50 Yıllık Birlikte Mücadele: Marmara'nın Hayatta Kalma Çağrısı

Marmara Belediyeler Birliği (MBB), 50. kuruluş yılı vesilesiyle 12 Mayıs 2025 tarihinde Bağlarbaşı Kültür Merkezi'nde düzenlenen 2025 Yılı I. Meclis Toplantısı'nı hem Marmara Denizi hem de 50. yıl temasıyla düzenlendi.

Röportaj Tadında Anlatı – Marmara Belediyeler Birliği'nin 50. Yılı

12 Mayıs 2025 sabahı, İstanbul’un kalbinde, Bağlarbaşı Kültür Merkezi’ne doğru akan kalabalığın taşıdığı tek bir ortak mesaj vardı: “Marmara Denizi artık alarm veriyor.” Marmara Belediyeler Birliği (MBB), tam 50 yıl önce bu bölgenin denizi ve kıyılarındaki yaşamı korumak için yola çıktı. Bugünse hem kendi tarihine dönüp bakıyor, hem de bir denizin son nefesini kayda alıyor.

Birliğin 50. Yaşı, Marmara'nın Yüzleşmesi

1975’te 45 belediyenin ortak iradesiyle kurulan birlik, yıllardır çevre sorunlarını çözmek için yerel yönetimleri aynı masaya oturtuyor. Ancak bu yılki toplantı, yalnızca bir yıldönümü değildi. Aynı zamanda bir bilimsel seferberlik ilanı gibiydi.

Etkinliğin ana teması olan “Marmara Denizi İçin 50 Yıldır Birlikte”, salona girişte dev bir ekranla katılımcıları karşılıyordu. Arka planda, turuncuya çalan bulanık Marmara görüntüleri vardı. Herkesin aklında ise aynı soru dönüyordu: “Bu deniz kurtarılabilir mi?”

Mustafa Bozbey: "Bu Bir Gelecek Meselesi"

Açılışı MBB Başkanı ve Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey yaptı. Konuşmasında geçmişi sahiplenirken, geleceği emanet edecek nesillerin sorumluluğuna dikkat çekti. “Bu bir çevre meselesi değil, yaşam hakkı meselesidir,” dedi. Müsilajın yalnızca bir semptom olduğunu, Marmara'nın artık taşıma kapasitesinin kalmadığını vurguladı.

Bozbey’in konuşmasının ardından söz alan Üsküdar Belediye Başkanı Sinem Dedetaş ise denizin çok yönlü önemini hatırlattı. “Marmara yalnızca bir manzara değil, stratejik bir altyapı, ekonomik bir kaynak ve biyolojik bir mirastır,” dedi.

Bilim İnsanları: "Artık Bu Deniz Taşıyamıyor"

Etkinliğin en çarpıcı bölümü akademik oturumdu. İstanbul Üniversitesi’nden Prof. Dr. Cem Gazioğlu, Marmara’nın “astımlı” bir deniz olduğunu söyledi: “Dip suyunun yenilenmesi 8 yıl sürüyor. Oksijen az, yük çok. Bu deniz boğuluyor.”

Prof. Dr. Nuray Çağlar’ın sunumu ise yıllara yayılan kirlenme kronolojisiydi. 1990’lar, 2000’ler, 2010’lar… Her on yıl, bir ekolojik çöküş eşiği. Çağlar’ın son cümlesi salonu sessizliğe boğdu: “Marmara artık bir alıcı ortam değil.”

Balıkçılık ve Ekosistem: Bir Çöküşün Hikâyesi

Balık biyoloğu Prof. Dr. Sadık Karakulak, tür kayıplarını ve ekonomik zararları detaylandırdı. 277 balık türünden geriye ne kaldı? Bazı balıkçılar artık rotasını Afrika kıyılarına çeviriyor. “Marmara bir damla bile kaldıramaz durumda,” dedi Karakulak.

Mustafa Sarı: “Görünmeyeni Görmek Gerek”

Etkinliğin en duygusal ve sarsıcı konuşması Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi’nden Prof. Dr. Mustafa Sarı’ya aitti. Sarı, müsilajın yalnızca görüldüğünde korkulan, görünmediğinde unutulan bir felaket olduğunu söyledi. “Marmara, altı metrede karanlığa gömüldü. 115 tür tehdit altında. Gerçeklerle yüzleşmeden çözüm üretilemez,” dedi. Salondaki sessizlik, Sarı’nın son sözüyle bozuldu: “Deniz hâlâ umut taşıyor. Biz de vazgeçmemeliyiz.”

Siyaset, Bilim ve Sivil Toplum Aynı Masada

Katılımcılar arasında onlarca belediye başkanı, meclis üyesi, çevre mühendisleri, STK temsilcileri vardı. Konu sadece ekolojik değil, sosyoekonomikti. Marmara’da yaşanan çöküş, balıkçılıktan turizme, sağlıktan gıda güvenliğine dek geniş bir yelpazede hayatı etkiliyordu.

