Karara konu olayda, yüzde 100 engelli raporu bulunan bir kişi adına ÖTV istisnasından yararlanılarak araç satın alındı. Araca ilişkin kapora 22 Ocak 2024’te ödendi, fatura 5 Şubat 2024’te düzenlendi ve bayi tarafından aynı tarihte beyan işlemleri yapıldı. Araç 13 Şubat 2024’te tescil edildi ancak murisin aynı gün tescil saatinden önce vefat ettiği tespit edildi. Bunun üzerine vergi idaresi, ilk iktisapta ödenmeyen ÖTV ile buna bağlı KDV’yi mirasçılar adına hisseleri oranında tarh etti ve vergi ziyaı cezaları uyguladı.
Dosyada farklı bölge idare mahkemeleri arasında görüş ayrılığı oluşunca konu Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu’nun önüne geldi. Kurul, ÖTV Kanunu’nda, tescilden önce vefat halinde mirasçılara vergi yüklenmesini açıkça öngören bir hüküm bulunmadığını vurguladı. Kararda, verginin kanuniliği ilkesi gereği, tebliğ gibi ikincil düzenlemelerle kanunda yer almayan yeni bir mali yükümlülük getirilemeyeceği ifade edildi.
Danıştay, somut olayda vergiyi doğuran işlemin, araç satıcısı tarafından alıcı adına fatura düzenlenmesiyle gerçekleştiği değerlendirmesinde bulundu. Buna göre, istisna şartlarını o tarihte taşıyan engelli kişinin tescilden önce vefat etmiş olması, tek başına ÖTV istisnasını ortadan kaldıran bir neden olarak kabul edilmedi. Kurul, bu nedenle mirasçılar aleyhine yapılan cezalı ÖTV ve buna bağlı KDV tarhiyatında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaştı.
Kararda ayrıca, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nda engelli araç teslimleri için ayrı bir KDV istisnası bulunmasa da, ÖTV yönünden yapılan hukuki değerlendirme nedeniyle bu olayda özel tüketim vergisi üzerinden ek KDV tarh edilmesinin de hukuka aykırı olduğu belirtildi. Böylece hem ÖTV hem de buna bağlı KDV yönünden mirasçılar lehine sonuç doğuran bir içtihat ortaya çıktı.
Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu’nun E:2025/21, K:2026/1 sayılı bu kararı, benzer durumda bulunan dosyalar açısından emsal niteliği taşıyacak. Karar, özellikle engelli istisnasıyla araç alım sürecinde ölümün tescilden önce gerçekleştiği uyuşmazlıklarda, vergi idaresinin uygulamalarına yön verebilecek önemli bir içtihat olarak değerlendiriliyor.
