(ANKARA) - Anayasa Mahkemesi Başkanı Kadir Özkaya, Azerbaycan'da “Anayasa Yargısı Yoluyla Anayasanın Üstünlüğünün Sağlanmasına İlişkin Modern Eğilimler” temalı uluslararası konferansta konuştu. Anayasanın üstünlüğü ilkesinin demokratik sistemin temel taşı olduğunu belirten Özkaya, “Bir insan uzun ömürlü olmak isterse adaletli olsun. Bu durum devletler için de geçerlidir. Adaletli olmak ömrü uzatır" dedi.
Anayasa Mahkemesi Başkanı Kadir Özkaya, Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası’nın 30. yıldönümü dolayısıyla başkent Bakü’de düzenlenen “Anayasa Yargısı Yoluyla Anayasanın Üstünlüğünün Sağlanmasına İlişkin Modern Eğilimler” temalı uluslararası konferansa katıldı.
Başkan Kadir Özkaya’ya, Anayasa Mahkemesi Üyeleri Rıdvan Güleç ve İrfan Fidan ile Genel Sekreter Yardımcısı Yılmaz Çınar ve Dış İlişkiler Müdürü Korhan Pekcan eşlik etti.
Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi tarafından düzenlenen konferansta, “Bireysel Başvurunun Dönüştürücü Etkisi ve Hukukun Anayasallaşması” başlıklı bir konuşma yapan Başkan Özkaya, anayasanın üstünlüğü ilkesinin demokratik sistemin temel taşı olduğunu vurguladı.
Özkaya, "Bir insan uzun ömürlü olmak isterse adaletli olsun. Bu durum devletler için de geçerlidir. Adaletli olmak ömrü uzatır" dedi.
"Bireysel başvuru yolu, hukukun anayasallaşmasının hem itici gücü hem de teminatı haline geldi"
Türkiye'de Anayasa Mahkemesi'nin, norm denetimi ile bireysel başvuru olmak üzere iki temel denetim yoluna sahip olduğunu belirten Özkaya, "Mahkememiz, bireysel başvuru kararlarıyla yalnızca bireylerin temel haklarının ihlal edilip edilmediğini denetlemekle kalmamakta; aynı zamanda kamu gücünün ve yargı organlarının hukuk kurallarını Anayasa’ya uygun yorumlayıp yorumlamadığını da incelemektedir" diye konuştu.
Başkan Özkaya, bireysel başvurunun yalnızca hak ihlallerini denetleyen bir yol olmadığını, aynı zamanda hukukun anayasallaşmasını sağlayan güçlü bir araç haline geldiğini ifade ederek,
"Bireysel başvuru yolu, hukukun anayasallaşmasının hem itici gücü hem de teminatı haline gelmiş bulunmaktadır. Anayasa’ya uygun yorum ilkesinin yalnızca teorik bir norm olmaktan çıkıp somut davalarda denetlenebilir bir zorunluluk haline gelmesi, modern anayasa yargısının en dikkat çekici dönüşümlerinden biri olarak ortaya çıkmıştır" değerlendirmesinde bulundu.
Anayasa mahkemelerinin günümüzde yalnızca ulusal anayasa hükümleriyle değil, uluslararası insan hakları belgeleri ve içtihatlarıyla da diyalog halinde olduğuna işaret eden Başkan Kadir Özkaya, "Kanaatimizce bu durum, insan hakları açısından tüm dünyada ortak bir standardın oluşmasına imkan sağlayacaktır. Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi de bu gelişmeler paralelinde, insan hakları ve anayasanın üstünlüğü bağlamında verdiği kararlarla yalnızca ulusal hukuk sisteminde değil, aynı zamanda uluslararası anayasa yargısı camiasında da dikkat çeken bir konuma ulaşmıştır" şeklinde konuştu.
Özkaya TÜRK-AY I. Kongresi'ne de katıldı
Özkaya ayrıca, Türkiye Cumhuriyeti, Azerbaycan Cumhuriyeti, Kazakistan Cumhuriyeti, Kırgız Cumhuriyeti ve Özbekistan Cumhuriyeti Anayasa Mahkemelerinin üyesi olduğu TÜRK-AY’ın 16 Temmuz’da Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de düzenlenen birinci kongresine katıldı.
