Her yıl 15 Ekim'de gerçekleştirilen Dünya Meme Sağlığı Günü kapsamında, meme kanserinde erken tanının önemi ve koruyucu sağlık hizmetlerine erişim konusunda farkındalık çalışmaları yürütülüyor.
Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık kuruluşları, Ekim ayı boyunca düzenlenen etkinliklerle kadınları meme kanserinin belirtileri, tarama yöntemleri ve erken teşhisin önemi hakkında bilgilendiriyor.Kadınlarda en sık görülen kanser türlerinden biri olan meme kanseri, erken evrede tespit edildiğinde daha etkili tedavi seçenekleri sunabiliyor.
Türkiye'de kimler ücretsiz mamografi yaptırabiliyor?
Sağlık Bakanlığının Ulusal Kanser Tarama Programı kapsamında 40–69 yaş arasındaki kadınlara iki yılda bir ücretsiz mamografi taraması uygulanıyor.
Mamografi, memede henüz elle hissedilemeyen veya belirti vermeyen bazı değişikliklerin görüntülenmesine yardımcı oluyor.Ulusal tarama programında ayrıca kadınların meme sağlığı konusunda bilgilendirilmesi ve gerekli durumlarda klinik meme muayenesi yapılması öngörülüyor.Ancak ailede
meme kanseri öyküsü bulunması, genetik yatkınlık veya daha önce saptanmış şüpheli bulgular gibi durumlarda tarama ve takip planı kişiye özel olarak belirlenebiliyor.Bu nedenle ulusal tarama programındaki yaş aralığı dışında bulunan kişiler de risk durumlarını hekimleriyle değerlendirebiliyor.
Ücretsiz tarama için nereye başvurulabilir?
Türkiye'de meme kanseri taramaları, Sağlık Bakanlığına bağlı birinci basamak sağlık hizmetleri aracılığıyla yürütülüyor.Kadınlar ücretsiz tarama hizmetleri hakkında şu kuruluşlardan bilgi alabiliyor:
- Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezleri (KETEM)
- Sağlıklı Hayat Merkezleri (SHM)
- Aile Sağlığı Merkezleri (ASM)
- Mobil kanser tarama araçları
Özellikle kırsal bölgelerde yaşayan ve sağlık kuruluşlarına ulaşmakta güçlük çeken kişilere hizmet sunulması amacıyla mobil tarama araçları da kullanılıyor.Başvuru ve randevu uygulamaları sağlık kuruluşuna göre değişebildiğinden, vatandaşların en yakın aile hekimliğinden veya KETEM'den bilgi alması öneriliyor.
2024 yılında 2,6 milyondan fazla meme kanseri taraması yapıldı
Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğünün 2024 yılı faaliyet raporuna göre Türkiye genelinde 2 milyon 692 bin 757 meme kanseri taraması gerçekleştirildi.Aynı raporda, 2024 yılında 423 KETEM'in hizmet verdiği belirtildi. Bu merkezlerin 94'ü bağımsız, 281'i Sağlıklı Hayat Merkezleri bünyesinde, 48'i ise mobil birim olarak faaliyet gösterdi.Bakanlığın verilerine göre Türkiye'nin 81 ilinde çekilen mamografi görüntüleri, merkezi raporlama sistemi üzerinden değerlendiriliyor.
Merkezî değerlendirmede görüntüler radyoloji uzmanları tarafından incelenirken tarama sonuçlarının izlenmesi amacıyla Mamografi Bilgi Sistemi kullanılıyor.Bu rakamlar 2024 yılına ait olup 2026 yılındaki güncel tarama sayısını göstermiyor.
Meme kanserinin belirtileri neler?
Meme kanseri her zaman ağrıya veya erken dönemde belirgin bir şikâyete neden olmayabiliyor.Ancak memede veya koltuk altında yeni fark edilen kitle, memenin şeklinde değişiklik, meme derisinde çekilme, kalınlaşma ya da kızarıklık, meme başında içe dönme ve özellikle kendiliğinden gelişen kanlı akıntı değerlendirilmesi gereken belirtiler arasında bulunuyor.Bu değişikliklerin her biri mutlaka kanser anlamına gelmiyor. Bununla birlikte nedenlerinin belirlenmesi için sağlık kuruluşuna başvurulması önem taşıyor.Belirti bulunan kişilerin rutin tarama zamanını beklemek yerine hekime başvurması gerekiyor.
Kendi kendine meme kontrolü mamografinin yerini tutmuyor
Sağlık Bakanlığı, kadınların memelerinin normal görünümünü ve yapısını tanımasını, olağan dışı değişiklikleri fark ettiklerinde sağlık kuruluşuna başvurmasını öneriyor.Kendi kendine meme kontrolü, kişinin vücudundaki değişiklikleri fark etmesine yardımcı olabilse de mamografi veya hekim değerlendirmesinin yerine geçmiyor.Özellikle belirti vermeyen kanserlerin erken tespit edilmesinde uygun yaş grubunda düzenli tarama yapılması önem taşıyor.
Erken tanı tedavi seçeneklerini artırabiliyor
Meme kanserinin erken evrede teşhis edilmesi, hastalığın yayılmadan tedavi edilme olasılığını artırabiliyor.Erken tanı sayesinde bazı hastalarda daha sınırlı cerrahi girişimler veya farklı tedavi seçenekleri uygulanabiliyor.Bununla birlikte tedavinin başarısı; kanserin türüne, evresine, biyolojik özelliklerine ve kişinin genel sağlık durumuna göre değişiyor.Uzmanlar, tarama programlarına katılımın yanı sıra belirtilerin gecikmeden değerlendirilmesinin de önemine dikkat çekiyor.
Sağlık hizmetlerine erişim erken tanının önemli bir parçası
Meme kanseriyle mücadelede yalnızca tarama hizmetlerinin bulunması değil, vatandaşların bu hizmetlere zamanında ulaşabilmesi de önem taşıyor.Tarama merkezlerinin coğrafi dağılımı, mamografi randevularına erişim, görüntüleme sonuçlarının değerlendirilme süresi ve şüpheli bulguların ileri tetkike yönlendirilmesi, erken tanı çalışmalarının etkinliğini belirleyen unsurlar arasında yer alıyor.Dünya Meme Sağlığı Günü, düzenli tarama bilincinin artırılmasının yanı sıra erken teşhis hizmetlerinin bütün kadınlar için erişilebilir olmasının önemini de yeniden gündeme taşıyor.
Haberin kaynaklarıSağlık Bakanlığı – 14 Ekim 2026. cavdarhisardh.saglik.gov.trHalk Sağlığı Genel Müdürlüğü – 2024 Faaliyet Raporu. HSGMDünya Sağlık Örgütü – Meme kanseri bilgi notu, 3 Temmuz 2026. Dünya Sağlık ÖrgütüSağlık Bakanlığı – 15 Ekim Dünya Meme Sağlığı Günü açıklaması. Dünya Meme Sağlığı Günü
