ABD ile
Çin arasındaki teknoloji yarışında bu kez yapay zekâ işlemcilerinden değil, bilgisayarların ve mobil cihazların temel bileşenlerinden biri olan DRAM teknolojisinden dikkat çekici bir gelişme geldi.Çin'in önde gelen bellek üreticisi
ChangXin Memory Technologies (CXMT), beşinci nesil DRAM üretim platformunun seri üretime geçtiğini açıkladı.Reuters'ın aktardığına göre şirket, yeni platformun daha yüksek kapasiteli bellekleri daha düşük maliyet ve enerji tüketimiyle üretmesine imkân verdiğini belirtiyor.
Kritik yapıların aralığı 11,95 nanometreye indi
CXMT'nin açıkladığı en önemli teknik gelişmelerden biri, DRAM hücrelerinin veri depolayan bölümündeki kritik yapıların aralığının
11,95 nanometreye kadar düşürülmesi oldu.Bu değer doğrudan bir “11,95 nm üretim düğümü” anlamına gelmiyor; çip üzerindeki belirli kritik yapıların birbirine ne kadar yaklaştırılabildiğini gösteriyor.CXMT bu seviyeye ulaşabilmek için
“quadruple patterning” olarak bilinen çoklu desenleme yöntemini kullandığını açıkladı.Bu yöntemde üretim aşamalarının bir bölümü birden fazla kez tekrarlanarak daha ince devre desenleri oluşturuluyor.Yapıların küçültülmesi aynı yüzey alanına daha fazla bellek hücresi yerleştirilmesini sağlıyor.CXMT'ye göre yeni platformda, 8 gigabitlik bir çip temel alındığında, önceki nesle kıyasla bir waferdan üretilebilen
brüt die sayısı en az yüzde 50 arttı.Buradaki yüzde 50'lik artış üretim verimini değil, kusurlu çipler ayıklanmadan önce wafer üzerine sığdırılabilen potansiyel çip sayısını ifade ediyor.
24 gigabit LPDDR5X üretime girdi
CXMT aynı platform üzerinde üretilen iki yeni
24 gigabit LPDDR5X ürününü de tanıttı.Şirket, yeni belleklerin önceki eşdeğer ürünlerinden yüzde 50 daha fazla veri depolayabildiğini ve seri üretime geçtiğini belirtiyor.LPDDR5X düşük enerji tüketimi nedeniyle özellikle akıllı telefonlar, tabletler ve diğer taşınabilir elektronik cihazlarda kullanılan bir DRAM türü.CXMT ayrıca 7 Eylül'de daha yeni LPDDR6 teknolojisinin seri üretimine geçtiğini açıklamış ve ilk ürününün Xiaomi 18 Fold'da kullanıldığını duyurmuştu. Şirketin açıklamasına göre LPDDR6 ürünü 12.800 Mbps'ye kadar veri aktarım hızına ulaşabiliyor.
Çin neden bu teknolojiye yatırım yapıyor?
Küresel bellek pazarı uzun süredir Samsung Electronics, SK hynix ve Micron gibi şirketlerin hakimiyetinde.ABD ise 2022'den bu yana bazı gelişmiş yarı iletken üretim ekipmanları ve yazılımlarının Çin'e ihracatına kısıtlamalar uyguluyor.CXMT, yeni üretim platformunun geliştirilmesinde bilgisayar simülasyonlarının yanı sıra Çinli yarı iletken ekipman üreticileriyle kritik üretim aşamalarında ortak çalışmalar yürüttüğünü açıkladı.Bu nokta Çin açısından stratejik önem taşıyor.
Pekin, yabancı üretim ekipmanlarına ve bellek tedarikçilerine bağımlılığı azaltmaya çalışırken
CXMT gibi şirketler daha gelişmiş DRAM teknolojilerini yerel üretim zinciriyle geliştirmeye çalışıyor.
Yapay zekâ yarışına etkisi ne?
Bellek teknolojisi yapay zekâ sistemleri açısından da giderek daha önemli hale geliyor.Büyük yapay zekâ modellerinin çalıştırıldığı sunucularda işlemcilerin verilere çok hızlı ulaşabilmesi için yüksek miktarda DRAM ve özellikle
HBM — yüksek bant genişlikli bellek gerekiyor.Ancak CXMT'nin bugün açıkladığı 24 Gb LPDDR5X ürünlerinin doğrudan HBM alternatifi olmadığını belirtmek gerekiyor. Yeni ürünler ağırlıklı olarak telefon ve taşınabilir elektronik cihazlara yönelik.Buna rağmen CXMT'nin üretim teknolojisindeki ilerlemesi, şirketin daha gelişmiş bellek türleri geliştirme kapasitesi açısından yakından takip ediliyor.AI sunucularından gelen güçlü talep aynı zamanda dünya genelindeki DRAM, HBM ve NAND üretim kapasitesinin nasıl dağıtılacağını da etkiliyor.
CXMT NAND pazarına da hazırlanıyor
CXMT'nin büyüme planları yalnızca DRAM ile sınırlı olmayabilir.Reuters, 18 Eylül'de konuya yakın üç kaynağa dayanarak şirketin
NAND flash bellek pazarına girmeye hazırlandığını bildirdi.Kaynaklara göre CXMT, Pekin'deki yeni tesisinde bir NAND araştırma ve geliştirme üretim hattı kurmayı planlıyor ve bazı potansiyel müşterilerle görüşmeler yürütüyor.Ancak bu aşamada önemli bir ayrım bulunuyor.CXMT NAND planlarını resmi olarak doğrulamadı. Reuters'a göre Ar-Ge hattının ne zaman faaliyete geçeceği ve şirketin deneme üretiminden büyük ölçekli ticari üretime geçip geçmeyeceği de henüz belli değil.Plan gerçekleşirse CXMT yalnızca Samsung, SK hynix ve Micron ile değil, Çin'in en büyük NAND üreticisi
YMTC ile de doğrudan rekabete girecek.
ABD'nin ihracat kontrolleri için önemli test
CXMT'nin son adımları Çin'in yarı iletken stratejisindeki daha büyük dönüşümün bir parçası.ABD'nin amacı gelişmiş üretim ekipmanlarına erişimi sınırlayarak Çin'in ileri seviye yarı iletken teknolojilerindeki ilerlemesini yavaşlatmak.Çin ise yerli ekipman üreticileri, alternatif üretim yöntemleri ve büyük ölçekli yatırımlarla bu teknolojik açığı azaltmaya çalışıyor.CXMT'nin beşinci nesil DRAM platformunu seri üretime geçirmesi bu nedenle yalnızca yeni bir telefon belleğinin piyasaya çıkmasından ibaret değil.Gelişme aynı zamanda
Çin'in gelişmiş bellek üretiminde küresel liderlere ne kadar yaklaşabildiğinin ve ABD'nin teknoloji ihracat kısıtlamalarının uzun vadede ne ölçüde etkili olacağının önemli göstergelerinden biri. 
