Türkiye'den BM Genel Sekreterliği için kritik adaylık: Feridun Sinirlioğlu resmen önerildi

Türkiye, Birleşmiş Milletlerin (BM) yeni genel sekreterinin belirlenmesi sürecinde diplomatik bir adım atarak Feridun Sinirlioğlu'nu göreve aday gösterdi.

Türkiye'nin BM Daimi Temsilcisi Büyükelçi Ahmet Yıldız, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın adaylık mektubunu BM Genel Kurulu ve Güvenlik Konseyi başkanlıklarına iletti.

31 Ekim 2026'da duyurulan başvurunun, Güvenlik Konseyinde yeni genel sekreter konusunda henüz uzlaşma sağlanamamasının ardından yapıldığı bildirildi.

Türkiye neden şimdi aday gösterdi?

Büyükelçi Ahmet Yıldız, Türkiye'nin adaylık için bugüne kadar beklemesinin nedenlerinden birinin yeni BM Genel Sekreterinin Latin Amerika ve Karayipler bölgesinden seçilmesine yönelik diplomatik teamül olduğunu açıkladı.

Yıldız, Güvenlik Konseyindeki aday belirleme sürecinde ortak bir isim üzerinde uzlaşma sağlanamaması üzerine Türkiye'nin Sinirlioğlu'nu aday göstermeyi kararlaştırdığını belirtti.

Anadolu Ajansının Dışişleri Bakanlığı kaynaklarına dayandırdığı habere göre, Güvenlik Konseyinde 30 Ekim'de yapılan son gayriresmî temayül yoklamasından da sonuç alınamadı.

Türkiye'nin başvurusuyla Sinirlioğlu seçim sürecine resmen dahil oldu. Ancak aday gösterilmesi, Güvenlik Konseyinin desteğini aldığı veya göreve seçildiği anlamına gelmiyor.

Sinirlioğlu'nun BM için hedefleri açıklandı

Adaylık dosyasında Sinirlioğlu'nun diplomatik öz geçmişinin yanı sıra “Çok Taraflılığın Korunması ve Köprülerin Kurulması” başlıklı vizyon belgesi de yer aldı.

Sinirlioğlu, belgede uluslararası çatışmaların önlenmesi, diplomatik iş birliğinin güçlendirilmesi ve Birleşmiş Milletlerin daha etkin bir yapıya kavuşturulması konularına öncelik verdi.

Belgede ayrıca sürdürülebilir kalkınma, yeni teknolojilerin uluslararası ilişkiler üzerindeki etkileri ve BM'nin değişen küresel koşullara uyum sağlaması gerektiği üzerinde duruldu.

Feridun Sinirlioğlu kimdir?

1956 doğumlu Feridun Sinirlioğlu, Türk dış politikasında uzun yıllar çeşitli diplomatik görevlerde bulundu.

1982 yılında Dışişleri Bakanlığında göreve başlayan Sinirlioğlu, diplomatik kariyerinde farklı ülkelerde ve uluslararası kuruluşlarda Türkiye'yi temsil etti.

Ağustos-Kasım 2015 döneminde Dışişleri Bakanı olarak görev yapan Sinirlioğlu, 2016-2023 yılları arasında Türkiye'nin Birleşmiş Milletler Daimi Temsilciliğini yürüttü.

2023 yılında BM'nin Afganistan'a ilişkin bağımsız değerlendirme çalışmalarında görev aldı.

Aralık 2024'te Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) Genel Sekreterliğine seçilen Sinirlioğlu, halen bu görevi sürdürüyor.

BM Genel Sekreteri nasıl seçilecek?

Birleşmiş Milletler Genel Sekreterinin belirlenmesinde iki aşamalı bir süreç uygulanıyor.

Öncelikle 15 üyeli BM Güvenlik Konseyinin bir aday üzerinde uzlaşması gerekiyor. Bunun için en az dokuz üyenin desteği ve beş daimi üyeden herhangi birinin veto kullanmaması gerekiyor.

ABD, Rusya, Çin, Fransa ve Birleşik Krallık, Güvenlik Konseyinde veto yetkisine sahip ülkeler arasında bulunuyor.

Güvenlik Konseyinin tavsiye ettiği aday, daha sonra BM Genel Kurulunda değerlendirilerek atanıyor.

Mevcut Genel Sekreter António Guterres'in görev süresi 31 Aralık 2026'da sona erecek. Yeni genel sekreterin 1 Ocak 2027'de görevine başlaması öngörülüyor.

Seçim sürecinde hangi faktörler belirleyici olacak?

Yeni genel sekreterin belirlenmesinde Güvenlik Konseyinin daimi üyelerinin tutumu, adayların diplomatik geçmişi ve ülkeler arasındaki uzlaşma arayışları etkili olacak.

Latin Amerika ve Karayipler bölgesinden bir ismin seçilmesine yönelik beklenti de adaylık sürecinin önemli başlıkları arasında bulunuyor.

Türkiye'nin Feridun Sinirlioğlu'nu aday göstermesiyle seçim yarışına yeni bir isim eklenirken, BM'nin gelecek dönem yönetimine ilişkin diplomatik görüşmeler devam ediyor.