Üç tarım ilacının ithalatı bugün sona eriyor: Kullanımına ne zamana kadar izin verilecek?

Tarımda kullanılan üç kimyasal maddeyi içeren bitki koruma ürünleri için yasaklama takviminde ilk aşamaya gelindi. Tarım ve Orman Bakanlığının daha önce açıkladığı karar doğrultusunda, söz konusu ürünlerin fiilî ithalatı 13 Kasım 2026 itibarıyla sonlandırılıyor.

Karar, insan sağlığı ve çevre üzerindeki riskleri nedeniyle yeniden değerlendirilen thiophanate methyl, indoxacarb ve phosmet aktif maddelerini kapsıyor.

Üç maddenin yasaklanma gerekçesi ne?

Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünün 14 Eylül 2026 tarihli açıklamasında, söz konusu maddelerin uluslararası değerlendirmeler ve bilimsel veriler doğrultusunda yeniden incelendiği belirtildi.

Thiophanate methyl için güvenli toksikolojik referans değerlerinin belirlenememesi, tüketiciler açısından olası akut riskler ve hormon sistemi üzerindeki olası etkiler değerlendirmede öne çıktı.

Indoxacarb maddesinde bal arıları, bazı memeli türleri ve diğer canlılar üzerindeki riskler dikkate alındı. Tüketiciler açısından akut riskin tamamen dışlanamaması da kararın gerekçeleri arasında yer aldı.

Phosmet içinse ilaçlama yapan kişiler, tarım çalışanları ve uygulama alanının çevresinde bulunanlar açısından riskler belirlendi. Tüketiciler ve sucul canlılar üzerindeki yüksek riskler de değerlendirmeye dahil edildi.

Üç aktif maddenin Avrupa Birliği'ndeki onaylarının sona ermiş olması, Bakanlığın kararında dikkate alınan diğer unsurlardan biri oldu.

Kullanım yasağı ne zaman başlayacak?

Bakanlığın açıkladığı takvime göre üç aktif maddeyi içeren bitki koruma ürünlerinin fiilî ithalatı 13 Kasım 2026, imalatı 18 Aralık 2026 ve kullanımı 31 Aralık 2027 tarihleri itibarıyla sonlandırılacak.

Bu nedenle ithalatın bugün sona ermesi, söz konusu ürünlerin tarlalarda kullanımının da aynı tarihte tamamen yasaklandığı anlamına gelmiyor.

Kullanım için belirlenen son tarih 31 Aralık 2027.

Çiftçiler hangi ürünleri kullanacak?

Bakanlık, söz konusu maddelerin kullanıldığı alanlarda yeterli sayıda alternatif bitki koruma ürününün ruhsatlandırıldığını açıkladı.

Kararın uygulanmasıyla birlikte üreticilerin, kullanım süresi dolmadan önce alternatif ürünlere geçiş yapması gerekecek.

Ancak alternatif ürün seçiminin yetiştirilen bitkiye, mücadele edilen zararlıya ve ürünün ruhsat koşullarına göre yapılması önem taşıyor.

Tüketiciler açısından ne anlama geliyor?

Tarım ilaçlarında kullanılan aktif maddelerin güvenlik değerlendirmeleri, üreticilerin yanı sıra tüketicileri de yakından ilgilendiriyor.

Bazı kimyasalların uzun süreli etkileri, gıdalarda kalıntı ihtimali ve çevresel riskleri nedeniyle kullanım koşulları değiştirilebiliyor veya tamamen sonlandırılabiliyor.

Bununla birlikte üç aktif maddeye yönelik sonlandırma kararı, piyasadaki bütün meyve ve sebzelerin sağlığa zararlı olduğu anlamına gelmiyor.

Gıdalarda bitki koruma ürünü kalıntılarının değerlendirilmesinde kullanılan madde, uygulama koşulları ve belirlenen yasal kalıntı limitleri gibi unsurlar önem taşıyor.

Tarım ve Orman Bakanlığı, bitki koruma ürünlerine ilişkin inceleme ve düzenlemelerin insan sağlığı, çevre güvenliği ve sürdürülebilir bitkisel üretim hedefleri doğrultusunda devam edeceğini bildirdi.