Dünyanın en büyük kanıtlanmış petrol rezervlerine sahip Venezuela ile ABD arasındaki enerji ilişkilerinde çok uzun vadeli yeni bir dönem başlıyor.
Venezuela Geçici Devlet Başkanı Delcy Rodriguez, Washington ile yapılan enerji anlaşmasının 25 yıllık bir ikili proje olduğunu açıkladı.
Rodriguez’e göre proje 17 stratejik petrol sahasının geliştirilmesini kapsayacak ve yalnız bu anlaşma kapsamındaki üretimin başlangıç aşamasında günde 1,5 milyon varilin üzerine çıkarılması hedeflenecek.
1,5 MİLYON VARİL YALNIZ BU PROJENİN HEDEFİ
Bu rakam Venezuela’nın toplam petrol üretim hedefiyle karıştırılmamalı.
Rodriguez, 1,5 milyon varilin üzerindeki hedefin yalnız Venezuela ile ABD arasındaki ikili anlaşma kapsamında geliştirilecek sahalara ait olduğunu özellikle belirtti.
Bunun yalnızca başlangıç hedefi olduğunu söyleyen Rodriguez, daha geniş enerji planı içerisinde daha önce geliştirilmemiş sekiz yeni petrol bloğunun da devreye alınacağını açıkladı.
Venezuela bugün yaklaşık günde 1,25 milyon varil petrol üretiyor. Ülke dünyanın en büyük kanıtlanmış petrol rezervlerine sahip olmasına rağmen yıllarca süren düşük yatırım, kötü yönetim, yaptırımlar ve altyapı sorunları nedeniyle üretim kapasitesinin oldukça altında bulunuyor.
25 YILLIK ANLAŞMA, 100 YILLIK SAHA HAKLARI
Anlaşmanın süresine ilişkin önemli bir ayrıntı da ortaya çıktı.
Rodriguez, Venezuela ile ABD arasındaki ikili enerji projesinin 25 yıl süreceğini açıkladı.
Ancak AP’nin aktardığı ABD kaynaklı bilgilere göre ABD hükümeti ile adı henüz açıklanmayan özel bir işletmecinin kurduğu yeni şirkete, anlaşma kapsamındaki petrol sahalarında 100 yıllık haklar verildi.
Dolayısıyla 25 yıl, iki ülke arasındaki enerji projesinin süresini; 100 yıl ise sahalara ilişkin belirli işletme ve geliştirme haklarını ifade ediyor. Anlaşmanın tam metni henüz kamuoyuyla paylaşılmış değil.
ABD ETKİN ÜRETİMİN YÜZDE 55’İ ÜZERİNDE HAK SAHİBİ OLACAK
ABD Başkanı Donald Trump, anlaşmayı Washington açısından Venezuela’nın petrol rezervlerine uzun vadeli erişim sağlayacak bir yapı olarak sundu.
Trump, ABD’nin özel sektörle kurulan ortaklık üzerinden Venezuela’nın kanıtlanmış rezervlerinin 65 milyar varilden fazlasında çoğunluk kontrolü elde ettiğini açıkladı. Reuters, Trump’ın ilk açıklamasında bu kontrolün hukuki ve ticari yapısına ilişkin sınırlı ayrıntı verdiğini bildirdi.
AP’nin daha sonra aktardığı bilgilere göre ABD, oluşturulan şirketin etkin petrol üretiminin yüzde 55’i üzerinde hak sahibi olacak.
Bu yapının hem ortaklık payını hem de üretilen petrolün bir bölümünü maliyet fiyatından satın alma hakkını içerdiği belirtiliyor. Ancak yüzde 55’in ne kadarının doğrudan mülkiyet payından, ne kadarının alım hakkından kaynaklandığı henüz açıklanmış değil.
CARACAS: KAYNAKLARIN MÜLKİYETİ VENEZUELA’DA KALACAK
Venezuela yönetimi ise anlaşmanın ülkenin doğal kaynakları üzerindeki egemenliğini ortadan kaldırmadığını savunuyor.
Rodriguez, Venezuela’nın kaynakları üzerindeki “mülkiyet ve egemenliğini” koruyacağını, buna karşılık yabancı sermaye, teknoloji ve işletme uzmanlığından yararlanılacağını söyledi.