Burada konuşan Özkaya, Azerbaycan Anayasa Mahkemesi dönem başkanlığında, TÜRK-AY kapsamındaki işbirliğinin daha da ileri bir noktaya taşınacağına olan inancını dile getirerek, şunları söyledi:
"Küreselleşen dünyada, anayasa yargısı artık yalnızca ulusal sınırlarda değil, evrensel hukuk normları ve uluslararası yargı içtihatları ile şekillenmektedir. Bu nedenle farklı ülkelerin anayasa mahkemeleri ve yüksek yargı organları arasındaki işbirliği, hukukun üstünlüğünü güçlendirmek, bireysel hakları daha etkili korumak ve küresel çapta adaletin tesisi için kritik bir önem taşımaktadır. Sizlerin burada olması, anayasa yargısının müşterek sorunlarını birlikte tartışma ve tecrübelerimizi paylaşma fırsatı sunmuştur. Gerçekleştirdiğimiz TÜRK-AY I. Kongresi hem aramızda bilgi ve tecrübe paylaşımına hem de anayasa yargısında karşılaşılan küresel sorunlar karşısında ortak çözümler geliştirmeye yönelik verimli tartışmalara zemin hazırlayacaktır. Aynı zamanda TÜRK-AY üyesi mahkemelerin başkanları olarak bu kongre vesilesiyle oluşacak ortam yalnızca bugünü değil, gelecekteki kurumsal ilişkilerimizi de destekleyerek aramızdaki dayanışma ve işbirliğini güçlendirmek adına önemli bir adım daha olacaktır."
KKTC Yüksek Mahkemesi TÜRK-AY’a gözlemci üye olarak kabul edildi
Kongrede, TÜRK-AY üyesi anayasa mahkemelerinin, Dünya Anayasa Yargısı Konferansı 6. Kongresi kapsamında hazırladığı ulusal raporlara ilişkin sunumlar yapıldı.
Sunumların ardından da anayasa yargısı alanında ilişkilerin daha da derinleştirilmesi ve artırılmasına yönelik atılacak adımlar değerlendirildi. Ayrıca TÜRK-AY’ın anayasa yargısı alanında faaliyet gösteren diğer uluslararası kuruluşlarla işbirliğinin geliştirilmesi konusunda görüş alışverişinde bulunuldu.
Daha sonra ise Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Yüksek Mahkemesinin gözlemci üyelik başvurusu gündeme geldi. Yapılan değerlendirme sonucu, KKTC Yüksek Mahkemesi TÜRK-AY’a gözlemci üye olarak kabul edildi.
Programın sonunda TÜRK-AY I. Kongresi Bakü Bildirisi kabul edildi. Öte yandan, Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi ile Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi arasında süregelen güçlü işbirliğini daha da pekiştirmek, uluslararası ve bölgesel platformlarda yeni projeler geliştirmek amacıyla ikili işbirliği anlaşması imzalandı.
Anayasa Mahkemesi Başkanı Kadir Özkaya, Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası’nın 30. yıldönümü dolayısıyla başkent Bakü’de düzenlenen “Anayasa Yargısı Yoluyla Anayasanın Üstünlüğünün Sağlanmasına İlişkin Modern Eğilimler” temalı uluslararası konferansa katıldı.
Başkan Kadir Özkaya’ya, Anayasa Mahkemesi Üyeleri Rıdvan Güleç ve İrfan Fidan ile Genel Sekreter Yardımcısı Yılmaz Çınar ve Dış İlişkiler Müdürü Korhan Pekcan eşlik etti.
Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi tarafından düzenlenen konferansta, “Bireysel Başvurunun Dönüştürücü Etkisi ve Hukukun Anayasallaşması” başlıklı bir konuşma yapan Başkan Özkaya, anayasanın üstünlüğü ilkesinin demokratik sistemin temel taşı olduğunu vurguladı.
Özkaya, "Bir insan uzun ömürlü olmak isterse adaletli olsun. Bu durum devletler için de geçerlidir. Adaletli olmak ömrü uzatır" dedi.
"Bireysel başvuru yolu, hukukun anayasallaşmasının hem itici gücü hem de teminatı haline geldi"
Türkiye'de Anayasa Mahkemesi'nin, norm denetimi ile bireysel başvuru olmak üzere iki temel denetim yoluna sahip olduğunu belirten Özkaya, "Mahkememiz, bireysel başvuru kararlarıyla yalnızca bireylerin temel haklarının ihlal edilip edilmediğini denetlemekle kalmamakta; aynı zamanda kamu gücünün ve yargı organlarının hukuk kurallarını Anayasa’ya uygun yorumlayıp yorumlamadığını da incelemektedir" diye konuştu.
