İstanbul Barosu'ndan 11. Yargı Paketi çağrısı: Deprem yargılamalarında cezasızlık öngören düzenleme kabul edilemez

İstanbul Barosu Afet Hukuku ve Koordinasyon Merkezi'nden yapılan yazılı açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"TBMM'de görüşülen 11. Yargı Paketi içerisinde yer alan 27. madde, içeriği itibarıyla deprem kaynaklı ceza soruşturmaları ve kovuşturmaları üzerinde doğrudan etki doğuracak niteliktedir. Madde, suç ayrımı yapılmaksızın ve infaz kurumunda bulunma şartı aranmaksızın erken salıverme imkanı tanımakta; bu yönüyle taksirle ölüme ve yaralanmaya neden olma suçundan yürütülen dosyaların cezai sonuçlarını fiilen ortadan kaldırabilecek bir düzenleme niteliği taşımaktadır.

Henüz tamamlanmamış yüzlerce deprem yargılaması varken böyle bir değişiklik, hukuki öngörülebilirliği, cezaların caydırıcılığını ve kamu güvenini zedeleyecektir. 6 Şubat 2023 depremlerine ilişkin ceza dosyalarının büyük bölümü halen bilirkişi incelemeleri, keşifler ve teknik rapor aşamasındadır. Bu süreç devam ederken infaz rejimini kapsamlı biçimde değiştirmek yargılamaların somut etkisini zayıflatacak, verilecek cezaların infazını anlamsızlaştıracak, cezanın genel ve özel önleme fonksiyonunu ortadan kaldıracaktır.

Deprem suçlarında cezanın anlamı yalnızca bireysel sorumluluğu belirlemek değil, toplumun yaşam hakkını korumak ve kamusal güvenliği temin etmektir. Türkiye'nin en temel sorunu olan yapı güvenliği, yalnızca teknik standartlarla değil, etkili denetim ve caydırıcı yaptırımlarla sağlanabilir. Cezasızlık algısını güçlendiren düzenlemeler, yapı üretiminde maliyet baskısıyla standart dışı uygulamalara, belediyelerde proje ve ruhsat süreçlerinde keyfiyete, denetim kuruluşlarında sorumluluk almaktan kaçınmaya yol açacaktır.

"Deprem yargılamalarında cezasızlık politikası kabul edilemez"

Bu taslakla öngörülen düzenlemenin en kritik yönlerinden biri de 31 Temmuz 2023 öncesini kapsayacak şekilde uygulanmasıdır. Bu kapsam nedeniyle 6 Şubat 2023 depremlerinde hayatını kaybeden binlerce insanın ölümünde sorumluluğu bulunanlar, mahkum olsalar dahi kapalı infaz kurumunda fiilen yalnızca 1 ila 3 ay arası kalabilecek, hatta çoğu durumda denetimli serbestlik hükümleriyle cezaevine hiç girmeyeceklerdir. Bu durum, deprem yargılamalarında fiilen bir cezasızlık rejimi yaratacaktır. Ve deprem yargılamalarında cezasızlık politikası kabul edilemez.

İstanbul Barosu Afet Hukuku ve Koordinasyon Merkezi olarak açıkça ifade ediyoruz: Adaletin tesisi için deprem yargılamalarında etkin soruşturma ve caydırıcı yaptırımlar kaçınılmazdır. Deprem yargılamalarında cezasızlık öngören infaz taslağı kabul edilemez. Bu düzenleme bu haliyle yürürlüğe girerse, toplumun yaşam hakkı korunamaz; gelecekte daha ağır felaketlerin önü açılır. Bu nedenle kamu yararına ve yaşam hakkına açıkça aykırı bu düzenleme deprem suçları yönünden kapsam dışı bırakılmalıdır. 6 Şubat 2023 tarihi ve sonrasında yaşananlar afetin katliama dönüşmüş halidir. Deprem yargılamalarında cezasızlık zırhını kabul etmiyoruz."