New York'tan okullarda yapay zekâya fren: Yaklaşık 600 bin öğrenciyi kapsayacak

Yapay zekânın okullardaki kullanımına ilişkin dünyanın en büyük eğitim sistemlerinden birinden dikkat çekici bir karar geldi.

New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani ve New York City Public Schools Şansölyesi Kamar Samuels, 2026-2027 eğitim yılı boyunca 2-K seviyesinden 8’inci sınıfın sonuna kadar öğrencilerin doğrudan kullandığı üretken yapay zekâ sistemlerine bir yıllık moratoryum uygulanacağını açıkladı.

New York Belediyesi'nin 2 Eylül'de duyurduğu karardan yaklaşık 600 bin devlet okulu öğrencisinin, başka bir ifadeyle sistemdeki öğrencilerin yaklaşık üçte ikisinin etkilenmesi bekleniyor.

Karar, New York'taki okullarda yapay zekânın tamamen yasaklanması anlamına gelmiyor.

Öğretmenler, New York City Public Schools'un güvenlik standartlarını karşılayan yapay zekâ araçlarını ders planlama ve operasyonel görevlerde kullanmaya devam edebilecek.

Engelli öğrencilerin yardımcı teknolojileri, çok dilli öğrenciler ve bilgisayar bilimi gibi mesleğe hazırlık programlarında yer alan öğrenciler için de istisnalar uygulanacak.

AI arkadaş chatbotları tüm sınıflarda yasaklanacak

Kararın en sert bölümlerinden biri, öğrencilerle arkadaşlık veya sosyal ilişki kurmak üzere tasarlanan AI companion chatbotlarını kapsıyor.

New York yönetimine göre bu tür yapay zekâ sistemleri bütün sınıf seviyelerinde yasaklanacak.

Liselerde ise daha farklı bir model uygulanacak.

En fazla 50 bin lise öğrencisinin, yani New York devlet okullarındaki öğrencilerin yaklaşık yüzde 5'inin katılabileceği beş sınırlı yapay zekâ pilot programı oluşturulacak.

Pilotlar okul başına en fazla beş sınıfta uygulanacak ve yapay zekâ kullanımı eğitimli bir öğretmenin doğrudan gözetiminde gerçekleştirilecek.

Belediye Başkanı Mamdani, pilotlarda ChatGPT, Claude veya benzeri genel amaçlı chatbotların kullanılmayacağını özellikle vurguladı.

Pilot programlar arasında Quill, Edia, Brisk Teaching, Playlab ve Intel AI-Ready Schools bulunuyor.

Tüm lise öğrencilerine AI okuryazarlığı eğitimi

New York yönetimi yalnızca yapay zekâ kullanımını sınırlamakla kalmayacak, lise öğrencilerine teknolojiyi eleştirel biçimde değerlendirmeye yönelik eğitim de verecek.

Tüm lise öğrencileri için yılda iki kez 45'er dakikalık yapay zekâ okuryazarlığı modülleri uygulanacak.

Derslerde yapay zekânın ne olduğu ve olmadığı, AI sistemlerindeki önyargılar, yanlış bilgi ve hata riskleri, etik sorunlar ile yapay zekânın gelecekteki mesleklere ve gerekli becerilere etkileri ele alınacak.

Kontrollü pilotlara ve mesleki programlara katılan öğrenciler için ise daha kapsamlı AI okuryazarlığı eğitimi uygulanacak.

38'den fazla programdaki AI özelliği kapatılacak

Yeni politikanın yalnızca gelecekte kullanılacak sistemleri değil, halihazırda okullarda bulunan yazılımları da etkilemesi bekleniyor.

Mamdani, yeni güvenlik ve denetim standartlarını karşılamayan 38'den fazla daha önce izin verilmiş programdaki yapay zekâ bileşenlerinin tamamen kaldırılacağını veya devre dışı bırakılacağını açıkladı.

New York City Public Schools bünyesinde kullanılan teknoloji araçları da güvenlik, veri gizliliği, etik, eğitim üzerindeki etkileri ve öğrenme açısından gerçekten gerekli olup olmadıkları bakımından yeniden değerlendirilecek.

Bir yıl boyunca sonuçları incelenecek

New York yönetimi uygulamanın etkilerini değerlendirmek amacıyla Technology in Schools Coalition adıyla yeni bir yapı da oluşturacak.

Öğrenciler, öğretmenler, ebeveyn temsilcileri, seçilmiş yetkililer, sendikalar, savunuculuk grupları ve uzmanlardan oluşacak koalisyon, moratoryumun ve lise pilotlarının sonuçlarını 2026-2027 eğitim yılı boyunca inceleyecek.

Çalışmanın sonunda gelecek eğitim yıllarında uygulanacak yapay zekâ politikalarına ilişkin tavsiyelerin yer aldığı bir rapor hazırlanacak.

New York'un kararı, okullardaki yapay zekâ tartışmasının yalnızca öğrencilerin ChatGPT kullanarak ödev yapmasının önlenmesinden çok daha geniş bir noktaya ulaştığını gösteriyor.

Yeni yaklaşım, bir yandan küçük yaştaki öğrencilerin üretken yapay zekâ ile doğrudan etkileşimini sınırlandırırken diğer yandan lise öğrencilerine kontrollü kullanım ve AI okuryazarlığı eğitimi verilmesini öngörüyor.