TBMM Milli Savunma Komisyonu'nda Uzman Erbaş Kanunu teklifi görüşüldü

TBMM Milli Savunma Komisyonu’nda, Uzman Erbaş Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi görüşüldü.

Teklifte; tabip ve diş hekimi subayların yükümlülük sürelerini tamamlamadan ayrılmaları halinde meslek icrasına ilişkin sınırlamalar, Türk Silahlı Kuvvetleri’nden ayrılan subayların yeniden muvazzaf olarak göreve alınmasına ilişkin hükümler, idari yargı kararlarının uygulanmasına yönelik istisnalar ile sözleşmeli erbaş ve erlerin kamu kurumlarında istihdamına ilişkin düzenlemeler yer aldı.

Komisyonda konuşan CHP Kayseri Milletvekili Aşkın Genç, düzenlemelerin önemli bir bölümünün personel rejimi, hukuk güvenliği, çalışma hakkı ve liyakat ilkesi açısından sorunlar barındırdığını belirtti.

“Bu AYM kararına uyum olmaz”

Diş hekimi subayların yükümlülük sürelerini tamamlamadan ayrılmaları veya ilişiklerinin kesilmesi halinde meslek icra yasağı öngören maddeye tepki gösteren Genç, düzenlemenin Anayasa Mahkemesi kararının gerekçesini karşılamadığını söyledi.

Genç, teklif edilen metnin iptal edilen düzenlemeden farklı olarak yalnızca süreyi yeniden hesapladığını, ancak yaptırımın özünün değişmediğini belirterek şunları söyledi:

“AYM yalnızca ‘bu süre fazladır’ demedi. Tazminat sorumluluğuna ek olarak kişinin kamuda ya da özel sektörde mesleğini icra etmesinin engellenmesini ölçüsüz buldu. Şimdi biz aynı yaptırımı başka bir hesap yöntemiyle geri getirirsek, bu AYM kararına uyum olmaz.”

Diş hekimliğinin doğrudan kamu sağlığıyla ilgili bir meslek olduğunu vurgulayan Genç, ağız ve diş sağlığı hizmetlerine erişimde sorunlar yaşandığını, böyle bir tabloda yetişmiş bir diş hekiminin mesleğini icra etmesini engellemenin toplumun sağlık hizmetine erişimi bakımından da doğru olmadığını ifade etti.

“Her ne sebeple olursa olsun ifadesi sorunlu”

TSK’dan ayrılan subayların yeniden muvazzaf olarak göreve alınmamasını düzenleyen maddeye ilişkin de konuşan Genç, maddede yer alan “her ne sebeple olursa olsun” ifadesinin ciddi hak kayıplarına yol açabileceğini belirtti.

Genç, “Böyle geniş, mutlak ve ayrım yapmayan ifadeler, personel rejimi gibi hassas alanlarda ciddi hak kayıplarına yol açabilir” dedi.

Bir subayın TSK’dan ayrılmasının kendi isteği, sağlık, ailevi veya zorunlu nedenler, idari işlem ya da daha sonra mahkeme kararıyla hukuka aykırı bulunan süreçler gibi farklı gerekçelere dayanabileceğini belirten Genç, hukuken farklı durumda olan kişilerin aynı kapsamda değerlendirilmesinin adil olmadığını söyledi.

“Bu düzenleme hangi ihtiyaçtan doğdu?”

Genç, düzenlemenin şeffaflıktan uzak olduğunu belirterek, “Bu düzenleme hangi somut ihtiyaçtan doğdu? Bugüne kadar TSK’dan ayrılıp yeniden muvazzaf hizmete alınan subaylarla ilgili hangi sorun yaşandı? Kaç kişiyi ilgilendiriyor? Mahkeme kararıyla haklılığı ortaya çıkanlar bu kapsamın dışında mı kalacak? İdarenin hatalı işlemiyle ayrılmak zorunda kalmış bir subay da bu yasağa tabi olacak mı?” sorularını yöneltti.

