Azerbaycan'da başörtüsü tartışması büyüyor: MAZLUMDER'den eğitim hakkı çağrısı

Azerbaycan'da devlet okullarında başörtüsü kullanımına yönelik kısıtlamalar yeniden gündeme geldi. Bazı okullarda başörtülü öğrencilerin derslere alınmadığı yönündeki haberlerin ardından İnsan Hakları ve Mazlumlar İçin Dayanışma Derneği (MAZLUMDER), Azerbaycan makamlarını inanç özgürlüğü ve eğitim hakkını güvence altına almaya çağırdı.

MAZLUMDER, 9 Ekim 2026 tarihinde sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, yeni eğitim öğretim yılının başlamasıyla birlikte çok sayıda öğrencinin benzer sorunlarla karşılaştığını savundu.

“Öğrencilerin eğitim hakkı koşulsuz güvence altına alınmalı”

Dernek, Azerbaycan'daki başörtüsü sorununu daha önce de gündeme getirdiğini hatırlatarak okullarda uygulanan kıyafet kısıtlamalarının öğrencilerin eğitim hakkını olumsuz etkilediğini belirtti.

MAZLUMDER, 14 Nisan'da da aynı konuda çağrı yaptığını ifade ederek Azerbaycan yönetiminden hukuki belirliliği sağlamasını ve düzenlemeleri uluslararası insan hakları standartlarına uygun hale getirmesini istedi.

Dernek, dinî inançları nedeniyle öğrencilerin eğitimden mahrum bırakılmaması gerektiğini vurguladı.

Okul kıyafetlerine ilişkin düzenlemeler değişti

Azerbaycan'da 7 Temmuz 2026'da kabul edilen Genel Eğitim Kanunu değişikliğiyle devlet okullarındaki öğrencilerin ve öğretmenlerin belirlenen kıyafet kurallarına uyması hükme bağlandı.

21 Eylül'de Bakanlar Kurulunca yapılan düzenlemede ise okul üniformasının bütünlüğünü bozan ve eğitimin laiklik ilkesine uygun olmadığı değerlendirilen kıyafet unsurlarına yönelik kısıtlamalar getirildi.

6 Ekim'de öğretmenlerin kıyafetlerine ilişkin ayrı düzenlemeler de kabul edildi.

Söz konusu düzenlemelerde başörtüsü açıkça isimlendirilmemesine rağmen bazı okul yönetimlerinin hükümleri başörtülü öğrencilerin ve öğretmenlerin okula kabul edilmemesi yönünde uyguladığı bildirildi.

Öğrencilerin okula alınmadığı bildirildi

Uluslararası basına yansıyan haberlerde, Sumgayıt başta olmak üzere bazı bölgelerde başörtülü öğrencilerin okullara alınmadığı, bazı öğretmenlerden ise başörtülerini çıkarmalarının istendiği aktarıldı.

12 Ekim'de yayımlanan haberinde Al Jazeera, okul kıyafeti düzenlemelerinin ardından protestolar düzenlendiğini ve bazı öğrencilerle öğretmenlerin derslere katılmakta güçlük çektiğini bildirdi.

Azerbaycan'da düzenlemeyi savunan çevreler ise kuralların dinî aidiyet farkı gözetilmeksizin bütün öğrenciler için uygulandığını ve amacın ortak okul kıyafeti standardını korumak olduğunu ifade ediyor.

MAZLUMDER: “İnanç özgürlüğü ihlal edilmemeli”

MAZLUMDER, Türkiye'de geçmişte yaşanan başörtüsü yasaklarını hatırlatarak benzer uygulamaların toplumsal ayrışmaya neden olabileceğini savundu.

Dernek, okul kıyafeti kurallarının öğrencilerin dinî inançları nedeniyle eğitimden dışlanmasına yol açmaması gerektiğini belirtti.

Azerbaycan makamlarına yönelik çağrısında, din ve vicdan özgürlüğünü koruyan uygulamaların benimsenmesini, hukuki belirsizliklerin giderilmesini ve öğrencilerin eğitim hakkının güvence altına alınmasını istedi.

Azerbaycan'da kıyafet düzenlemelerinin okullarda nasıl uygulanacağı ve başörtülü öğrencilere yönelik şikâyetlerin nasıl değerlendirileceği, tartışmanın temel başlıkları arasında yer alıyor.