Dünya Nükleer Endüstri 2024 Yılı Durum Raporu'nun Türkiye Sunumu, Ankara'da yapıldı

(ANKARA) - Dünya nükleer endüstrisinin durumunu ve eğilimlerini değerlendiren Dünya Nükleer Endüstri 2024 Yılı Durum Raporu'nun Türkiye Sunumu, Elektrik Mühendisleri Odası'nın ev sahipliğinde Mülkiyeliler Birliği Kültür Merkezi'nde duyuruldu. Raporun sunumunu, nükleer enerji danışmanı Mycle Schneider yaptı.

"Akkuyu Nükleer Santral konusunda da itirazlarımızı kamuoyu ile paylaşmaya devam ediyoruz"

Sunumun açılış konuşmasını yapan Elektrik Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu Başkanı Mahir Ulutaş, şu ifadeleri kullandı:

''1970'lerden bu yana her dönem bu konudaki itirazlarımızı çeşitli etkinliklerle dile getiriyoruz. Oda olarak uzun dönemdir Nükleer Karşıtı Platform'un sözcülüğünü ve sekreteryasını üstleniyoruz. AK Parti hükümeti biliyorsunuz, şu an devam eden Akkuyu Nükleer Santral projesiyle uzun bir tartışmadan sonra nihayetinde bu konuda pratik bir adım attı ve birkaç defa gecikse de çok uzak olmayan bir tarihte bunun devreye girmesi bekleniyor. Bizim hem yapılan anlaşmanın detaylarını bilemiyoruz ancak kamuoyuyla paylaşılan kadarıyla bizim nükleer enerji santralleri konusundaki itirazlarımızın tamamını bünyesinde barındıran riskler taşıyan bir proje. Yapım süresinin uzunluğu, yapım maliyetinin yüksekliği, Türkiye açısından yabancı enerji kaynağı olması, yapım esnasında yaşanan kazalar, temellerde yaşanan çatlakların ne şekilde giderildiğine dair kamuoyunu tatmin edici açıklamaların yapılamamış olması, işçilerin sefalet koşullarında çalışmaya zorlanması gibi gerekçelerle Akkuyu Nükleer Santral konusunda da itirazlarımızı kamuoyu ile paylaşmaya devam ediyoruz. Rusya ve diğer üçüncü ülkelerle Sinop ve Tekirdağ'da da birtakım nükleer enerji santralleri projelerinin ısıtılmakta olduğunu görüyoruz. Biz bütün toplumu uyarma görevimizi yerine getirerek, bu projelerden derhal vazgeçilmesi gerektiğini söylüyoruz.''

Sunumun moderasyonu, Elektrik Mühendisleri Odası Enerji Daimi Komisyonu Başkanı Bülent Damar tarafından yapıldı. Dünya Nükleer Endüstri 2024 Yılı Durum Raporu'nun 1992 yılından beri yayınlandığını hatırlatan Damar, ''513 sayfa olan bu raporda, 2024 yılı için geçerli olan nükleer ile ilgili en detaylı bilgileri bizlere Mycle Schneider anlatacak'' dedi.

Raporun sunumunu yapan nükleer enerji uzmanı Mycle Schneider, raporun dünya genelinde uluslararası bir ekip tarafından hazırlandığını, 15 uzmanın katkı sağladığını söyledi. Sözlerine nükleer elektrik üretimi üzerine konuşarak başlayan Schneider, nükleer enerjiden elektrik üretiminin 2006 yılında en yüksek seviyeye ulaştığını hatırlattı. Schneider, elektrik üretimiyle ilgili Fukuşima'dan sonra ciddi artış yaşanmadığını, üretimin grafiklerde aşağıya doğru inmeye başladığını ifade etti.

"Son 20 yıllık dönemde bütün dünyada 104 yeni reaktör açıldı"

Nükleer santrallere ilişkin yeni reaktör açılış ve kapanışlara dair de bilgi veren Schneider, 2011 yılında kapatılmasına karar verilmiş ancak hala kapatılmamış reaktörler olduğunu hatırlattı. Akkuyu Nükleer Santrali'nin de geçen sene açılacağının tahmin edildiğini ancak halen açılmadığını sözlerine ekleyen Schneider, "Endüstrinin beklentileri tam olarak gerçekleşmiyor. İnşaatın son yılı olmasına rağmen endüstri hangi reaktörün ne zaman elektrik üretmeye başlayacağına dair tarih veremiyor. Son 20 yıllık dönemde bütün dünyada 104 yeni reaktör açılmış, 101 reaktör ise kapatılmış. Bu dönemde reaktörlerin 51'i Çin'de açıldı'' diye konuştu.

Yapım aşamasındaki reaktörlerin yarısının Çin'de olduğunu belirten Schneider, Çin sonrasında 61 reaktörün 13 ülkede yapıldığını söyledi. Schneider, Amerika kıtasında yapım aşamasında nükleer reaktör olmadığını hatırlattı. Nükleer bir projenin finansal maliyetinin üçte birinin yapım aşamasında olduğu söyleyen Schneider, 2021 yılından 2023 yılına kadar yapımına başlanan reaktörlerin yapım aşamasının beş yıl olduğunu ancak bu sürenin ikiye katlandığını ifade etti.

Türkiye'deki nükleer projeler hakkında da bilgi veren Schneider, Türkiye'de nükleer programların 1960'li yıllarda başladığını, Akkuyu için ilk iznin 1976 yılında alındığını söyledi. Schneider, "İlk ünitenin 2023 yılında başlaması gerekiyordu. Ama olmadı. Bu yıl başlayacağını söylüyorlar ama bu yıl da başlamayacağına dair söylentiler var. Gecikmenin çeşitli nedenleri var. Bunlardan bir tanesi çalışma koşulları. Çünkü çok farklı sorunlar oldu. İşçilerin sağlığıyla ilgili ve tedarik konusunda sorunlar oldu. Yeterli olmayan kalite kontrolleri söz konusuydu" diye konuştu.