Cumhurbaşkanı Erdoğan, Danıştay Konferans Salonu’nda düzenlenen törende yaptığı konuşmada, hukuk devletinin bütün kurum ve organlarıyla devletin hukuk içinde kalması ve hukukla hayat bulması anlamına geldiğini söyledi.
Adil ve etkin işleyen bağımsız ve tarafsız yargının, hukuk devletinin kurumsal güvencelerinin başında geldiğini belirten Erdoğan, idari yargının kamunun tasarrufları karşısında vatandaşın hakkını arayacağı güvenli bir alan olduğunu ifade etti.
“Danıştay Hukuk Devleti İlkesinin Yerleşmesine Hizmet Etti”
Danıştay’ın, idari yargı yolunun son durağı olduğunu vurgulayan Erdoğan, kurumun 158 yıl önce Şûrâ-yı Devlet adıyla kurulduğunu hatırlattı.
Erdoğan, Şûrâ-yı Devlet’in kuruluşunda hukuki güvenlik, adil ve eşit idare ilkelerinin altının çizildiğini belirterek, “Önce Şûrâ-yı Devlet, ardından Cumhuriyet Türkiye’sinde Danıştay, hukuk devleti ilkesinin yerleşmesi ve kökleşmesi için mühim hizmetler ifa etmiştir” dedi.
Danıştay’ın zamanla idari ve istişari rolünün zayıfladığını, buna karşılık yargısal denetim fonksiyonunun öne çıktığını söyleyen Erdoğan, kurumun idari makamlara ve alt derece mahkemelerine rehberlik etmeyi sürdürdüğünü kaydetti.
“İdari Yargı Devlet ile Vatandaş Arasında Denge Unsurudur”
Konuşmasında hak ve özgürlüklerin önemine değinen Erdoğan, hukukun özünü ve meşruiyetini insanın doğuştan gelen hak ve özgürlüklerinden aldığını ifade etti.
Erdoğan, “Hak ve özgürlükler, bir bakıma insanın korunaklı alanını belirleyen, bireysel güvenliği temin eden kurallar kümesidir” dedi.
Devlet ile vatandaş arasındaki ilişkinin doğası gereği eşitler arası bir ilişki olmadığını belirten Erdoğan, idare hukuku ve idari yargının bu ilişkide denge unsuru olduğunu söyledi. Erdoğan, idari yargının adil ve etkin işleyişinin hukuk devleti standartları açısından kritik bir gösterge olduğunu vurguladı.
“Her Türlü Ayrıcalığa ve Ayrımcılığa Son Verdik”
Erdoğan, modern anlamda hukuk devletinin herkese eşit şekilde ulaşan bir adalet anlayışına dayanması gerektiğini belirterek, kamu idaresinin vatandaşa tepeden bakamayacağını, göz hizasında konuşması gerektiğini söyledi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Her türlü ayrıcalığa ve ayrımcılığa son verdik. Cumhurla cumhuriyet arasına çekilen dikenli tel örgüleri söküp attık” ifadelerini kullandı.
Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi ile millet iradesinin devlet idaresinde aracısız biçimde belirleyici olmasının sağlandığını belirten Erdoğan, son 23 yılda hayata geçirilen yasal ve yapısal reformlarla iyi yönetim idealinin güçlendirildiğini kaydetti.
“Daha Etkin, Daha Hızlı, Daha Adil Bir İdari Yargı İçin Çalışacağız”
Erdoğan, Kamu Denetçiliği Kurumu, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu, Kamu Görevlileri Etik Kurulu ve Kişisel Verilerin Korunması Kanunu gibi düzenlemelerle vatandaşa ilave güvenceler sağlandığını söyledi.
İdari yargı yolunu güçlendirmek için atılan adımlara da değinen Erdoğan, mahkeme sayısının 126’dan 245’e çıkarıldığını, idare mahkemesi kurulu il sayısının 72’ye, vergi mahkemesi kurulu il sayısının ise 39’a yükseltildiğini belirtti.