Anılar, Plaketler, Yeni Görevler

Toplantı sonunda MBB’ye geçmişte başkanlık yapmış olan Erol Köse, Ahmet Bahadırlı ve Recep Altepe’ye plaket verildi. Her biri, geçmişten bugüne taşınan birikimi ve yaşadıkları mücadeleleri kısa konuşmalarla paylaştı. Hemen ardından MBB 2025 yılı I. Olağan Meclis Toplantısı başladı. Divan seçimi, encümen üyeleri ve yeni iş birlikleri belirlendi.

Bir Toplantıdan Fazlası

MBB’nin 50. yılı yalnızca bir dönüm noktası değil, aynı zamanda Marmara Denizi için bir acil durum çağrısıydı. Bilimsel veriler net: Marmara artık sınırda. Ancak umut, veriler kadar somut: Kararlı yerel yönetimler, bilimsel yaklaşımlar ve toplumsal farkındalıkla hâlâ bir şans var.

Başkanlık Divanı ve Encümen Seçimleri

Toplantıda yapılan gizli oylama sonucunda, encümen üyeleri yeniden seçilerek görevlerine güven tazeledi. Yeni dönemde encümen üyeleri şu isimlerden oluştu:

Candan Yüceer (Tekirdağ Büyükşehir Belediye Başkanı)
Melek Mızrak Subaşı (Bilecik Belediye Başkanı)
M. Ergün Turan (Fatih Belediye Başkanı)

Gökhan Yüksel (Kartal Belediye Başkanı)
Oktay Yılmaz (Yıldırım Belediye Başkanı)
Zinnur Büyükgöz (Gebze Belediye Başkanı)
Ercan Özalp (Vize Belediye Başkanı)

Komisyonlar

Toplantıda ihtisas komisyonları da yeniden yapılandırıldı. Yeni dönemde görev yapacak komisyon üyeleri şu şekildedir:

Plan ve Bütçe Komisyonu

Ahmet Sarıkurt, Çorlu Belediye Başkanı
Önder Serkan Çebi, Beylikdüzü Belediye Başkan V.
Birol Arslan, Kepez Belediye Başkanı
Yasin Yıldız, Bağcılar Belediye Başkanı
Mevlüt Öztekin, Kağıthane Belediye Başkanı

Denetim Komisyonu

Fatma Kaplan Hürriyet, İzmit Belediye Başkanı
Burhan Karışık, Erdek Belediye Başkanı
Bora Balcıoğlu, Silivri Belediye Başkanı
Alper Taban, İnegöl Belediye Başkanı
Abdurrahman Dursun, Sultangazi Belediye Başkanı

Afet, Risk Yönetimi ve Dayanıklılık Komisyonu

Sebahattin Öztürk, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Meclis Üyesi
Doğaç Arabacı, Altıeylül Belediyesi Meclis Üyesi
Mehmet Nuri Paşa, Derince Belediyesi Meclis Üyesi
Oktay Yıldırım, Sakarya Büyükşehir Belediyesi Meclis Üyesi
Murat Gülbiçim, Körfez Belediyesi Meclis Üyesi

Kentsel Hareketlilik, Ulaşım ve Lojistik Komisyonu

Deniz Dalgıç, Mudanya Belediye Başkanı
Barış Antik, Kadıköy Belediyesi Meclis Üyesi
Burak Boğaç Baykal, Süleymanpaşa Belediyesi Meclis Üyesi
Ercan Alioğlu, Başakşehir Belediyesi Meclis Üyesi
İsmail Cankul, Kepsut Belediye Başkanı

İklim Krizi ve Çevre Komisyonu:

Nihat Arda Şahin, Sapanca Belediye Başkanı
Gamze Karslı, Maltepe Belediyesi Meclis Üyesi
İbrahim Mart, Nilüfer Belediyesi Meclis Üyesi
Abdülhakim Kaya, Zeytinburnu Belediyesi Meclis Üyesi
Hakan Değirmenci, Kapaklı Belediyesi Meclis Üyesi

Tarım, Hayvancılık ve Gıda Güvenliği Komisyonu

Serkan Sak, Sındırgı Belediye Başkanı
Neşe Çevikbaş, Kaynarca Belediye Başkanı
Burak Tan, Çatalca Belediyesi Meclis Üyesi
Selim Yavuz, Bursa Büyükşehir Belediyesi Meclis Üyesi
Meryem Karaköse , Kağıthane Belediyesi Meclis Üyesi

Kültür ve Turizm Komisyonu

Yahya Göztepe, Bozcaada Belediye Başkanı
Ebru Demir Özdemir, Eyüpsultan Belediyesi Meclis Üyesi
Gökçe Onur Öktem, Edirne Belediyesi Meclis Üyesi
Zekiye Tekin, Pazaryeri Belediye Başkanı
Hüseyin Sinan Acar, Termal Belediye Başkanı

Göç ve Uyum Komisyonu

Zülfükar Güneş Gülaydın, Üsküdar Belediyesi Meclis Üyesi
Özge Kaya, Osmangazi Belediyesi Meclis Üyesi
Tarık Burak Evin, Yalova Belediyesi Meclis Üyesi
Abdullah Yüksel, Sultanbeyli Belediyesi Meclis Üyesi
Murat Türkyılmaz, Pendik Belediyesi Meclis Üyesi
Abdurrahman Dursun, Sultangazi Belediye Başkanı