(ANKARA) – Gazeteciler Cemiyeti tarafından yürütülen Medya için Demokrasi, Demokrasi için Medya ve 9. Köy projeleri kapsamında, Medya Dayanışma Grubu paydaşlarıyla düzenlenen "Dijital Tekeller, Tehditler ve Arayışlar" medya konferansı, Türkiye Barolar Birliği Litai Konukevi'nde hayatını kaybeden gazeteciler ve Gazi Mustafa Kemal Atatürk adına yapılan saygı duruşu ve ardından İstiklal Marşı'nın okunmasıyla başladı.
Alanlarında uzman gazeteci, akademisyen ve STK temsilcilerinin konuşmacı olarak yer aldığı konferansa iletişim fakültesi öğrencileri, öğretim üyeleri, hukukçular ve gazeteciler de izleyici olarak katıldı.
"Yerel medya organlarımız tekelleşmeden en çok etkilenen alanlardan biri"
Konferansın açılış konuşmasını Gazeteciler Cemiyeti Başkan Vekili Ayhan Aydemir yaptı. Dijital çağın sağladığı fırsatları ve beraberinde getirdiği zorlukları değerlendirmek, çözüm önerileri geliştirmek ve ortak bir farkındalık oluşturmak amacıyla bir araya geldiklerini kaydeden Aydemir şöyle konuştu:
"Bu konferans, yalnızca medya sektörünün değil, aynı zamanda demokrasimizin, toplumsal bütünlüğümüzün ve bireysel haklarımızın geleceği açısından büyük önem taşıyor. Erişim hızlandı, kaynaklar çeşitlendi, bilgi paylaşımı kolaylaştı. Ancak bu gelişmenin bir de karanlık yüzü var. Az sayıda küresel şirketin elinde toplanan veri, içerik ve algoritmalar, sadece medya ekonomisini değil, haberin niteliğini, erişimini ve güvenilirliğini de tehdit eder hale geldi.
Bugün artık dijital platformlar sadece haberin yayınlandığı mecralar değil; aynı zamanda neyin haber olacağına, kimin görünür olacağına, hangi içeriğin yaygınlaşacağına karar veren yeni aktörler konumunda. Bu durum, medya çoğulculuğunu, ifade özgürlüğünü ve kamu yararını önceleyen gazeteciliği ciddi şekilde zorluyor.
Yerel medya organlarımız ise bu tekelleşmeden en çok etkilenen alanlardan biri. Kaynaklara erişimde yaşanan adaletsizlikler, reklam pastasının daralması ve dijital okuryazarlık eksikliği gibi sorunlar, yerel gazeteciliği giderek daha kırılgan hale getiriyor."
"Yasa hazırlık süreçlerine basın örgütleri olarak müdahale etmemiz gerekiyor"
Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Nazmi Bilgin adına Gazeteciler Cemiyeti Genel Sekreteri Kenan Şener söz aldı. Şener, dijital mecralardaki tekelleşmenin yarattığı tehdide karşı ortak mücadelenin önemine dikkati çekerek, "Meslek örgütlerinin ve alanın uzmanlarıyla bir araya gelerek bu çalışmayı organize ettik ve el birliğiyle dijital alanla ilgili yol haritamızı belirliyoruz" ifadesini kullandı. Yeni medya ile büyüyen dezenformasyonun küresel çapta bir problem olduğunu söyleyen Şener, "Ürettiğimiz bilginin bir regülasyona ihtiyacı olduğunu biliyoruz. Yasa hazırlık süreçlerine basın örgütleri olarak müdahale etmemiz gerekiyor. Her alanda farklı kesimlerle bir araya gelmeliyiz" diye konuştu.
Gazeteci Ünsal Ünlü, dijital imkanların gelişmesiyle birlikte güç tanımının da değiştiğini ve özellikle iktidar sahiplerinin bu imkanlara hakim olduğunu söyledi. Ünlü, konferansın başlığına atıf yaparak medyadaki tehdidin sansür, arayışın ise özgürlük olduğunu vurguladı. Ünlü, haberin iyiliğinin günümüzde rekabette işe yaramadığını, izleyicinin de artık gerçeğin değil popülaritenin peşinde olduğunu belirtti.
Son olarak AB Delegasyonu Sivil Toplum ve Medya Koordinatörü Allesandro Angius ise medya özgürlüğü ve çoğulculuğunu tehlikeye sokan dijital tehditlere karşı Avrupa Birliği'nin de çalışma yürüttüğünü belirterek, çalışmalar hakkında bilgi verdi. Dijital inovasyonun tehditler ile birlikte fırsatlar da içerdiğine dikkati çeken Angius, işbirliğinin ve özellikle dijitale doğan genç nesilleri sürece dahil etmenin önemine vurgu yaptı.
"Hiç vakit kaybetmeden bu taslaktaki bölümünün bazı maddelerini birer kanun maddesi haline dönüştürelim"
Dijital Mecralar, Tekeller ve Telif Hakları başlıklı panelde konuşan CHP Ankara Milletvekili ve TBMM Dijital Mecralar Komisyonu Üyesi Okan Konuralp ise şunları kaydetti:
"Türkiye'de çok uzun süredir yasa yapım tekniği kapalı kapılar ardından hazırlanan ve son dakikada parlamentoya getirilen, bilmesi gerekenlerin bilmediği ya da son anda öğrendiği, AK Parti heyetinin meclise sunmasıyla bir süreç oluyor. İktidar ve iktidarın çevresine konumlanmış medya organları diye ifade edeyim. Onların çok istediği bir yasaya dönüşmüş durumda. Nihayetinde dünyadaki çeşitli örneklerinden de görüldüğü üzere Google ile özdeşleşmiş bir durum var. Google'ın yasa çıkması halinde vereceği ya da vermesi ön görülen bir para var. Bu paranın da büyük bir bölümüne sahip olma amacını taşıdığını anladığımız bir dijital telif yasası içerisindeler. Bütün bu durum dijital telif yasasının çıkması gerekliliği gerçeğini ortadan kaldırmıyor. Bu toplantıyı düzenleyen meslek örgütleri neye razılar? Buraya gelince gördüm ki çok değerli taslak hazırlanmış, bu taslak çok kıymetli. Bu taslak üzerinden bile şunu söylemek mümkün. Gelin hiç vakit kaybetmeden bu taslaktaki özellikle arayışlar ve öneriler bölümünün bazı maddelerini birer kanun maddesi haline dönüştürelim."
Medya konferansı, çalıştayın sonuç bildirgesinin paylaşılmasıyla sona erecek.
