AB'den Türkiye'ye basın özgürlüğü uyarısı: "Üyelik hedefiyle aradaki uçurum derinleşiyor"
Avrupa Birliği'nin Genişlemeden Sorumlu Komiseri Marta Kos, Türkiye'de basın özgürlüğü, LGBTİ+ hakları ve yerel demokrasi alanındaki gelişmelerin AB üyelik sürecini olumsuz etkilediğini söyledi. Kos, demokratik standartlara ilişkin endişelerin 28 Ekim'de yayımlanması beklenen AB Genişleme Raporu'na yansıyacağını açıkladı.
Avrupa Birliği (AB) ile Türkiye arasında ekonomik ve stratejik iş birliğini geliştirmeye yönelik temaslar sürerken, demokratik standartlar ve temel haklar konusundaki görüş ayrılıkları yeniden gündeme geldi.
Avrupa Komisyonunun Genişlemeden Sorumlu Üyesi Marta Kos, 9 Ekim'de Edirne'de gazetecilere yaptığı açıklamada, Türkiye'de son dönemde yaşanan gelişmelerin ülkenin Avrupa Birliği üyeliği hedefinden uzaklaşmasına neden olduğunu savundu.
Çerkezköy-Kapıkule demir yolu projesinin açılışı kapsamında Türkiye'ye gelen Kos, basın özgürlüğü, LGBTİ+ bireylerin hakları ve yerel demokrasi konularında ciddi endişeler taşıdıklarını belirtti.
“Türkiye'nin AB üyeliği hedefiyle arasındaki uçurum derinleşiyor”
Türkiye'deki demokratik standartlara ilişkin kaygılarının sürdüğünü ifade eden Kos, özellikle medya özgürlüğünü ve yerel demokrasiyi etkileyen gelişmelere dikkat çekti.
Kos, basın özgürlüğü, LGBTİ+ hakları ve yerel demokrasi alanındaki son gelişmelerin Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne katılma hedefiyle arasındaki mesafeyi artırdığını söyledi.
Avrupa Birliği'nin bu alanlardaki gelişmeleri yakından izlediğini vurgulayan Kos, endişelerini kamuoyu önünde açıkça dile getirmeyi sürdüreceğini belirtti.
T24'e erişim engeli kararı gündemde
Kos'un açıklamaları, bağımsız haber kuruluşu T24'ün internet sitesi ve sosyal medya hesaplarına yönelik erişim engeli kararının ardından geldi.
Reuters'ın aktardığına göre İstanbul'daki bir mahkeme, T24'ün son bir yılda yayımladığı 118 içeriğin yetkililer tarafından “LGBT propagandası” olarak nitelendirilmesi üzerine internet sitesi ve sosyal medya hesaplarına erişimin engellenmesine karar verdi.
Söz konusu karar, yetkililerin çocukları ve aile değerlerini korumayı amaçladığını belirttiği “Ailem Güvende” soruşturması kapsamında alındı.
Basın ve insan hakları örgütleri ise erişim engelinin ifade özgürlüğü ve bağımsız gazetecilik açısından ciddi sonuçlar doğurabileceğini savunarak kararı eleştirdi.
T24 yönetimi de erişim engeline karşı hukuki yollara başvuracağını açıklamıştı.
AB'nin Türkiye raporu 28 Ekim'de açıklanacak
Avrupa Komisyonunun Türkiye'ye ilişkin değerlendirmelerini içeren yıllık genişleme raporunun 28 Ekim 2026'da yayımlanması bekleniyor.
Marta Kos, demokratik standartlar, medya özgürlüğü, LGBTİ+ hakları ve yerel demokrasi konularındaki endişelerin raporda yer alacağını belirtti.
Türkiye, 1999 yılından bu yana Avrupa Birliği'ne aday ülke statüsünde bulunuyor. Üyelik müzakereleri ise insan hakları, hukukun üstünlüğü ve demokratik standartlara ilişkin anlaşmazlıklar nedeniyle uzun süredir fiilen ilerlemiyor.
“Türkiye ile iş birliğinin önemi arttı”
Kos, demokratik standartlara yönelik eleştirilerine karşın Türkiye'nin Avrupa Birliği açısından stratejik öneminin arttığını da vurguladı.
Rusya-Ukrayna savaşının Karadeniz'e yansıyan etkileri ve bölgedeki güvenlik sorunlarının Ankara ile Brüksel arasındaki iş birliğini daha önemli hâle getirdiğini belirtti.
Türkiye'nin Avrupa açısından dört veya beş yıl öncesine göre çok daha önemli bir konumda bulunduğunu ifade eden Kos, karşılıklı yarar sağlayan ilişkilerin geliştirilmesi gerektiğini söyledi.
Gümrük Birliği, savunma ve ödeme sistemleri gündemde
Türkiye ile Avrupa Birliği arasında ekonomik iş birliğinin geliştirilmesine yönelik başlıklar da gündemde bulunuyor.
Ankara, uzun süredir Gümrük Birliği'nin güncellenmesini talep ederken Avrupa Birliği'nin savunma yatırımlarını desteklemek amacıyla geliştirdiği SAFE programına katılım konusuna da önem veriyor.
Türkiye'nin hedefleri arasında euro cinsinden banka transferlerini kolaylaştıran SEPA sistemine erişim ve Avrupa'daki üretimi destekleyen “Made in Europe” düzenlemelerine dâhil olma da yer alıyor.
Kos, Gümrük Birliği'nin belirli alanlarda güncellenebilmesi için Türkiye'nin mevzuat uyumuna yönelik adımlar atması gerektiğini belirtti.
Kamu alımları alanındaki düzenlemelerin de Türkiye'nin Avrupa üretim ve tedarik mekanizmalarına katılımı açısından önem taşıdığını ifade etti.
Türkiye-AB ilişkilerinde iki farklı gündem
Kos'un açıklamaları, Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki ilişkilerde ekonomik ve güvenlik alanındaki yakınlaşma arayışları ile demokratik standartlara ilişkin görüş ayrılıklarının aynı anda sürdüğünü ortaya koydu.
Avrupa Birliği, Türkiye ile stratejik iş birliğini geliştirmek isterken üyelik sürecinde temel haklar, hukukun üstünlüğü ve demokratik standartlara ilişkin koşulların önemini koruduğunu vurguluyor.
Reuters'ın 9 Ekim tarihli haberinde, Kos'un açıklamalarına ilişkin Türk hükümetinden henüz bir yanıt alınmadığı belirtildi.