'a sağlayabileceği desteğe ilişkin açıklamalarda bulundu.

Fidan, Suudi Arabistan'ın devam eden saldırılar nedeniyle askeri ihtiyaçlarının ortaya çıkabileceğini belirterek, özellikle teknik alanlarda Türkiye'nin destek sağlayabileceğinin mesajını verdi.

Fidan, “Özellikle bazı teknik konularda askeri ihtiyaçları olabilir. Bunların karşılanmasında bizim açımızdan bir sorun olmaz” ifadelerini kullandı. Açıklama, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında ağustos ayında imzalanan Mekke ortak savunma anlaşması çerçevesinde yapıldı.

Fidan'ın sözleri Türkiye'nin Suudi Arabistan'a asker göndereceği veya Husi hedeflerine karşı doğrudan bir askeri operasyona katılacağı anlamına gelmiyor. Şu ana kadar Ankara tarafından bu yönde açıklanmış bir karar bulunmuyor. Sağlanabilecek askeri desteğin kapsamı da henüz ayrıntılı biçimde açıklanmadı.

Üç ülkeden birine saldırı, tümüne saldırı sayılıyor

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında 7 Ağustos'ta imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, üç ülke arasındaki savunma iş birliğini daha ileri bir seviyeye taşıdı.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından yayımlanan resmî metne göre anlaşma, herhangi bir saldırı eylemine karşı kolektif caydırıcılığın güçlendirilmesini amaçlıyor. Metinde, üç ülkeden herhangi birine yönelik silahlı saldırının tüm taraflara yapılmış saldırı olarak değerlendirileceği belirtiliyor. Anlaşma ayrıca savunma alanındaki iş birliğinin geliştirilmesini öngörüyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da anlaşmanın imzalanmasının ardından yaptığı açıklamada, düzenlemenin “kolektif caydırıcılığı” temel aldığını belirterek güvenlik ve savunma iş birliği, savunma sanayisinde ortak projeler ve terörle mücadele alanlarını işaret etmişti.

Erdoğan ayrıca anlaşmanın herhangi bir ülkeyi hedef almadığını ve bölgesel istikrarı amaçladığını söylemişti.

İletişim Başkanlığı da anlaşmanın NATO'ya alternatif bir yapı oluşturduğu yönündeki iddiaları reddederek düzenlemeyi “saldırgan bir askeri blok” değil, savunma ve caydırıcılık odaklı bir iş birliği mekanizması olarak tanımladı. Açıklamada askeri eğitim, teknoloji paylaşımı ve savunma sanayisi iş birliği anlaşmanın temel alanları arasında sıralandı.

Husi saldırıları yoğunlaştı

Fidan'ın açıklaması, Yemen'deki Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik saldırılarını artırdığı bir döneme denk geldi.

19 Eylül'de Husiler, başkent Riyad'daki bazı hedeflere füze ve insansız hava araçlarıyla saldırı düzenlediklerini açıkladı. Reuters, Riyad havalimanı yakınlarında alev ve yoğun duman görüldüğünü bildirdi.

Suudi Arabistan ise Riyad'a yönelen bir füzenin engellendiğini, ayrıca farklı bölgeleri hedef alan saldırı girişimlerinin önlendiğini açıkladı. Husiler, önemli petrol merkezlerinden Yanbu'daki bir Aramco tesisini de hedef aldıklarını öne sürdü.

Türkiye daha önce de saldırılara ilişkin resmî açıklama yapmıştı. Dışişleri Bakanlığı, Husilerin Suudi Arabistan'ı hedef alan saldırılarını “en güçlü şekilde” kınamış; Suudi Arabistan'ın egemenliği ve toprak bütünlüğüne desteğini yinelemişti.

Bakanlık aynı açıklamada saldırıların Yemen'deki ihtilafın siyasi çözümüne yönelik diplomatik girişimlere zarar verdiğini belirterek Husilere saldırılara son verme çağrısı yapmıştı.

Ankara'nın çizgisi: Savunma dayanışması ve diplomasi

Türkiye'nin mevcut açıklamaları iki ayrı başlığın birlikte yürütüldüğünü gösteriyor.

Bir tarafta Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında Suudi Arabistan'la savunma dayanışması ve gerektiğinde askeri-teknik ihtiyaçların karşılanmasına destek verilmesi bulunuyor. Diğer tarafta Ankara, bölgedeki çatışmaların genişlemesine karşı diplomatik çözüm çağrısını sürdürüyor.

Üç ülkenin ağustos sonunda gerçekleştirdiği ilk Siyasi ve Savunma Stratejik Komitesi toplantısının ortak bildirisinde de caydırıcılık ve kolektif savunmanın güçlendirilmesinin yanı sıra krizlerin barışçıl yollarla çözülmesi, gerilimin azaltılması ve itidalin teşvik edilmesi hedefleri birlikte vurgulandı.

Bu nedenle Fidan'ın son açıklaması, Türkiye'nin Suudi Arabistan'a doğrudan askeri müdahalede bulunacağı şeklinde değil; mevcut ortak savunma anlaşması kapsamında Riyad'ın ortaya çıkabilecek askeri ve teknik ihtiyaçlarına destek vermeye hazır olduğu mesajı olarak öne çıkıyor.

Karşı Sav Haber Merkezi