ABD Dışişleri Bakanı Rubio: Gazze için görev gücüne çok ülke katılmak istiyor ancak İsrail'in de kendini rahat hissedeceği ülkelerden oluşması gerekiyor

İsrail ziyareti sırasında konuşan Marco Rubio, Uluslararası İstikrar Gücü'nün kurulmasına yönelik görüşmelerin sürdüğünü ve bu gücün "mümkün olan en kısa sürede" devreye gireceğini söyledi.

Rubio, iki hafta önce yürürlüğe giren İsrail-Hamas ateşkesinin "tarihi bir ilerleme" kaydettiğini, ancak sürecin "iniş çıkışlar ve dönemeçlerle" dolu olacağını belirtti. Rubio "B Planı yok," dedi. "Bu en iyi plan, tek plan ve biz bunun başarılı olacağına inanıyoruz" dedi.

"Bir daha asla 7 Ekim'de yaşananların tekrarlanmaması için koşulların oluşturulması gerektiğini" ifade eden Rubio, "Gazze'de artık ne İsrail'e ne de kendi halkına tehdit oluşturan unsurların faaliyet gösterdiği bir durum olmamalı" ifadelerini kullandı.

Rubio, Hamas'ın silahsızlandırılacağını ve bunun Trump'ın planında açık bir şart olduğunu belirtti. "Eğer Hamas silahsızlanmayı reddederse, bu anlaşmanın ihlali olur ve buna karşı yaptırım uygulanır... Hamas yönetimde olamaz ve Gazze'nin geleceğinde söz sahibi olamaz" dedi.

Rubio'nun ziyareti, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance de dahil olmak üst düzey ABD'li yetkililerin İsrail'e ziyaretler düzenlediği bir dönemde gerçekleşiyor. Medyada bu yoğun temaslar, ABD yönetiminin Gazze ateşkes planını uygulamaya kararlı olduğunu, ancak İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu hükümetinin attığı bazı adımlarla bu planı riske atmasından endişe duyduğununun bir göstergesi olarak yorumlanıyor.

"İsrail'in bazı güvenlik yetkileri fiilen ABD'nin kontrolünde"

İsrail merkezli Haaretz gazetesi, ABD'li yetkililerin "ateşkesi tehlikeye atabilecek sürpriz adımları tolere etmeyeceklerini" söylediğini ve Gazze'deki her askerî operasyondan önce Washington'a bilgi verilmesini talep ettiklerini yazdı. Haberde, "Fiilen ABD, İsrail'in bazı güvenlik yetkilerini devralmış durumda" ifadesi yer aldı. İsrail Başakanı Netanyahu, ABD'nin İsrail adına karar aldığı yönündeki haberleri reddetti ve iki ülkenin ilişkisini "ortaklık" olarak niteledi.

Rubio ve Vance, İsrail ziyaretleri sırasında kamuoyuna yaptıkları açıklamalarda iyimser bir tonla ateşkesin korunacağına inandıklarını ifade ettiler. Ancak üzerine uzlaşılmamış konular üzerindeki müzakerelerin "zor ve uzun" olacağını da kabul ettiler. Bu konular arasında İsrail'in çekilme takvimi, Gazze'nin gelecekteki yönetimi, Uluslararası İstikrar Gücü'nün yapısı ve Hamas'ın silahsızlandırılması yer alıyor.vRubio, "Bu barış planını hayata geçirmek kolay olmayacak...Yolda engeller çıkacak, ama bunu başarmak zorundayız" dedi.

Türkiye Uluslararası İstikrar Gücü'ne katılacak mı?

Rubio, "çok sayıda ülkenin" Uluslararası İstikrar Gücü'ne katılmak istediğini söyledi. ABD'li Bakan "Elbette, bu gücü oluştururken İsrail'in de kendini rahat hissedeceği ülkelerden oluşması gerekiyor" dedi.

Rubio'nun bu ifadelerinin, süregelen müzakerelerde önemli bir aktör haline gelen Türkiye'ye atıfta bulunduğu yorumları yapıldı. İsrail'in, Türkiye'nin bu güce katılımını veto ettiği yönünde haberler basında yer almıştı.

Uluslararası İstikrar Gücü'nün görev kapsamı da hâlâ belirsizliğini koruyor. Hamas'la mutabakat sağlanmadan bu gücün bölgede konuşlanmasının Hamas savaşçılarıyla çatışma riskini doğurabileceğinden endişe ediliyor.

İnsani yardım girişlerinde UNRWA'nın bir rolü olmayacak

Rubio, Gazze'ye insani yardım girişlerinde Birleşmiş Milletler Filistinli Mültecilere Yardım Ajansı'nın (UNRWA) oynayabileceği olası role ilişkin bir soruya ''UNRWA'nın bir rolü olmayacak'' sözleriyle yanıt verdi. Rubio UNRWA'nın Hamas ile bağlantılı olduğunu ileri sürdü.

Buna yanıt olarak, UNRWA yaptığı açıklamada, İsrail'in ağır bombardımanı ve ablukası altındaki Gazze'de "acil insani ihtiyaçların karşılanması için varlığının hayati önem taşıdığını" vurguladı. BM Genel Sekreteri Sözcü Yardımcısı Farhan Haq da Rubio'nun iddialarını"UNRWA'nın Hamas'la bağlantılı olduğu yönündeki iddiaları daha önce de reddettik," dedi. "UNRWA, Gazze'deki insani yardım çalışmalarımızın belkemiğidir"sözleriyle reddetti.

İsrail de herhangi bir kanıt sunmadan, 7 Ekim 2023'te Hamas öncülüğündeki saldırıya bazı UNRWA çalışanlarının katıldığı iddiasıyla, ajansın Gazze'de faaliyet göstermesini yasaklamıştı.