Yüksek Mahkeme, Antalya 12. Aile Mahkemesi’nin başvurusu üzerine 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 175’inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “süresiz olarak” ibaresini oy çokluğuyla iptal etti. Karar, E.2025/156 ve K.2026/131 sayılı dosyada verildi.
Nafaka Tamamen Kaldırılmadı
Karar, kamuoyunda zaman zaman “nafaka kaldırıldı” şeklinde yorumlansa da Anayasa Mahkemesi yoksulluk nafakası kurumunun tamamını iptal etmedi.İptal edilen hüküm yalnızca Türk Medeni Kanunu’nun 175’inci maddesinde yer alan “süresiz olarak” ifadesi oldu.Mevcut düzenlemede, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek ve kusuru diğer taraftan daha ağır olmayan eş, karşı tarafın mali gücü oranında yoksulluk nafakası talep edebiliyor.Dolayısıyla boşanma sonrası ekonomik olarak güçsüz duruma düşen eşin nafaka isteme hakkı devam edecek; değişiklik, bu nafakanın süresine ilişkin sistemde yapılacak.Karar Hemen Yürürlüğe Girmeyecek
AYM, iptal kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasından 9 ay sonra yürürlüğe girmesine karar verdi.Kararın 30 Eylül 2026’da yayımlanması nedeniyle geçiş süreci 2027 yılının haziran ayı sonuna kadar devam edecek.Bu süre içerisinde TBMM’nin yoksulluk nafakasının hangi koşullarda ve ne kadar süreyle ödeneceğine ilişkin yeni bir yasal düzenleme yapması bekleniyor.Bu nedenle mevcut nafaka kararları 30 Eylül itibarıyla kendiliğinden sona ermiyor ve nafaka yükümlülerinin yalnızca AYM kararını gerekçe göstererek ödemelerini durdurmaları mümkün değil.AYM 2012’de Aynı Düzenlemeyi İptal Etmemişti
Kararın dikkat çeken yönlerinden biri de Anayasa Mahkemesi’nin daha önce aynı düzenleme hakkında farklı bir sonuca ulaşmış olması.AYM, 2012 yılında Türk Medeni Kanunu’nun 175’inci maddesindeki “süresiz olarak” ibaresine ilişkin iptal talebini reddetmişti.O dönemde Mahkeme, “süresiz” ifadesinin nafakanın her koşulda ömür boyu ödeneceği anlamına gelmediğini; Türk Medeni Kanunu’nun 176’ncı maddesinde nafakanın kaldırılması veya sona erdirilmesine imkân veren şartlar bulunduğunu değerlendirmişti.
Aradan yaklaşık 14 yıl geçtikten sonra Yüksek Mahkeme bu kez aynı ifadeyi Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti.
Başvuru Antalya 12. Aile Mahkemesi’nden Geldi
Süreç, Antalya 12. Aile Mahkemesi’nin önündeki bir davada Türk Medeni Kanunu’nun 175’inci maddesindeki “süresiz olarak” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğu kanaatine varmasıyla başladı.Yerel mahkeme düzenlemenin iptali için Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu.AYM başvuruyu E.2025/156 numarasıyla esastan incelemeye aldı ve 4 Haziran 2026 tarihinde iptal kararı verdi. Kararın gerekçeli metninin yayımlanması ise yaklaşık dört ay sonra gerçekleşti.Şimdi Gözler Meclis’te
İptal kararıyla birlikte yoksulluk nafakasının tamamen kaldırılması değil, süre sisteminin yeniden düzenlenmesi gündeme geldi.Ancak yeni sistemin nasıl olacağı henüz belli değil.Nafaka süresinin evlilik süresine göre mi belirleneceği, ekonomik bağımsızlığını kazanamayan eşler için istisna getirilip getirilmeyeceği, çocuk bakımı veya yaş gibi faktörlerin nasıl değerlendirileceği ve halen devam eden nafakalara yeni düzenlemenin nasıl uygulanacağı TBMM’nin yapacağı düzenlemeyle netleşecek.Şu aşamada “nafaka 3 yıl olacak”, “5 yılla sınırlandırıldı” veya “mevcut nafakalar sona erecek” şeklindeki ifadelerin hiçbiri yürürlüğe girmiş bir düzenlemeye dayanmıyor.AYM’nin iptal kararı, kanun koyucuya yeni bir sistem oluşturması için 9 aylık süre tanıyor.
