Sel felaketlerinin ardından evlere ve iş yerlerine dönüş sürecinde, su baskınının yol açtığı hasarın yanı sıra gıda güvenliği de önem taşıyor. sel suyunun temas ettiği yiyecekler, zarar görmüş ambalajlar ve elektrik kesintileri nedeniyle bozulan soğuk zincir, gıda kaynaklı sağlık sorunlarına neden olabiliyor.
İstanbul Rumeli Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölüm Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Zeynep Güler Yenipınar, sel sonrasında gıdaların görünüş ve kokusuna bakılarak güvenli olup olmadıklarına karar verilmemesi gerektiğini vurguladı.
“Görünüşü ve kokusu normal olsa bile güvenli olmayabilir”
Sel sularının kanalizasyon atıkları, toprak ve çeşitli kirleticilerle karışabileceğini belirten Yenipınar, suyla temas eden gıdaların tüketilmemesi gerektiğini söyledi.Yenipınar, şu ifadeleri kullandı:
“Sel suyuyla temas etmiş bir gıdanın görünüşü ve kokusu normal olsa bile güvenli olduğunu söyleyemeyiz. Bu tür ürünlerin tadına bakarak kontrol edilmesi de doğru değil. Sel suyu, beraberinde taşıdığı mikroorganizmalar ve kirleticiler nedeniyle gıdaları tüketilemez hale getirebilir. Bu nedenle sel suyuyla temas ettiğinden şüphelenilen gıdalar tüketilmemeli.”
Ambalajlı ürünler de risk taşıyabilir
Sel sonrasında yalnızca açıkta bulunan gıdaların değil, ambalajlı ürünlerin de dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini belirten Yenipınar, özellikle su geçirebilen ambalajlara karşı uyardı.Kâğıt, karton ve kumaş gibi malzemelerle paketlenmiş ürünlerin sel suyuyla temas etmeleri durumunda tüketilmemesi gerektiğini ifade eden Yenipınar, süt ve meyve suyu gibi karton kutularda satılan ürünlerin de risk taşıdığını kaydetti.“Bir ürünün ambalajlı olması, sel sonrasında güvenle tüketilebileceği anlamına gelmez. Ambalajın malzemesi, su geçirip geçirmediği ve fiziksel olarak zarar görüp görmediği önemlidir. Özellikle karton ambalajlı ürünlerde ve kapağı ya da gövdesi hasar görmüş konservelerde dikkatli olunmalı. Şişmiş, sızıntı yapan, açılmış veya ambalaj bütünlüğü bozulmuş ürünler tüketilmemeli.”
Elektrik kesintisi et, süt ve yumurtayı riskli hale getirebilir
Sel sırasında yaşanan elektrik kesintilerinin buzdolabı ve derin dondurucularda saklanan gıdaların güvenliğini de etkileyebileceğine dikkat çekildi.Et, balık, süt, yumurta ve önceden hazırlanmış yemekler gibi kolay bozulabilen ürünlerin uygun sıcaklıkta muhafaza edilmesi gerektiğini belirten Yenipınar, elektrik kesintisinin ardından saklama koşullarından emin olunamayan yiyeceklerin tüketilmemesi konusunda uyardı.
Yenipınar, “Sel sırasında elektrik kesintisi yaşanmışsa buzdolabındaki ve dondurucudaki ürünlerin durumunu ayrıca değerlendirmek gerekir. Gıdaların uygun sıcaklıkta muhafaza edilip edilmediğinden emin olunamıyorsa yalnızca görüntüsüne bakarak karar verilmemeli. Özellikle et, süt, yumurta ve balık gibi kolay bozulabilen ürünlerde risk alınmamalı” dedi.
Mutfak yüzeyleri temizlenmeden kullanılmamalı
Sel suyuyla temas eden yiyeceklerin ayıklanmasının yanı sıra mutfaklarda hijyen koşullarının yeniden sağlanması gerektiği de vurgulandı.Tezgâhların, mutfak gereçlerinin ve gıdayla temas eden yüzeylerin güvenli su ve uygun temizlik yöntemleriyle temizlenip dezenfekte edilmeden kullanılmaması gerektiği belirtildi.Temizlik sırasında kullanılan suyun güvenilirliğinin de kontrol edilmesi gerektiğine dikkat çekildi.
“Suyun çekilmesi tehlikenin geçtiği anlamına gelmiyor”
Sel sonrasında alınması gereken önlemlerin yalnızca görünür kirliliğin temizlenmesiyle sınırlı olmadığını belirten Yenipınar, gıdaların güvenli saklama koşullarının da değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.Yenipınar, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:“Sel sonrasında yalnızca suyun çekilmiş olmasına bakarak günlük alışkanlıklara dönülmemeli. Gıdaların sel suyuyla temas edip etmediği, ambalajlarının durumu ve uygun sıcaklıkta saklanıp saklanmadıkları birlikte değerlendirilmelidir. Şüpheli ürünleri tüketmemek, gıdaların hazırlandığı alanlarda hijyeni sağlamak ve güvenli saklama koşullarına dikkat etmek, sel sonrasında gıda kaynaklı sağlık sorunlarının önüne geçilmesi açısından önem taşıyor.”
Kaynak: İstanbul Rumeli Üniversitesi, Dr. Öğr. Üyesi Zeynep Güler Yenipınar