ABD, İsrail-Hamas rehine anlaşmasında ilerleme kaydettiğini söylüyor
ABD'li yetkililer, İsrail'in 7 Ekim'de İsrail'e düzenlenen saldırıda yakalanan 100'den fazla rehinenin serbest bırakılması karşılığında Gazze'de Hamas'a karşı askeri operasyonlarını iki ay süreyle duraklatmasını öngören olası bir anlaşma üzerinde ilerleme kaydedildiğini söylüyor.
Yetkililer, henüz imzalanmamış anlaşmanın ortaya çıkan şartlarının iki aşamadan oluşacağını söyledi.
İlk aşamada, kalan kadınların, yaşlıların ve yaralı rehinelerin Hamas tarafından serbest bırakılmasına izin vermek için çatışmalar durdurulacak.
İsrail ve Hamas daha sonra, İsrailli askerlerin ve sivil erkeklerin serbest bırakılacağı ikinci aşamaya yönelik aranın ilk 30 günü boyunca ayrıntılar üzerinde çalışmayı hedefleyecek. Ortaya çıkan anlaşma aynı zamanda İsrail'in Gazze'ye daha fazla insani yardım yapmasına izin vermesi yönünde çağrıda bulunuyor.
Önerilen anlaşma savaşı sona erdirmeyecek olsa da ABD'li yetkililer böyle bir anlaşmanın çatışmaya kalıcı bir çözüm için zemin hazırlayabileceğinden umutlu.
CIA direktörü Bill Burns'ün Pazar günü Fransa'da İsrail Mossad istihbarat teşkilatı başkanı David Barnea, Katar Başbakanı Muhammed bin Abdulrahman Al Thani ve Mısır istihbarat şefi Abbas Kamel ile görüşmelerde bulunmak üzere bir araya geldiğinde ortaya çıkan anlaşmanın ana hatlarını tartışması bekleniyor.
Başkan Joe Biden Cuma günü Mısır Devlet Başkanı Abdülfettah El Sisi ve Katar'ın iktidar emiri Şeyh Tamim Bin Hamad El Sani ile telefonda görüştü. Her iki liderle yapılan görüşmelerde rehine durumu üzerinde duruldu.
Beyaz Saray, Biden'ın Katar lideriyle görüşmesine ilişkin yaptığı açıklamada,
"Her iki lider de, çatışmalara uzun süreli bir insani duraklama sağlamak ve Gazze'de ihtiyaç sahibi sivillere ek hayat kurtaran insani yardımın ulaşmasını sağlamak için rehine anlaşmasının merkezi önem taşıdığını doğruladı." "Durumun aciliyetinin altını çizdiler ve son tartışmaları ilerletmek için ekipleri arasındaki yakın işbirliğini memnuniyetle karşıladılar." dedi.
Beyaz Saray kıdemli danışmanı Brett McGurk'un rehine durumuyla ilgili görüşmeler için bu hafta Orta Doğu'ya gitmesinin ardından Burns, üst düzey görüşmeler için Fransa'ya gidiyor.
Burns'ün Fransa'daki görüşmelerinde ilerleme görmesi halinde Biden'ın, bir anlaşmayı tamamlamaya çalışmak için McGurk'u hızla Ortadoğu'ya geri göndermesi bekleniyor.
Beyaz Saray ve CIA, Burns'ün Fransa'daki toplantısını henüz kamuya açık bir şekilde doğrulamadı ve yönetim yetkilileri, kısa sürede bir anlaşmaya varılabileceği konusunda dikkatliydi.
Ulusal Güvenlik Konseyi sözcüsü John Kirby Cuma günü gazetecilere verdiği demeçte, "Yakın bir gelişme beklememeliyiz" dedi.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas'a karşı tam bir zafer elde edilene kadar saldırıyı sürdüreceğine defalarca söz verdi.
Netanyahu, sevdiklerinin serbest bırakılması için anlaşma talep eden birçok rehinenin ailelerinin artan baskısıyla karşı karşıya kaldı.
7 Ekim'deki saldırıda İsrail'de yaklaşık 1.200 kişi ölmüş, Hamas ve diğer militanlar ise 250'ye yakın kişiyi kaçırmıştı.
İsrail tarafından hapsedilen Filistinlilerin serbest bırakılması karşılığında Kasım ayında yapılan bir haftalık ateşkes anlaşması kapsamında yaklaşık 100 rehine serbest bırakıldı. Yaklaşık 130 kişi hâlâ esir durumda ancak bazılarının öldüğü doğrulandı.
Hamas daha önce yalnızca savaşın sona ermesi ve binlerce Filistinli tutuklunun serbest bırakılması karşılığında daha fazla esiri serbest bırakacağını açıklamıştı.
Anlaşmanın olası sonuçları
Eğer anlaşma gerçekleşirse, İsrail-Hamas çatışmasına önemli bir ara verilebilir. Bu, Gazze'de insani durumu iyileştirmeye ve çatışmanın kalıcı bir çözümüne yönelik müzakerelere başlamak için bir fırsat yaratabilir.
Ancak anlaşmanın bazı zorlukları da var. İsrail, Hamas'ın elindeki tüm rehinelerin serbest bırakılmasını talep ediyor. Hamas ise, İsrail'in elinde bulunan binlerce Filistinli tutuklunun serbest bırakılmasını istiyor. Bu iki tarafın karşı karşıya geldiği konularda uzlaşmaya varması gerekecek.
Ayrıca, anlaşmanın kalıcı bir barışa yol açıp açmayacağı da belirsiz. İki taraf arasındaki temel anlaşmazlıklar hala çözülmemiş durumda.
Dosya/AP Fotoğrafı