Kemirgenlerden bulaşan hantavirüs gündemde: DSÖ belirtileri ve korunma yollarını açıkladı
Dünya Sağlık Örgütü, hantavirüslere ilişkin güncel bilgilendirme yayımlarken, Arjantin'den yola çıkan MV Hondius adlı gemiyle bağlantılı vakalar uluslararası gündeme taşındı. Aralarında AP ve Guardian'ın da bulunduğu kaynaklara göre, gemiyle ilişkili hantavirüs vakalarında 5 doğrulanmış vaka, 3 şüpheli vaka ve 3 ölüm bildirildi. Yetkililer, salgının Arjantin'de kemirgen temasıyla başlamış olabileceği ihtimali üzerinde duruyor.
Hantavirüs nedir?
DSÖ’ye göre hantavirüsler, doğal olarak kemirgenlerde bulunan ve nadiren insanlara bulaşan zoonotik virüslerdir. İnsanlar genellikle enfekte kemirgenlerin idrarı, dışkısı veya tükürüğüyle temas sonucu enfekte olur. Kapalı ve iyi havalandırılmayan alanların temizlenmesi, kemirgen dışkılarının kuru süpürülmesi ya da elektrik süpürgesiyle temizlenmesi bulaşma riskini artırabilir.
Hantavirüs enfeksiyonları coğrafi bölgeye göre farklı klinik tablolara yol açıyor. Amerika kıtasında virüs, akciğerleri ve kalbi etkileyen hantavirüs kardiyopulmoner sendromuna neden olabilirken; Avrupa ve Asya’da daha çok böbrekleri etkileyen renal sendromlu hemorajik ateş tablosu görülüyor.
Andes virüsü insandan insana bulaşabilen nadir türlerden
DSÖ, Güney Amerika’da görülen Andes virüsünün, yakın ve uzun süreli temaslarda sınırlı insandan insana bulaşmanın belgelendiği bilinen hantavirüslerden biri olduğunu belirtiyor. Sağlık otoriteleri, MV Hondius gemisindeki vakalarda da Andes virüsü ihtimalini araştırıyor. AP’ye göre, uluslararası temas takibi başlatılırken, Dünya Sağlık Örgütü genel halk için riskin düşük olduğunu ancak temaslıların izlenmesinin sürdüğünü bildirdi.
Belirtileri neler?
Hantavirüs enfeksiyonunda belirtiler genellikle maruziyetten 1 ila 8 hafta sonra ortaya çıkıyor. İlk belirtiler grip benzeri olabilir: ateş, baş ağrısı, kas ağrısı, karın ağrısı, bulantı ve kusma görülebilir. Ağır vakalarda hastalık öksürük, nefes darlığı, akciğerlerde sıvı birikmesi, şok, kanama bozuklukları ve böbrek yetmezliğine kadar ilerleyebilir.
Tedavisi var mı?
DSÖ’ye göre hantavirüs enfeksiyonu için ruhsatlı özel bir antiviral tedavi ya da yaygın kullanılan bir aşı bulunmuyor. Tedavi, hastanın solunum, kalp ve böbrek fonksiyonlarının yakından izlenmesine ve destekleyici bakıma dayanıyor. Özellikle ağır solunum tablosu gelişen hastalarda yoğun bakıma erken erişim hayati önem taşıyor.
Nasıl korunulur?
Uzmanlara göre korunmada temel yöntem, kemirgenlerle ve kemirgen atıklarıyla teması azaltmak. Ev ve iş yerlerinde kemirgen girişine neden olabilecek açıklıkların kapatılması, yiyeceklerin kapalı saklanması, kirlenmiş alanların temizlenmeden önce nemlendirilmesi ve dışkıların kuru süpürülmemesi öneriliyor. El hijyeni ve uygun koruyucu ekipman kullanımı da riskin azaltılmasında önemli görülüyor.
Gemideki vakalar neden dikkat çekti?
MV Hondius’un Arjantin’den yola çıktığı, daha sonra Cape Verde açıklarında gündeme geldiği ve Kanarya Adaları’na yöneldiği bildirildi. AP, gemiden daha önce ayrılan yolcular için farklı ülkelerde temas takibi başlatıldığını aktardı. Guardian ise vakaların Arjantin’de endemik kemirgen türleriyle temas sonrası başlamış olabileceği ihtimaline dikkat çekti.