Toplam 104 öğretmenin katıldığı eğitim programı, İstanbul Barosu Çocuk Hakları Birimi’nden avukatlar tarafından verildi. İki grup halinde gerçekleştirilen eğitimin ilk oturumu 10.30-11.30 saatleri arasında, ikinci oturumu ise 13.30-14.30 saatleri arasında yapıldı.
Eğitimde, çocuk istismarı ve ihmali konusunda erken fark etmenin önemi, bildirim yükümlülüğü ve çocukların korunmasına yönelik mekanizmalar ayrıntılı biçimde ele alındı. Sunumda, çocuk istismarı ve ihmalinin çoğu zaman görünmez olduğuna dikkat çekilerek, erken fark etmenin çocuğun korunmasındaki ilk adım olduğu vurgulandı. Özellikle öğretmenlerin, çocukların davranışlarındaki değişimleri fark edebilecek en önemli kişiler arasında yer aldığı ifade edildi.
Programda, çocuk ihmal ve istismarının yalnızca fiziksel zararlarla sınırlı olmadığı; duygusal, cinsel ve ekonomik boyutlarıyla da değerlendirilmesi gerektiği belirtildi. Çocuğun sağlık, güvenlik, eğitim, sevgi, ilgi ve duygusal destek gibi temel ihtiyaçlarının karşılanmamasının da ihmal kapsamında değerlendirildiği aktarıldı. Ayrıca fiziksel, duygusal, cinsel ve ekonomik istismar türlerine ilişkin kapsamlı bilgiler paylaşıldı.
Eğitimde özellikle cinsel istismara ilişkin belirtiler ve risk işaretleri üzerinde duruldu. Çocuklarda görülebilecek ani davranış değişiklikleri, aşırı korku, içe kapanma, belirli kişi ya da mekânlardan kaçınma, uyku ve beslenme düzenindeki bozulmalar gibi işaretlerin dikkatle değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı. Çocukların yaşadıklarını her zaman doğrudan ifade edemeyebileceği, özellikle küçük yaş gruplarında oyun, korku, kaçınma ve gelişimsel gerileme gibi davranışlarla yaşananların yansıtılabileceği kaydedildi.
Bildirim yükümlülüğünün yasal boyutu ele alındı
Eğitimde, çocuk istismarından şüphelenilmesi durumunda izlenmesi gereken yol haritası da öğretmenlerle paylaşıldı. Çocukla iletişim kurulurken güven verici, yargılamayan ve destekleyici bir dil kullanılması gerektiği belirtilirken; öğretmenin görevinin delil toplamak ya da sorgulama yapmak değil, çocuğu dinlemek, not almak, gizliliği korumak ve gerekli bildirimi yapmak olduğu ifade edildi. Makul şüphenin bildirim için yeterli olduğu vurgulandı.
Sunumda ayrıca, çocukların cinsel istismarına ilişkin Türk Ceza Kanunu’nun 103. maddesi ile 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu’nun 6. maddesi kapsamında bildirim yükümlülüğünün yasal bir zorunluluk olduğuna dikkat çekildi. İstismar şüphesinin, mağdurun şikâyetçi olup olmamasına bakılmaksızın derhal yetkili mercilere bildirilmesi gerektiği ifade edildi. Bildirimlerin Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlükleri, kolluk birimleri, ALO 183 Sosyal Destek Hattı ve Cumhuriyet Savcılığı aracılığıyla yapılabileceği bilgisi paylaşıldı.
Kartal Belediyesi’nin, çocukların güvenliği ve sağlıklı gelişimi konusunda kurumsal farkındalığı güçlendirmeye yönelik çalışmalarını sürdürdüğü belirtilirken, düzenlenen bu hizmet içi eğitimin öğretmenlerin bilgi ve farkındalık düzeyine önemli katkı sunduğu ifade edildi. Eğitimde ayrıca, bildirim sonrasında ilgili kurumların devreye girerek çocuğun güvenliğini sağladığı, gerekli sosyal incelemelerin yapıldığı ve koruyucu-destekleyici tedbirlerin uygulandığı bilgisi de aktarıldı.