Bu nokta anlaşmanın en tartışmalı başlıklarından biri.
Reuters’a konuşan uzmanlar, yabancı taraflara verilecek kontrolün Venezuela Anayasası ve hidrokarbon mevzuatıyla nasıl bağdaştırılacağı konusunda soru işaretleri bulunduğunu belirtiyor. Anlaşmanın ayrıntılı hukuki ve mali yapısı açıklanmadan kesin değerlendirme yapmanın zor olduğu ifade ediliyor.
VENEZUELA 209 MİLYAR DOLAR GELİR BEKLİYOR
Rodriguez, anlaşmanın Venezuela devletine sağlayacağı gelir konusunda da önemli bir tahmin açıkladı.
Petrolün varil başına ortalama 65 dolar olduğu varsayımıyla projenin Venezuela devletine yaklaşık 209 milyar dolar gelir sağlayabileceğini belirtti.
Rodriguez’e göre anlaşma kapsamında üretilip satılan her varilden yaklaşık 19 dolar doğrudan Venezuela devletine gidecek.
Ancak 209 milyar dolarlık rakam gerçekleşmiş veya garanti edilmiş bir gelir değil.
Üretimin hedeflenen seviyeye çıkması, petrol fiyatları, yatırım takvimi, sahaların performansı ve anlaşmanın ne ölçüde uygulanabileceği bu tutarı doğrudan etkileyecek.
100 MİLYAR DOLARA YAKIN ÖZEL YATIRIM HEDEFİ
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, anlaşmanın Venezuela petrol sektörüne yaklaşık 100 milyar dolarlık özel yatırım çekebileceğini söyledi.
Venezuelalı yetkililerin önümüzdeki günlerde bazı ABD şirketlerinin de yer aldığı yeni arama ve üretim sözleşmelerini imzalamaya hazırlandığı bildiriliyor.
Reuters’a konuşan kaynaklara göre Chevron da mevcut Venezuela ortaklıklarını yeni enerji çerçevesine geçirmek için görüşmeler yürüten şirketlerden biri.
VENEZUELA PETROLÜ ABD STRATEJİK REZERVİNE GİDECEK
30 Ağustos’ta anlaşmaya ilişkin yeni bir ayrıntı daha açıklandı.
Trump, Venezuela’dan gelecek petrolün ABD Stratejik Petrol Rezervi’nin yeniden doldurulmasında kullanılacağını söyledi.
ABD’nin stratejik rezervleri son yıllardaki çekişlerin ardından yaklaşık 44 yılın en düşük seviyelerine gerilemiş durumda. Ancak Venezuela petrolünün rezervlere ne zaman ve hangi miktarda akmaya başlayacağı henüz açıklanmadı.
ÜRETİMİN HIZLA ARTMASI BEKLENMİYOR
Anlaşmanın büyüklüğüne rağmen Venezuela’nın petrol üretiminin kısa sürede milyonlarca varil artacağı varsayılmamalı.
Ülkedeki petrol altyapısının önemli bölümü yıllardır yatırım eksikliği yaşıyor. Elektrik şebekesi, taşıma altyapısı, boru hatları, ihracat kapasitesi ve ağır Venezuela petrolünü işleyecek sistemlerin modernizasyonu büyük miktarda sermaye gerektiriyor.
AP’ye konuşan enerji uzmanları bu ölçekli yatırımların sonuç vermesinin yıllar sürebileceğine dikkat çekiyor.
Bu nedenle anlaşmanın küresel petrol fiyatlarını veya ABD’deki akaryakıt fiyatlarını kısa vadede dramatik şekilde düşürmesi beklenmiyor.
TÜRKİYE’YE ETKİSİ DOLAYLI
Türkiye açısından anlaşmanın doğrudan bir tedarik etkisi bulunmuyor.
Ancak Venezuela’nın üretiminin orta ve uzun vadede yükselmesi, küresel petrol arzını artırabileceğinden Brent petrol ve uluslararası enerji fiyatları üzerinde aşağı yönlü bir unsur oluşturabilir.
Bu etkinin büyüklüğü ise yeni sahaların ne kadar hızlı geliştirileceğine, küresel talebe ve OPEC+ politikalarına bağlı olacak.
