Türkiye'deki ilk böbrek naklinin 50. yılı MESOT Kongresi ile kutlanacak

(ANKARA) – MESOT'un 19. Kongresi, Prof. Dr. Mehmet Haberal'ın öncülüğünde ve ev sahipliğinde 4–7 Kasım 2025 tarihleri arasında Ankara ve Kızılcahamam'da gerçekleştirilecek. 

Kongre programı, yarın Prof. Dr. Mehmet Haberal'ın Anıtkabir ziyareti ve Anıtkabir Özel Defteri'ne yazacağı mesajla başlayacak. Haberal aynı gün, Bilkent Üniversitesi'nin kurucusu Prof. Dr. İhsan Doğramacı'nın kabrini ziyaret edecek. Ardından Hacettepe Hastanesi'nde, 50 yıl önce Türkiye'nin ilk böbrek naklini gerçekleştirdiği anne Mürüvet Çalışkan ve oğlu Bahtiyar Çalışkan'ın tedavi gördüğü odaları ziyaret edecek.

35 ülkeden 300 bilim insanı Ankara'da

Kongreye 35 ülkeden 300'e yakın bilim insanı katılacak. Açılış töreni, 4 Kasım Salı günü saat 18.00'de, Başkent Üniversitesi İhsan Doğramacı Salonu'nda yapılacak. Bilimsel oturumlar Kızılcahamam Patalya Oteli'nde devam edecek.

Türkiye'de Organ Naklinin 50. Yılı

Bu yılki kongre, Türkiye'de organ naklinin başlamasının 50'nci yılına denk geliyor. 3 Kasım 1975'te genç bir cerrah olan Prof. Dr. Mehmet Haberal, Hacettepe Üniversitesi'nde anne Mürüvet Çalışkan'dan aldığı böbreği 12 yaşındaki oğlu Bahtiyar'a naklederek Türkiye'deki ilk canlıdan organ naklini gerçekleştirdi. O gün sadece bir böbrek nakledilmedi; Türkiye'de milyonlarca hastaya umut olacak bir tıbbi devrim başlatıldı.

Prof. Dr. Mehmet Haberal, yalnızca bir cerrah değil; bilimin, insanlık onurunun ve toplumsal sorumluluğun da öncüsü olarak anılıyor. Kurucusu olduğu Başkent Üniversitesi, bugün altı milyon ağaçlı kampüsü ve 50 bin nüfusuyla Türkiye'nin örnek eğitim kurumlarından biri olarak öne çıkıyor.

Haberal, Dünya Organ Nakli Derneği'nin (TTS) 2018–2020 Dönemi Başkanı, Uluslararası Yanık Derneği'nin 2006–2008 Başkanı, Türkiye Organ Nakli Derneği ve Ortadoğu Organ Nakli Derneği gibi birçok bilimsel kuruluşun kurucusu ve yöneticisi olarak dünya tıbbına yön veren isimlerden biri.

Organ Nakli Yasası ve tarihe geçen ilkler

Haberal'ın girişimiyle 1979 yılında yürürlüğe giren 2238 Sayılı Organ ve Doku Nakli Yasası, bugün hâlâ dünyanın en çağdaş düzenlemeleri arasında yer alıyor. Bu yasa sayesinde kadavradan organ bağışı yasal zemine kavuştu, organ ticareti engellendi.

Haberal'ın öncülüğünde Türkiye tıp tarihinde birçok "ilk" de yaşandı: 10 Ekim 1978; böbrek saklamada soğuk iskemi süresi 12 saatten 100 saate çıkarılarak kıtalar arası nakillerin yolu açıldı. 8 Aralık 1988; bölgedeki ilk kadavradan karaciğer nakli gerçekleştirildi. 1990; Avrupa'da ilk pediatrik karaciğer nakli başarıyla yapıldı.

Uluslararası Başarılar

Haberal, 2024 yılında Dünya Organ Nakli Derneği'nin 30. Uluslararası Kongresi'ni İstanbul'a getirerek Türkiye'nin tıp tarihinde bir ilke daha imza attı. Aynı kongrede, organ nakli alanının en prestijli ödülü olan "Medawar Ödülü"ne layık görüldü.

Haberal'a ayrıca Yunanistan Akademisi tarafından 2 bin 400 yıllık tarihinde ilk kez bir yabancıya verilen "Yüksek Şeref Ödülü" takdim edildi. Törende yaptığı konuşmada, "Bugün burada olmamı modern Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Büyük Önder Atatürk'e borçluyum" dedi ve iki ülke arasında bilimin ortak diline vurgu yaptı. Haberal ayrıca Mısır'da "Yaşam Boyu Başarı Ödülü"ne layık görülen ilk bilim insanı oldu.

Haberal'ın organ nakli alanında yetiştirdiği yüzlerce hekim, kurduğu kurumlar ve öncülük ettiği yasalarla Türkiye'yi bu alanda küresel bir referans noktası haline getirdi.