Almanya'da siyasi dengeler sarsıldı: AfD doğuda birinci, Sol Parti Berlin'i kazandı

Almanya’da 20 Eylül’de yapılan iki eyalet seçimi, ülkenin siyasi dengelerinde dikkat çekici bir değişimi ortaya koydu.

Mecklenburg-Vorpommern’de AfD, eyalet seçimlerinin geçici kesin sonuçlarına göre oyların yüzde 38,2’sini alarak birinci parti oldu. Eyaleti yöneten SPD yüzde 35,5 ile ikinci sırada kalırken, Başbakan Friedrich Merz’in partisi CDU yalnızca yüzde 4,9 oy alabildi. CDU böylece yüzde 5’lik seçim barajını geçemedi ve eyalet parlamentosuna milletvekili gönderemedi. 

Sonuç, CDU açısından savaş sonrası Almanya’daki en ağır eyalet seçim yenilgilerinden biri oldu. Reuters, bunun partinin 1949’dan bu yana herhangi bir eyalette aldığı en kötü sonuç olduğunu bildirdi.

Merz: “Bu bir felaket”

Başbakan Friedrich Merz, seçim sonucunu değerlendirirken CDU açısından tabloyu “felaket” olarak nitelendirdi.

Merz buna rağmen görevine devam edeceğini ve hükümetin ekonomik reform programını sürdüreceğini söyledi. Seçim sonuçları, Merz liderliğinin yanı sıra federal hükümetin ekonomi, enerji ve hayat pahalılığı politikalarına ilişkin tartışmaları da yeniden gündeme taşıdı. 

AfD, böylece Saksonya-Anhalt’ın ardından kısa süre içerisinde ikinci kez bir eyalet seçiminde birinci sıraya yerleşmiş oldu. Bununla birlikte birinci parti olması hükümeti otomatik olarak AfD’nin kuracağı anlamına gelmiyor. Almanya’daki diğer büyük partiler AfD ile koalisyon yapmama politikasını sürdürüyor. 

Berlin’de kazanan Sol Parti oldu

Aynı gün yapılan Berlin Eyalet Meclisi seçimlerinde ise farklı bir tablo ortaya çıktı.

Berlin Eyalet Seçim Kurulu’nun geçici kesin sonuçlarına göre Sol Parti yüzde 25,7 oyla ilk sıraya yerleşti. CDU yüzde 18,8 ile ikinci, AfD yüzde 16,3 ile üçüncü oldu. Yeşiller yüzde 14,3, SPD ise yüzde 12,1 oy aldı. Seçime katılım yüzde 74,2 olarak kaydedildi.

Sol Parti’nin başbakan adayı Elif Eralp, partisini Berlin’de ilk kez eyalet seçimlerinin birinciliğine taşıdı. Ancak Eralp’in Berlin Eyalet Başbakanı olabilmesi için koalisyon görüşmelerinde yeterli çoğunluğun oluşturulması gerekiyor. 

Cansel Kızıltepe, Elif Eralp’e sıcak bakıyor

Berlin’de ağır oy kaybı yaşayan SPD’de de seçim sonuçlarının ardından tartışmalar başladı.

SPD’li Berlin Çalışma ve Sosyal İşler Senatörü Cansel Kızıltepe, Sol Parti ile koalisyon kurulmasına olumlu yaklaştığını ve seçimlerin galibi olan partinin hükümet kurma sürecinde ilk adımı atması gerektiğini söyledi.

Kızıltepe, Elif Eralp’in Berlin Eyalet Başbakanı olmasına da sıcak baktığını belirterek Eralp’in yaşam öyküsünün Berlin’in çeşitliliğini ve sosyal yapısını temsil ettiğini ifade etti. 

Almanya Türk Toplumu’ndan AfD uyarısı

AfD’nin doğu eyaletlerinde art arda elde ettiği yüksek oy oranları Almanya’daki göçmen kuruluşlarında da kaygıya yol açtı.

Almanya Türk Toplumu Başkanı Gökay Sofuoğlu, seçimlerin ardından “Artık yeter” diyerek demokratik partilere açık tutum alma çağrısında bulundu. TGD daha kapsamlı açıklamasında durumu “bıçak kemiğe dayandı” sözleriyle değerlendirdi. 

Sofuoğlu, özellikle göçmen kökenli insanların güvenlik kaygılarının arttığını savunarak demokratik partilerden tehdit altında hissedenlerin korunmasını istedi. Ayrıca AfD seçmenlerine de seslenerek, göçmen kökenli komşuların, çalışanların ve sağlık personelinin bulunmadığı bir Almanya isteyip istemediklerini sorgulamaları çağrısında bulundu. 

TGD aynı açıklamada Elif Eralp’in Berlin seçimlerindeki başarısından memnuniyet duyduğunu ve Eralp’in başbakan olması halinde Berlin’in ilk Türkiye kökenli hükümet başkanına sahip olabileceğini belirtti. 

Merkez partilerin oy kaybı dikkat çekiyor

İki seçim birlikte değerlendirildiğinde Almanya’nın geleneksel merkez partilerinin her iki eyalette de önemli oy kayıpları yaşadığı görülüyor.

Mecklenburg-Vorpommern’de AfD oylarını 2021’e göre yaklaşık 21,5 puan artırırken CDU 4,9’a kadar geriledi. Berlin’de ise Sol Parti oylarını 13,4 puan artırarak birinci olurken CDU ve SPD ciddi kayıplar yaşadı. 

Sonuçlar Almanya’da hükümet kurma denklemlerini daha parçalı hale getirirken, AfD’nin doğu eyaletlerindeki yükselişi, Berlin’de Sol Parti’nin güç kazanması ve merkez partilerin gerilemesi ülkenin 2029 federal seçimlerine giden siyasi hattında yeni bir tartışma başlattı. 

Türkiye açısından da gelişmeler yakından izleniyor. Almanya, büyük Türkiye kökenli nüfusa ev sahipliği yaparken iki ülke arasındaki ticaret, göç ve Avrupa Birliği ilişkileri nedeniyle Berlin’deki siyasi değişimler Ankara-Berlin ilişkileri açısından da önem taşıyor.

Karşı Sav Haber Merkezi