Petrol 108 dolara yaklaştı: Küresel arzın yüzde 4'ü risk altında

Petrol fiyatlarındaki yükselişte Suudi Arabistan’ın kritik enerji altyapısına yönelik saldırılar, Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin gerilemesi ve bölgedeki güvenlik risklerinin artması etkili oldu.

Brent petrol pazartesi günü yaklaşık yüzde 3 yükselerek 108 dolar civarına çıktı. Bölgedeki gelişmeler, enerji arzında yeni kesintiler yaşanabileceği endişesini güçlendirdi.

Küresel arzın yüzde 4’üne denk geliyor

Suudi Arabistan’ın doğusundaki petrol sahalarını Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı’na bağlayan Doğu-Batı petrol boru hattı, drone saldırısının ardından geçici olarak kapatıldı.

Reuters’a konuşan sektör kaynaklarına göre Suudi Arabistan bu hat üzerinden günlük yaklaşık 4 milyon varil petrolü Hürmüz Boğazı’nı kullanmadan Kızıldeniz’e taşıyordu.

Bu miktar dünya petrol arzının yaklaşık yüzde 4’üne karşılık geliyor.

Hattın kısa sürede yeniden devreye alınamaması halinde Suudi Arabistan’ın ihracat kapasitesinde ciddi düşüş yaşanabileceği belirtiliyor.

Yanbu’daki stoklar 5-7 gün yetebilir

Reuters’ın aktardığı sektör kaynaklarına göre Yanbu Limanı’ndaki mevcut ihracata hazır petrol stokları yaklaşık 5 ila 7 gün boyunca sevkiyatı sürdürebilecek düzeyde.

Onarım süresine ilişkin tahminler ise değişiyor. Bazı kaynaklar hattın daha kısa sürede kısmen faaliyete geçebileceğini belirtirken, hasarın tamamen giderilmesinin 5-6 haftaya kadar uzayabileceği değerlendiriliyor.

Hürmüz’de gemi trafiği de geriledi

Enerji arzı üzerindeki baskıyı artıran bir diğer gelişme Hürmüz Boğazı’nda yaşanıyor.

Hafta sonunda boğazdan geçen ticari yük gemilerinin sayısı günlük tek haneli seviyelere kadar gerilerken, son 10 günlük ortalama yaklaşık 14 gemi seviyesinde bulunuyordu.

Savaş öncesinde ise Hürmüz Boğazı’ndan günde yaklaşık 125 büyük ticari geminin geçtiği ve boğazın dünya petrol ve LNG arzının yaklaşık yüzde 20’sinin taşınmasında rol oynadığı belirtiliyor.

Hafta sonunda boğazdan geçen bir geminin kimliği belirlenemeyen bir mühimmatla vurulması da güvenlik endişelerini artırdı.

Petrol fiyatlarındaki baskı Türkiye’yi de etkileyebilir

Petrol fiyatlarının 100 doların üzerinde kalıcı hale gelmesi, enerjide dışa bağımlılığı yüksek ülkeler açısından maliyet baskısını artırıyor.

Türkiye’de akaryakıt fiyatları; uluslararası petrol ve ürün fiyatları, döviz kuru ve vergi kalemlerine bağlı olarak belirleniyor.

Bu nedenle petrol fiyatlarındaki kalıcı yükseliş, diğer değişkenler sabit kaldığında benzin ve motorin fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabilir.

Akaryakıt maliyetlerindeki artışın ulaştırma, tarım ve üretim maliyetleri üzerinden enflasyona dolaylı etkileri de bulunuyor.

Bölgede enerji altyapısına yönelik saldırıların devam edip etmeyeceği ve Suudi Arabistan’ın Doğu-Batı hattının ne zaman yeniden faaliyete geçeceği petrol fiyatlarının yönü açısından kritik olacak.