Başkan Özkaya, bireysel başvurunun yalnızca hak ihlallerini denetleyen bir yol olmadığını, aynı zamanda hukukun anayasallaşmasını sağlayan güçlü bir araç haline geldiğini ifade ederek,
"Bireysel başvuru yolu, hukukun anayasallaşmasının hem itici gücü hem de teminatı haline gelmiş bulunmaktadır. Anayasa’ya uygun yorum ilkesinin yalnızca teorik bir norm olmaktan çıkıp somut davalarda denetlenebilir bir zorunluluk haline gelmesi, modern anayasa yargısının en dikkat çekici dönüşümlerinden biri olarak ortaya çıkmıştır" değerlendirmesinde bulundu.
Anayasa mahkemelerinin günümüzde yalnızca ulusal anayasa hükümleriyle değil, uluslararası insan hakları belgeleri ve içtihatlarıyla da diyalog halinde olduğuna işaret eden Başkan Kadir Özkaya, "Kanaatimizce bu durum, insan hakları açısından tüm dünyada ortak bir standardın oluşmasına imkan sağlayacaktır. Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi de bu gelişmeler paralelinde, insan hakları ve anayasanın üstünlüğü bağlamında verdiği kararlarla yalnızca ulusal hukuk sisteminde değil, aynı zamanda uluslararası anayasa yargısı camiasında da dikkat çeken bir konuma ulaşmıştır" şeklinde konuştu.
Özkaya TÜRK-AY I. Kongresi'ne de katıldı
Özkaya ayrıca, Türkiye Cumhuriyeti, Azerbaycan Cumhuriyeti, Kazakistan Cumhuriyeti, Kırgız Cumhuriyeti ve Özbekistan Cumhuriyeti Anayasa Mahkemelerinin üyesi olduğu TÜRK-AY’ın 16 Temmuz’da Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de düzenlenen birinci kongresine katıldı.
Burada konuşan Özkaya, Azerbaycan Anayasa Mahkemesi dönem başkanlığında, TÜRK-AY kapsamındaki işbirliğinin daha da ileri bir noktaya taşınacağına olan inancını dile getirerek, şunları söyledi:
"Küreselleşen dünyada, anayasa yargısı artık yalnızca ulusal sınırlarda değil, evrensel hukuk normları ve uluslararası yargı içtihatları ile şekillenmektedir. Bu nedenle farklı ülkelerin anayasa mahkemeleri ve yüksek yargı organları arasındaki işbirliği, hukukun üstünlüğünü güçlendirmek, bireysel hakları daha etkili korumak ve küresel çapta adaletin tesisi için kritik bir önem taşımaktadır. Sizlerin burada olması, anayasa yargısının müşterek sorunlarını birlikte tartışma ve tecrübelerimizi paylaşma fırsatı sunmuştur. Gerçekleştirdiğimiz TÜRK-AY I. Kongresi hem aramızda bilgi ve tecrübe paylaşımına hem de anayasa yargısında karşılaşılan küresel sorunlar karşısında ortak çözümler geliştirmeye yönelik verimli tartışmalara zemin hazırlayacaktır. Aynı zamanda TÜRK-AY üyesi mahkemelerin başkanları olarak bu kongre vesilesiyle oluşacak ortam yalnızca bugünü değil, gelecekteki kurumsal ilişkilerimizi de destekleyerek aramızdaki dayanışma ve işbirliğini güçlendirmek adına önemli bir adım daha olacaktır."
KKTC Yüksek Mahkemesi TÜRK-AY’a gözlemci üye olarak kabul edildi
Kongrede, TÜRK-AY üyesi anayasa mahkemelerinin, Dünya Anayasa Yargısı Konferansı 6. Kongresi kapsamında hazırladığı ulusal raporlara ilişkin sunumlar yapıldı.
Sunumların ardından da anayasa yargısı alanında ilişkilerin daha da derinleştirilmesi ve artırılmasına yönelik atılacak adımlar değerlendirildi. Ayrıca TÜRK-AY’ın anayasa yargısı alanında faaliyet gösteren diğer uluslararası kuruluşlarla işbirliğinin geliştirilmesi konusunda görüş alışverişinde bulunuldu.
Daha sonra ise Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Yüksek Mahkemesinin gözlemci üyelik başvurusu gündeme geldi. Yapılan değerlendirme sonucu, KKTC Yüksek Mahkemesi TÜRK-AY’a gözlemci üye olarak kabul edildi.
Programın sonunda TÜRK-AY I. Kongresi Bakü Bildirisi kabul edildi. Öte yandan, Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi ile Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi arasında süregelen güçlü işbirliğini daha da pekiştirmek, uluslararası ve bölgesel platformlarda yeni projeler geliştirmek amacıyla ikili işbirliği anlaşması imzalandı.