Bu soruların yanıtlarının net olmadığını kaydeden Genç, maddeyi şeffaf bulmadıklarını ifade etti.

“Mahkeme kararı uygulanacak mı, uygulanmayacak mı?”

İdari yargı kararlarının uygulanmasını bazı dosyalarda kararın kesinleşmesi şartına bağlayan maddeye de tepki gösteren Genç, düzenlemenin hukuk devletinin temel ilkelerine dokunduğunu söyledi.

Genç, “Bu madde ilk bakışta teknik bir idari yargılama usulü düzenlemesi gibi görünüyor. Ancak gerçekte hukuk devletinin en temel ilkelerinden birine dokunmaktadır. Mahkeme kararları idare tarafından gecikmeksizin uygulanacak mı, uygulanmayacak mı?” dedi.

Hukuk devletinde mahkeme kararlarının idare tarafından uygulanmasının zorunlu olduğunu belirten Genç, idarenin mahkeme kararını beğense de beğenmese de yerine getirmek zorunda olduğunu vurguladı.

“Mahkeme kararı var ama sonuç doğurmayacak”

Genç, düzenlemenin göreve iade kararlarını fiilen etkisizleştirebileceğini belirterek, güvenlik soruşturması, arşiv araştırması, terör iltisakı ve 375 sayılı KHK’nın geçici 35’inci maddesi gibi başlıklarda verilen göreve iade kararlarının uygulanmasının kararın kesinleşmesine bırakıldığını söyledi.

Genç, “Kişi dava açacak, mahkemeyi kazanacak, idarenin işlemi hukuka aykırı bulunacak ama kişi görevine dönemeyecek. Mahkeme kararı var ama sonuç doğurmayacak. İdare haksız bulunmuş olacak ama haksız işlemin sonucu devam edecek” ifadelerini kullandı.

“Uzman erbaşlar kapsam dışında bırakılmıştır”

Sözleşmeli erbaş ve erlerin kamu kurumlarında istihdamına ilişkin maddeyi de değerlendiren Genç, düzenlemenin ilke olarak doğru bir başlık taşıdığını ancak eksik olduğunu söyledi.

Uzman erbaşların kapsam dışında bırakılmasına itiraz eden Genç, sözleşmeli erbaş ve erlerin kamu hizmetine kazandırılması doğru bulunuyorsa aynı yaklaşımın uzman erbaşlar için de düşünülmesi gerektiğini belirtti.

Genç, “Uzman erbaşlar da Türk Silahlı Kuvvetleri’nde yıllarca görev yapmış, sahada bulunmuş, disiplin ve görev tecrübesi kazanmış personeldir” dedi.

Geçtiğimiz yıl verdiği kanun teklifinde bu konuyu gündeme getirdiğini hatırlatan Genç, hem uzman erbaşların hem de sözleşmeli erlerin kamunun ihtiyaç duyduğu alanlarda değerlendirilmesini önerdiğini söyledi.

“Yüzde 10 kontenjan sınırlaması yetersiz kalabilir”

Genç, söz konusu maddede öngörülen yüzde 10 kontenjan sınırlamasının düzenlemenin etkisini zayıflatabileceğini belirtti.

Kamu kurum ve kuruluşlarının belirli kadro ve pozisyonlarda yapacağı alımların yalnızca yüzde 10’unun bu kapsama ayrılmasının sahadaki ihtiyacı karşılamaya yetmeyebileceğini ifade eden Genç, daha güçlü ve uygulanabilir bir mekanizma kurulması gerektiğini kaydetti.

“Sözlü sınav tartışmalı bir alan”

Düzenlemede sözlü sınav öngörülmesini de eleştiren Genç, bu personelin zaten görev geçmişi, disiplin durumu, sicili, görev performansı ve nitelik belgeleriyle değerlendirilebileceğini söyledi.

Genç, “Türkiye’de sözlü sınav konusu kamu personel alımlarında en fazla tartışma yaratan alanlardan biridir. İnsanların aklına çoğu zaman liyakat değil, torpil ve subjektif değerlendirme ihtimalini getirmektedir” dedi.