Türk Tabipleri Birliği (TTB), hekimlerin çalışma koşulları ve ekonomik sorunlar ile ilgili Kasım-Aralık 2023 anketİ

Basın toplantısında ilk sözü alan TTB Merkez Konseyi Başkanı Dr. Şebnem Korur Fincancı; son dönemde hekimlerin gerek artan sağlıkta şiddete gerekse de ekonomik kayıplara bağlı olarak çalışma ortamlarından ve hatta ülkeden uzaklaştığını belirtti. Sağlık Bakanı’nın hekim göçü olgusuna yakışıksız bir biçimde “tümüyle ekonomik” diyerek yaklaşmasını ve Beyaz Kod bildirim sayısının düştüğünü iddia etmesini eleştiren Korur Fincancı, hekimlerin hukuki yolların sonuçsuz kaldığını gördükçe Beyaz Kod bildiriminde bulunmadığını kaydetti. Hekimlerin/sağlık emekçilerinin son yıllarda artan mücadelesi karşısında ilan edilen “Beyaz Reform”un bir rıza üretme çabası olduğunun fakat hiçbir işe yaramadığının altını çizen Korur Fincancı; hekimlerin çalışma koşulları, ekonomik sorunları ve şiddet ile ilgili sorunlarını görünür kılmak ve çözüm önerileri geliştirmek amacıyla bu Anket çalışmasını yürüttüklerini sözlerine ekledi.

TTB Merkez Konseyi II. Başkanı Dr. Ali İhsan Ökten, Sağlık Bakanlığı’nın giderek ağırlaşan bu sorunlar karşısında sağlık emek-meslek örgütleri ile bir araya gelerek çözüm üretmesi gerektiğini söyledi. Ökten, Sağlık Bakanlığı bütçesinin yetersizliğine ve şehir hastaneleri kiralarına büyük pay ayrılmasına da tepki gösterdi.

TTB Merkez Konseyi üyesi Dr. Onur Naci Karahancı, hekimlerin yanı sıra tıp öğrencilerinin sorunlarının da derinleştiğini ifade etti. Tıp eğimindeki niteliksizlik, intörn hekim ücretlerindeki adaletsizlik, stajyer hekim haklarının gaspı, deprem bölgesinde tıp eğitiminin çöküşü, zorunlu hizmet uygulamasındaki dayatmalar gibi sorunları sıralayan Karahancı, bilimi ve sağlık emek-meslek örgütlerini dinleyerek hareket edilmesi gerektiğini dile getirdi.

TTB Merkez Konseyi üyesi Dr. Kazım Doğan Eroğulları, Sağlık Bakanlığı bütçesinde koruyucu sağlık hizmetlerine ayrılan payın azalmasının en çarpıcı gösterge olduğunu belirtti. Eroğulları şöyle devam etti:

“900 milyon hasta ile övünmek, toplumun hastalanması ile övünmektir. Biz ise toplumun sağlığını hastalanmadan korumak gerektiğini savunuyoruz. Ama biliyoruz ki, bu sağlık politikaları bir tercih. ‘Artık doktorları dövebiliyoruz’ diyen kişi için ifade özgürlüğü gerekçesiyle soruşturma açmayan sistem, ‘Aşı yok’ diyen hekim hakkında dava açabiliyor. Bu politik tercihi görerek hareket etmek gerekiyor.”

TTB Merkez Konseyi üyesi Dr. Nursel Şahin, özel hekimlik alanındaki hekimlerin kışkırtılmış ve rekabetçi bir sistemde ya sağlıktan büyük kazançlar elde eden patronların altında köle ya da kendi kurdukları şirketlerde taşeron gibi çalışmaya zorlandıklarını vurguladı. Özel hekimlik alanındaki etik çöküşe de dikkat çeken Şahin, hekimlerin uzun vadede gelir getirecek işlere yöneldiğini ama bunun da tükenme sonucunu beraberinde getirdiğini kaydetti.

TTB Merkez Konseyi üyesi Dr. Alican Bahadır, anket sonuçlarını bir sunum eşliğinde paylaştı.

Ankete katılan hekimlerin;

%44'ü aylık gelirinin yetmediğini,

%64'ü çalışma şartlarının yoğunluğu (örneğin 5 dakikada bir muayene) nedeniyle hastalarına yeterli şekilde ilgilenemediğini,

%87'si hasta veya yakınlarından sözel veya fiziksel şiddet gördüğünü,

%91'i yetkililer tarafından kendilerine güvenli bir çalışma ortamının sağlanmadığını,

%66'sı yurtdışında hekimlik yapmayı düşündüğünü ifade etti.

Hekimlerin çalışma koşullarına ilişkin olarak ankete katılanların;

%88'i iş yükü ve zaman baskısının,

%69'u performansa dayalı ücretlendirmenin,

%93'ü yetersiz cezaların,

%94'ü acil servislere başvuruların çoğunluğunu acil olmayan hastaların oluşturmasının,

%87'si SABİM ve CİMER gibi sistemlerin yapılarının sağlıkta şiddeti artırdığını düşündüğünü belirtti.

Hekimlerin ekonomik sorunlarına ilişkin olarak ankete katılanların;

%45'i mevcut koşullarda hekimlik mesleğini severek yapmadığını,

%34'ü sağlık hizmeti ürettiği birimde karar alma süreçlerine katılabileceği mekanizmalara sahip olmadığını ifade etti.

Hekimlerin sağlıkta şiddete ilişkin olarak ankete katılanların;

%69'u Sağlık Bakanlığı ve TBMM'nin 2022'de yaptığı değişikliklerin sağlıkta şiddeti azaltmadığını,

%74'ü geçtiğimiz sene Sağlık Bakanlığı'nın açıklamaları sonrası hastanelerin bir bölümüne konulan X-Ray uygulamasının sağlıkta şiddet açısından etkili olmadığını,

%62'si Sağlık Bakanlığının Gri Kod uygulamasının sağlıkta şiddete yönelik etkili bir önlem olacağını düşünmediğini,

%57'si TTB'nin sağlıkta şiddetle alakalı yasa teklifinin sağlıkta şiddete yönelik etkili bir önlem olacağını düşündüğünü belirtti.

TTB, anket sonuçlarını değerlendirdiği basın toplantısında, “Beyaz Reform”un hekimlere ve sağlık ortamına derman olamadığını, hatta sağlık emekçilerini tüketen önceki sistemin aynen devamı niteliğinde olduğunu belirtti. Çözümün TTB ve sağlık emek meslek örgütlerinin haklarımız için oluşturduğu talepleri birlikte mücadele ederek hayata geçirmek olduğunu vurguladı.

TTB'nin talepleri arasında,

Hekimlere ve sağlık çalışanlarına güvenli ve insanca çalışma koşulları sağlanması,
Hekimlerin özlük haklarının iyileştirilmesi,
Sağlıkta şiddetin önlenmesi ve faillerin etkin şekilde cezalandırılması,
Toplumsal şiddetin azaltılması için gerekli önlemlerin alınması yer alıyor.