CHP'li Genç'ten Uzman Erbaş Teklifine Tepki: "Mahkeme Kararı Var Ama Sonuç Doğurmayacak"

(TBMM)- Teklifte; uzman erbaşların personel rejimi, sicil ve statü geçişleri, sözleşmeli erbaş ve erlerin kamuda istihdamı, tabip ve diş hekimi subaylara uygulanacak yaptırımlar ile idari yargı kararlarının uygulanmasına ilişkin düzenlemeler yer alıyor.

"Çalışma Hakkı Ölçüsüz Biçimde Sınırlanamaz"

Teklifin 2'nci maddesine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Genç, diş hekimi subayların yükümlülük sürelerini tamamlamadan ayrılmaları veya ilişiklerinin kesilmesi hâlinde mesleklerini icra etmelerine sınırlama getirilmesini eleştirdi.

Genç, devletin kendi adına okuttuğu personelin yükümlülüğünü tamamlamasını istemesinin anlaşılabilir olduğunu ancak bunun çalışma hakkını ölçüsüz biçimde sınırlayacak bir yaptırıma dönüşmemesi gerektiğini belirtti.

Türkiye'de milyonlarca vatandaşın diş hekimliği randevusu için beklediğini, genç diş hekimlerinin ise atama sorunu yaşadığını söyleyen Genç, meslek icra yasağının Anayasa Mahkemesi tarafından da ölçüsüz bulunduğunu hatırlattı.

"Ağız ve Diş Sağlığı Hizmetlerinde Ciddi Planlama Sorunu Var"

Türkiye'de ağız ve diş sağlığı hizmetlerine erişimde ciddi sorunlar yaşandığını ifade eden Genç, 2024 yılının ilk 11 ayında MHRS üzerinden diş hekimliği için 22 milyonu aşkın randevu talebi oluştuğunu söyledi.

Genç, "Vatandaş randevu arıyor, kamu sisteminde ise hem yetişmiş diş hekimi ihtiyacı hem de ciddi bir planlama sorunu açıkça ortada." dedi.

Türkiye'de kişi başına yıllık diş hekimine müracaatın 0,7 olduğunu, OECD ortalamasının ise 6,51 seviyesinde bulunduğunu belirten Genç, aradaki farkın yaklaşık dokuz kat olduğunu söyledi.

"25 Şehir Hastanesinin Yalnızca 7'sinde Diş Kliniği Bulunuyor"

Aşkın Genç, çocuklarda diş çürüğü görülme sıklığının yüzde 88'e ulaştığını, Türkiye'deki 25 şehir hastanesinin yalnızca 7'sinde diş kliniği bulunduğunu belirtti.

Diş hekimlerinin de ciddi bir istihdam kriziyle karşı karşıya olduğunu vurgulayan Genç, son atamada 314 diş hekimi kadrosu için 16 bin 370 başvuru yapıldığını, 207 uzman diş hekimi kadrosuna ise 636 uzman diş hekiminin başvurduğunu söyledi.

Genç, toplam 521 kadro için 17 bini aşkın diş hekiminin başvurduğunu belirterek, kamuda hem hizmet ihtiyacı hem de atama bekleyen yetişmiş insan gücü bulunduğunu ifade etti.

"Meslek İcra Yasağı Kamu Yararıyla Açıklanamaz"

Genç, bir yandan vatandaşların diş hekimine ulaşmakta zorlandığını, diğer yandan yetişmiş diş hekimlerinin mesleklerini yapmasının engellenmek istendiğini belirterek, bunun kamu yararıyla açıklanamayacağını söyledi.

Aşkın Genç, "Devlet bir yandan vatandaşın diş hekimine erişemediğini kabul edecek, diğer yandan eğitimini tamamlamış bir diş hekiminin kamuda da özel sektörde de mesleğini yapmasını engelleyecek. Bunun kamu yararıyla da sağlık politikasıyla da açıklanabilir tarafı yoktur." dedi.

Kamu zararının telafi edilmesi gerekiyorsa bunun yolunun ölçülü ve öngörülebilir bir tazminat olduğunu ifade eden Genç, hem tazminat istenip hem de kişinin mesleğinden uzak tutulmasının ağır bir yaptırım olduğunu söyledi.

"7'nci Madde Ağır Sonuçlar Doğuracak"

CHP'li Genç, teklifte yer alan 7'nci maddeye de tepki gösterdi. Maddeyle, göreve iade sonucunu doğuran bazı mahkeme kararlarının uygulanmasının kesinleşme şartına bağlandığını belirten Genç, bunun personelin yıllarca görevinden, gelirinden ve mesleğinden uzak kalmasına yol açabileceğini söyledi.

Genç, düzenlemenin ilk bakışta usul meselesi gibi göründüğünü ancak sahadaki karşılığının çok ağır olduğunu ifade ederek, "Kişi dava açacak, mahkemeyi kazanacak, idarenin işlemi hukuka aykırı bulunacak ama görevine dönemeyecek. Mahkeme kararı var ama sonuç doğurmayacak." dedi.

"Zamanlama Soru İşaretleri Doğuruyor"

Düzenlemenin zamanlamasına dikkat çeken Genç, Kara Harp Okulu ve Tuzla Piyade Okulu süreçlerinde kamuoyuna yansıyan göreve dönüş kararlarını hatırlattı.

Kara Harp Okulu mezuniyet töreninde "Mustafa Kemal'in askerleriyiz" sloganı attıkları için ihraç edilen teğmenlere ilişkin dosyada ilk derece mahkemesinin göreve iade kararı verdiğini belirten Genç, idarenin itirazı üzerine uygulamanın istinaf incelemesi sonuna kadar durdurulduğunu söyledi.

Genç, Tuzla Piyade Okulu'nda 10 Kasım Atatürk'ü Anma Töreni sırasında yaşanan tartışmaların ardından verilen ihraç kararlarına ilişkin de göreve dönüş kararları çıktığını hatırlattı.

Tam da bu kararların tartışıldığı bir dönemde, göreve iade kararlarının uygulanmasını kesinleşme şartına bağlayan bir düzenlemenin getirilmesinin soru işaretleri doğurduğunu ifade etti.

"Yıllarca Üniformasından ve Mesleğinden Uzak Kalacak"

Kesinleşme sürecinin birçok dosyada yıllar sürebileceğini vurgulayan Genç, ilk derece mahkemesi, istinaf, Danıştay, bozma ve yeniden yargılama süreçlerinin personel açısından ağır sonuçlar doğurabileceğini söyledi.

Genç, "Mahkemeyi kazanmak, bu maddeyle hakkına kavuşmak anlamına gelmeyecek. Kişi yıllarca üniformasından, görevinden, gelirinden, kıdeminden ve mesleğinden uzak kalacak." dedi.

Sonunda haklı bulunsa bile kişinin kaybettiği yılları, kariyerini ve kurumsal aidiyetini geri kazanamayacağını belirten Genç, bunun yalnızca personel açısından değil, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin insan kaynağı ve kurumsal hafızası açısından da kayıp yaratacağını ifade etti.

"Bu Hüküm Metinden Çıkarılmalı"

Aşkın Genç, mahkeme kararıyla göreve iade hakkı doğan personelin yıllarca bekletilmesine yol açacak düzenlemenin teklif metninden çıkarılması gerektiğini söyledi.

Genç, hem diş hekimi subaylara getirilen meslek icra yasağının hem de göreve iade kararlarının uygulanmasını kesinleşme şartına bağlayan düzenlemenin hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmadığını belirterek, teklifin bu yönleriyle yeniden değerlendirilmesi çağrısında bulundu.