İstinaf sisteminin idari yargıda önemli bir yenilik olduğunu vurgulayan Erdoğan, iki dereceli yargılamadan üç dereceli yargılamaya geçişin Danıştay’ın içtihat mahkemesi vasfını güçlendirdiğini ve iş yükünü azalttığını söyledi.
Erdoğan, “Reform irademiz ilk günkü gibi diri ve güçlüdür. Daha etkin, daha hızlı, daha adil bir idari yargı sistemi için çabalarımızı artırarak sürdüreceğiz” dedi.
“Türkiye’nin Çıkarını ve Huzurunu Gözetmek Mecburiyetindeyiz”
Yargı organlarının objektif, adil, Anayasa ve yasaların çizdiği sınırlar içinde hareket etmesinin büyük önem taşıdığını belirten Erdoğan, bu alanda oluşabilecek en küçük ihmalin bedelini millet ve devlet olarak herkesin ödeyeceğini söyledi.
Erdoğan, “Madem hepimiz bu ülkenin vatandaşlarıyız, öyleyse Türkiye’nin çıkarını, Türkiye’nin geleceğini, Türkiye’nin huzurunu gözetmek mecburiyetindeyiz” ifadelerini kullandı.
Yargı tarihinin her safhasının iftihar tablolarıyla dolu olmadığını belirten Erdoğan, Yassıada, 12 Eylül ve 17-25 Aralık süreçlerine değindi. Yargı yetkisinin kullanımına hukuk dışı hiçbir müdahalenin kabul edilemeyeceğini vurgulayan Erdoğan, yargının da yasama veya yürütme üzerinde vesayet oluşturacak şekilde hareket etme hakkı bulunmadığını söyledi.
“Sosyal Medyadaki Linç Kültürü Operasyon Aygıtı Gibi Çalışıyor”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, yapıcı eleştirinin düzeltici ve dönüştürücü etkisinden yararlanılması gerektiğini belirtirken, sosyal medyada yaygınlaşan linç kültürünü bunun dışında tuttuğunu ifade etti.
Erdoğan, sosyal medyadaki linç kültürünün kimi zaman siyasetçiye, kimi zaman yargıya, kimi zaman bürokrasiye, kimi zaman da vatandaşa yöneldiğini belirterek, bunun hak ve adalet arayışına hizmet etmekten çok bir operasyon aygıtı gibi çalıştığını söyledi.
“Türk Milletinin İyi Bir Anayasa Özlemi Hâlen Dinmemiştir”
Konuşmasının sonunda yeni anayasa konusuna değinen Erdoğan, anayasaların devletin temel organizasyonunu ve devlet-vatandaş ilişkilerini belirleyen normatif çerçeve olduğunu ifade etti.
Kanun-i Esasi’den bu yana yapılan anayasalara rağmen Türk milletinin iyi bir anayasa özleminin hâlen dinmediğini söyleyen Erdoğan, son iki anayasanın darbelerin ve hukuk dışı müdahalelerin ürünü olmasının bunda önemli payı bulunduğunu kaydetti.
Erdoğan, “Bu demokratik ayıbı gidermek Türk siyasetinin boynunun borcudur” dedi.
“Anayasayı Toplumun Belirlediği Bir Metne Dönüştürmek Zorundayız”
Yeni anayasa çağrısını yineleyen Erdoğan, “Yeni, kuşatıcı, özgürlükçü ve sivil bir anayasa, demokrasimizi aşağıdan yukarıya doğru inşa etmenin imkânı ile önümüzde duruyor” ifadelerini kullandı.
Erdoğan, anayasayı darbecilerin veya seçkinlerin topluma dayattığı bir çerçeve olmaktan çıkarıp, toplumun kendisinin belirleyerek devlete deklare ettiği bir metne dönüştürmek gerektiğini söyledi.
Böyle bir anayasa ile hem hukuku hem demokrasiyi hem devleti hem de milleti koruyacak üstün hukuk mantığına kavuşulabileceğini belirten Erdoğan, yeni anayasa konusunu reform gündemlerinin üst sıralarında tutmayı sürdüreceklerini ifade etti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, konuşmasının sonunda Danıştay’ın 158. kuruluş yıl dönümünü ve İdari Yargı Günü’nü tebrik etti.
