- Tütün kullanımı,
- Yüksek beden kitle indeksi (fazla kilolu ya da şişman/obez olma),
- Meyve ve sebzeden fakir beslenme,
- Yetersiz fiziksel aktivite ve
- Alkol tüketimi
Kanserin Artan Yükü
2022 yılında ülkelerde mevcut olan en iyi veri kaynaklarına dayanan IARC tahminleri, kanserin artan yükünü, yetersiz hizmet alan nüfus üzerindeki orantısız etkisini ve dünya çapında kanser eşitsizliklerinin acilen ele alınması ihtiyacını vurgulamaktadır.
- 2022'de tahminen 20 milyon yeni kanser vakası ve 9,7 milyon ölüm meydana geldi.
- Yaklaşık 5 kişiden 1'i yaşamı boyunca kansere yakalanıyor, yaklaşık 9 erkekten 1'i ve 12 kadından 1'i hastalıktan ölüyor.
- 2050'de 35 milyondan fazla yeni kanser vakası olması öngörülüyor; bu, 2022'deki tahmini 20 milyon vakaya kıyasla %77 artış anlamına geliyor.
En Sık Görülen Kanser Türleri:
- Akciğer kanseri (2,5 milyon yeni vaka)
- Meme kanseri (2,3 milyon yeni vaka)
- Kolorektal kanser (1,9 milyon yeni vaka
Kanser Eşitsizlikleri
IARC'nin tahminleri, insani gelişmeye göre kanser yükünde çarpıcı eşitsizlikler ortaya koyuyor:
İnsani Gelişme Endeksini (İGE): Endeks, belirli bir ülkedeki sağlık, eğitim ve geliri, ülkeler arasında ve zaman içinde karşılaştırılabilir bir insani gelişme ölçüsü olarak dikkate alınır.
- İnsani Gelişme Endeksini (İGE) 'si düşük olan ülkelerdeki kadınların meme kanseri tanısı alma olasılığı, İGE'si yüksek olan ülkelere göre %50 daha az, ancak geç teşhis ve kaliteli tedaviye yetersiz erişim nedeniyle hastalıktan ölme riskleri çok daha yüksek.
- Akciğer kanseriyle ilgili hizmetlerin yüksek gelirli bir ülkede HBP'ye dahil edilme olasılığının düşük gelirli bir ülkeye göre 4-7 kat daha fazla olduğu bildirildi.
Hükümetlere Çağrı
DSÖ ve UICC, hükümetleri kanser bakımına öncelik vermeye ve herkesin uygun fiyatlı, kaliteli hizmetlere erişimini sağlamaya çağırıyor.
- Kanser tarama programlarını ve erken teşhis hizmetlerini güçlendirmek
- Kanser tedavisine erişimi artırmak
- Palyatif bakımı geliştirmek
- Kanser araştırmalarına yatırım yapmak
- Tütün kullanımı, alkol kullanımı ve obezite gibi kanser risk faktörlerini ele almak
Sonuç olarak; küresel kanser yükü artıyor ve bu yükün en büyük kısmı düşük ve orta gelirli ülkelerde yaşayan insanlara ait. Hükümetlerin ve diğer paydaşların kanser eşitsizliklerini ele almak ve herkesin kansere karşı korunma, teşhis, tedavi ve bakıma erişimini sağlamak için birlikte çalışması gerekiyor.
