Fuat Oktay'dan Mekke Anlaşması açıklaması: "Mehmetçik'i Suud çöllerine gönderiyoruz diye bir şey yok"

(TBMM) - 

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında 7 Ağustos 2026'da imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, TBMM Genel Kurulunda tartışılmaya devam ediyor.

Anlaşmanın onaylanmasına ilişkin kanun teklifinin birinci maddesi üzerindeki görüşmelerde milletvekillerinin sorularını yanıtlayan TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı Fuat Oktay, Türkiye'nin üstleneceği askerî yükümlülükler, karar alma mekanizması, anlaşmadan çekilme koşulları ve mali sorumluluklara ilişkin açıklamalarda bulundu.

“Mehmetçik'i Suud çöllerine gönderiyoruz diye bir şey yok”

Muhalefetin anlaşmanın Türk askerini bölgesel çatışmalara sürükleyebileceği yönündeki eleştirilerine yanıt veren Oktay, anlaşmanın onaylanmasının doğrudan asker sevkiyatı anlamına gelmediğini söyledi.

Oktay, “Bugün anlaşma onaylandığı takdirde, Suud çöllerine Türk askerini, Mehmetçik'i gönderiyoruz... Böyle bir uygulama da söz konusu değil, böyle bir şey de yok” ifadelerini kullandı.

Benzer eleştirilerin geçmişte Suriye ve Libya politikaları konusunda da dile getirildiğini hatırlatan Oktay, Türkiye'nin bu süreçlerde kendi millî çıkarları doğrultusunda hareket ettiğini savundu.

Askerî destek, istihbarat ve ekipman paylaşımı gündeme gelebilecek

Anlaşma kapsamında sağlanabilecek desteğin yalnızca askerî müdahaleyle sınırlı olmadığını belirten Oktay, farklı iş birliği seçeneklerinin değerlendirilebileceğini ifade etti.

Bu seçenekler arasında istihbarat paylaşımı, tecrübe aktarımı, ekipman desteği ve doğrudan askerî nitelikteki faaliyetlerin de bulunabileceğini söyledi.

Oktay, kararların anlaşma çerçevesinde oluşturulacak Stratejik Siyasi ve Savunma Komisyonunun çalışmaları ve tarafların ortak değerlendirmeleri doğrultusunda alınacağını bildirdi.

“Türkiye'nin istemediği bir karar uygulanamaz”

Anlaşmada kararların oydaşma esasına dayandığını vurgulayan Oktay, taraflardan birinin kabul etmediği uygulamanın hayata geçirilemeyeceğini savundu.

Oktay, “Türkiye'nin arzu etmediği bir konunun uygulamaya alınması asla ve asla mümkün değildir” dedi.

Anlaşmanın yürürlüğe girmesinin ardından ortaya çıkabilecek tehditlerin taraflarca değerlendirileceğini belirten Oktay, gerekli görülen adımların ortak kararla belirleneceğini söyledi.

Anlaşmadan çekilmede 10 yıl tartışması

Milletvekillerinin anlaşmadan çekilmeye ilişkin 10 yıllık süre konusundaki sorularını da yanıtlayan Oktay, uzun vadeli savunma anlaşmalarının devletler arasında güven ve süreklilik gerektirdiğini ifade etti.

Hükümetlerin yalnızca görev yaptıkları dönemi değil, devletin geleceğini de ilgilendiren uluslararası anlaşmalar yapabileceğini belirten Oktay, devlet yönetiminde süreklilik ilkesine dikkat çekti.

Oktay, anlaşmanın TBMM tarafından onaylanmasının demokratik temsil açısından önem taşıdığını savundu.

NATO örneğiyle gizlilik ve güvenlik yanıtı

Anlaşma kapsamında paylaşılacak bilgilerin güvenliği ve ortak terör örgütü tanımı hakkındaki soruları yanıtlayan Oktay, NATO'da da üye ülkelerin terör örgütleri konusunda farklı değerlendirmeler yapabildiğini hatırlattı.

Türkiye'nin uluslararası güvenlik iş birliklerinde bilgi paylaşımı ve gizlilik konusunda önemli deneyime sahip olduğunu söyleyen Oktay, hassas bilgilerin korunmasına ilişkin endişelerin giderilebileceğini ifade etti.

Ortak komisyonun ilk giderlerini Suudi Arabistan karşılayacak

Anlaşmanın mali boyutuna ilişkin de bilgi veren Oktay, oluşturulacak Stratejik Siyasi ve Savunma Komisyonu ile Genel Sekreterliğin ilk aşamada Mekke'de faaliyet göstereceğini belirtti.

Oktay, başlangıç giderlerinin belirli bir süre Suudi Arabistan tarafından karşılanacağını, sonraki mali yükümlülüklerin ise taraflar arasında alınacak kararlarla netleşeceğini bildirdi.

Asker gönderme kararı alınmış değil

Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın onaylanmasına ilişkin kanun teklifinin ilk maddesi TBMM Genel Kurulunda kabul edildi. Ancak teklifin yasama süreci tamamlanmadı.