Erdoğan'dan insani yardım vurgusu: "Türkiye, millî gelire oranla en fazla yardım yapan ülkelerden biri"

Türkiye’nin uluslararası insani yardım ve kalkınma desteğindeki konumu, küresel yardım bütçelerinin gerilediği bir dönemde yeniden dikkat çekiyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, daha önce yaptığı açıklamalarda Türkiye’nin millî gelirine oranla dünyada en fazla yardım yapan ülkeler arasında bulunduğunu belirterek insani yardımın Ankara’nın dış politikasındaki önceliklerden biri olduğunu ifade etmişti. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından yayımlanan açıklamalarda Erdoğan, Türkiye’nin ihtiyaç sahiplerine din, kimlik veya köken ayrımı yapmadan ulaşmayı amaçladığını vurgulamıştı.

OECD: Türkiye 2025’te 7,5 milyar dolar kalkınma yardımı sağladı

OECD’nin 2026’da yayımladığı güncel Türkiye profiline göre Türkiye, 2025 yılında öncü verilere göre 7,5 milyar dolar resmî kalkınma yardımı gerçekleştirdi.

Bu rakam Türkiye’nin gayrisafi millî gelirinin yaklaşık yüzde 0,50’sine karşılık geliyor. Oran 2024’te yüzde 0,56, 2023’te ise yüzde 0,62 seviyesindeydi.

OECD, Türkiye’nin özellikle DAC üyesi olmayan ülkeler arasında millî gelire oranla kalkınma yardımı bakımından üst sıralarda bulunduğunu belirtiyor.

Yardımların büyük bölümünü insani destek oluşturuyor

Türkiye’nin yardım politikasında insani destek önemli bir paya sahip.

OECD verilerine göre 2024 yılında Türkiye’nin brüt ikili kalkınma yardımlarının 6,1 milyar doları insani yardım niteliğindeydi. Bu rakam toplam ikili yardımların yüzde 83,1’ine karşılık geldi. Yardımların önemli bölümü Orta Doğu’daki kırılgan ve krizden etkilenen bölgelerde yoğunlaştı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan da Türkiye’nin insani yardım yaklaşımının yalnızca coğrafi veya tarihî bağlara göre şekillenmediğini, ihtiyaç sahibi insanlara ulaşmayı esas alan bir anlayış benimsediklerini ifade ediyor.

Küresel yardımlarda sert düşüş

Türkiye’nin konumu, dünya genelinde dış yardım bütçelerinin gerilediği bir dönemde ayrıca önem taşıyor.

OECD’nin öncü verilerine göre Kalkınma Yardımları Komitesi üyesi ve ilişkili ülkelerin resmî kalkınma yardımları 2025 yılında reel olarak yüzde 23,1 azaldı. İnsani yardım harcamalarındaki gerileme ise yüzde 35,8’e ulaştı.

Türkiye’nin 2025’teki yardım hacmi de bir önceki yıla göre reel olarak yüzde 9 gerilerken, millî gelire oranı yüzde 0,56’dan yüzde 0,50’ye düştü. Buna rağmen ülke, kalkınma ve insani yardım harcamalarına millî gelirinden yüksek pay ayıran ülkeler arasında yer almaya devam ediyor.

“Dünyada birinci” ifadesinde metodoloji ayrıntısı

Türkiye geçmiş yıllarda millî gelire oranla insani yardım sıralamalarında zirvede gösterildi. Ancak uluslararası kuruluşlar ülkelerin bildirdiği yardım kalemlerinin her zaman doğrudan karşılaştırılabilir olmadığına dikkat çekiyor.

Development Initiatives, Türkiye’nin raporladığı insani yardım tutarlarının önemli bölümünün Türkiye’de barındırılan Suriyeli mültecilere yönelik harcamaları içerdiğini ve bu nedenle diğer donör ülkelerle karşılaştırmada metodolojik farklılık bulunduğunu belirtiyor.

Bu nedenle güncel veriler ışığında Türkiye için “millî gelire oranla dünyanın en fazla insani yardım yapan ülkelerinden biri” ifadesi, “dünyada kesin olarak birinci” ifadesinden daha sağlam bir tanımlama oluşturuyor.