DEVA Partili Esen: "Kadınların madde bağımlılığı bir kadın hakları, aile ve toplum meselesidir!"

Esen, Türkiye’de kadınların madde kullanım oranlarının erkeklere kıyasla düşük olmasına rağmen, cezaevlerinde bulunan kadınların önemli bir kısmının maddeyle ilişkili suçlardan hüküm giydiğini vurguladı. Verilere göre, Türkiye’de cezaevlerinde bulunan 12.151 kadının beşte biri uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek, bulundurmak ya da kullanmak nedeniyle mahkûm edildi. Ayrıca, hırsızlık suçundan cezaevinde olan kadınların çoğunun, maddeye erişmek için suç işlediklerini kendi beyanlarından öğrendiklerini belirtti.

Madde bağımlılığı ve kadın hakları kesişimi

Esen, kadınların madde bağımlılığının yalnızca bireysel bir sağlık sorunu olmadığını, aynı zamanda yoksulluk, eğitime erişim eksikliği, çocuklukta yaşanan ihmal ve taciz gibi temel haklardan mahrumiyetin bir sonucu olarak ortaya çıktığını ifade etti. Bağımlılık, kadınları cezaevlerinde çocuklarıyla yaşamaya mahkûm ederken, bu döngünün onların çocuklarını da etkileyen bir yapıya dönüştüğüne dikkat çekti.

Son dönemde Esen’i ziyaret eden annelerin, çocuklarının madde bağımlılığı nedeniyle yaşadıkları çaresizliği anlattığını belirtti. MET gibi sentetik maddeleri kullanan çocukların hızla bağımlı hale geldiğini ve giderek daha fazla kız çocuğunun da bu maddelerle tanıştığını vurguladı.

Kadınlar için tedaviye erişimde cinsiyet ayrımcılığı

Kadınların bağımlılıkla mücadelede önleyici ve rehabilite edici hizmetlere erişimde erkeklere oranla çok daha büyük zorluklar yaşadığını belirten Esen, bu alandaki yapısal eksiklikleri şöyle sıraladı:

Şiddet ve Bağımlılık İlişkisi: Bağımlı kadınların büyük bir kısmı, aile içi şiddet, cinsel istismar ve travma geçmişine sahip.

Rehabilitasyon Hizmetlerinin Yetersizliği: Kadınlara yönelik bağımlılık tedavi merkezlerinin eksikliği, çocuklarıyla birlikte barınabilecekleri güvenli alanların olmaması.

Ekonomik Bağımlılık: Kadınların ekonomik özgürlüklerini kazanamaması, bağımlılığı bir hayatta kalma stratejisine dönüştürebiliyor.

Bağımlı kadınların, torbacıların tacizine maruz kaldığını ve çoğu zaman fuhşa sürüklendiğini belirten Esen, “Maddeye erişmek ve tacizden kurtulmak için torbacımla evlendim” diyen bir kadının sözlerinin, sorunun vahametini özetlediğini söyledi.

Çözüm Önerileri

Kadınların madde bağımlılığı ile mücadelede güçlendirilmesi için şu adımların atılması gerektiğini belirtti:

Kadın Odaklı Rehabilitasyon Merkezleri: Kadınların güvenli rehabilitasyon görebileceği, çocuklarıyla birlikte kalabileceği merkezlerin açılması.

Toplumsal Farkındalık Artırılmalı: Kadınların madde kullanımıyla ilgili toplumsal önyargıları kıracak bilinçlendirme kampanyalarının düzenlenmesi.

Şiddet ve Bağımlılık Arasındaki Bağın Kırılması: Şiddetle mücadele eden kurumlarla bağımlılık tedavi merkezleri arasında iş birliği sağlanarak, kapsamlı destek mekanizmaları oluşturulmalı.

Ekonomik Güçlenme Desteklenmeli: Bağımlılıktan kurtulan kadınlara mesleki eğitim sağlanarak ekonomik bağımsızlıklarının teşvik edilmesi.

Sağlık Hizmetlerine Erişim Kolaylaştırılmalı: Kadınlara psikososyal destek sunan hizmetlerin artırılması ve ücretsiz danışmanlık sağlanması.

“Kadınların bağımlılık mücadelesi aynı zamanda kadın hakları mücadelesidir”

Esen, 2024 yılının Türkiye’de “Kalabalık Yalnızlık” kavramıyla öne çıktığını belirterek, sosyal medya bağımlılığı ve geçim sıkıntısı nedeniyle çocukların ihmal edildiğine dikkat çekti. 2023 yılında yapılan bir ankette, hayatının bir döneminde madde kullandığını belirten 27 bin 779 kişinin yüzde 88,7’sinin annelerinin “ev hanımı” olduğu tespit edildi. Bu nedenle kadınların ve kız çocuklarının madde bağımlılığı ile mücadelesinin, sadece bir sağlık sorunu değil, kadın hakları mücadelesinin de bir parçası olduğunu vurguladı. Esen, bağımlılıkla mücadelede dışlayıcı ve cezalandırıcı yaklaşımların yerine, kapsayıcı ve insan haklarına dayalı politikaların benimsenmesi gerektiğini belirterek, “Her kadının sağlıklı bir yaşam hakkı var ve bu hak için ne gerekirse yapmaya hazırız” dedi.