Cevdet Yılmaz: Vergi gelirlerinin yüzde 28,4 oranında artışla 13 trilyon 783 milyar liraya ulaşacağını tahmin ediyoruz

(TBMM) - Plan ve Bütçe Komisyonu, AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş'un başkanlığında toplandı. 2026 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ve 2024 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi, Yürütme tarafından Plan ve Bütçe Komisyonu'nda sunuldu. 

Sunumu yapan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, dünya ve Türkiye ekonomisine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Yılmaz, küresel iktisadi faaliyetin ılımlı seyrini sürdürdüğünü belirterek, "Ancak yüksek faiz oranları, zayıf yatırım iştahı ve ticaret politikalarındaki belirsizlikler, büyüme hızını sınırlamaktadır. 2025 yılında yüzde 3,2 olarak gerçekleşmesi beklenen küresel ekonomik büyümenin 2026 yılında yüzde 3,1'e gerilemesi tahmin edilmektedir. Bu görünüm, salgın sonrası dönemde küresel büyümenin ılımlı ancak istikrarlı bir patikada ilerlediğine dair söylemi yinelemektedir" ifadelerini kullandı. 

Küresel ve jeopolitik gelişmelere karşın, Türkiye ekonomisinde ılımlı büyüme görünümün sürdürüldüğünü aktaran Yılmaz, güncel tahminlere göre, 2025 yılında Türkiye ekonomisinin dünya ekonomileri sıralamasında 16'ncı büyük ekonomi olmasının beklendiğini kaydetti. Yılmaz, "Satın Alma Gücü Paritesi cinsinden GSYH büyüklüğüne göre ise ülkemizin dünyanın en büyük 11'inci, Avrupa'nın en büyük 4'üncü ekonomisi konumunda yer alması öngörülmektedir" dedi. 

"Ülkemizin, tarihinde ilk kez, yüksek gelirli ülkeler grubuna girmesi beklenmektedir"

Yılmaz, 2024 yılı itibarıyla kişi başına düşen milli gelirin 15 bin 325 dolar, 2025 yılında 17 bin 748 dolar olduğunu ve 2026 yılında ise 18 bin 621 dolar olmasını beklediklerini söyledi. 2025 yılını tamamlarken Türkiye Yüzyılı'nda üç tarihi eşiği aynı anda aşmayı öngördüklerini ifade eden Yılmaz, "Milli gelirimiz ilk kez 1,5 trilyon doların üzerine çıkarken kişi başına gelirin ilk defa 17 bin dolar eşiğini aşması ve ülkemizin, tarihinde ilk kez, yüksek gelirli ülkeler grubuna girmesi beklenmektedir" diye konuştu. 

"Enflasyon oranının tek haneli seviyelere indirilerek fiyat istikrarının tesis edilmesi, en önemli önceliğimiz"

Küresel enflasyonun da dalgalı bir seyir izlediğini belirten Yılmaz, Türkiye'de 2024 yılı Haziran ayından itibaren dezenflasyon sürecinin kararlı bir şekilde sürdürüldüğünü vurguladı. Yılmaz, enflasyon gelişmelerine ilişkin şöyle konuştu:

"Bu doğrultuda, 2025 yılında Türk lirasında gözlenen görece istikrarlı seyir, özellikle temel mal fiyatlarındaki gelişmeler aracılığıyla enflasyon görünümünü olumlu yönde etkilemiştir. Dezenflasyon sürecinin kararlı biçimde sürdürülmesiyle enflasyondaki ataletin kalıcı olarak kırılması ve Orta Vadeli Program dönemi sonunda, enflasyon oranının tek haneli seviyelere indirilerek fiyat istikrarının tesis edilmesi, en önemli önceliğimiz olmaya devam edecektir. Bu çerçevede toplam talep koşullarının enflasyondaki düşüşe verdiği katkının sürdürülmesi sağlanacak ve bu süreç, sosyal konut başta olmak üzere konut arzı ile gıda arzının artırılması gibi arz yönlü politikalarla güçlendirilecektir." 

2025 yılı bütçesinde bütçe açığının 2 trilyon 208 milyar lira olması bekleniyor

2025 yılında merkezi yönetim bütçe giderlerinin 14 trilyon 674 milyar lira olduğunu kaydeden Yılmaz, merkezi yönetim bütçe gelirlerinin 12 trilyon 466 milyar lira, bütçe açığının 2 trilyon 208 milyar lira, faiz dışı açığın ise 156 milyar lira olarak gerçekleşmesi tahmininde bulunduklarını aktardı.

2026 yılı Merkezi Yönetim Bütçesinde bütçe giderlerinin 18 trilyon 929 milyar lira, bütçe gelirlerinin ise 16 trilyon 216 milyar lira olacağını öngördüklerini kaydeden Yılmaz, bütçe açığının gayri safi yurtiçi hasılaya oranının yüzde 3,5 olarak gerçekleşmesinin beklendiğini kaydetti. Yılmaz, 2026 yılı bütçesine ilişkin şunları söyledi:

"Bütçeyi faiz bütçesi olmaktan çıkararak hizmet bütçesi haline getirdik. 2002 yılında milli gelire oranla yüzde 14,3 olan faiz giderlerini oldukça düşük seviyelere indirdik. Nitekim, 2026 yılı bütçesinde, faiz giderlerinin yüzde 3,5 seviyesinde olmasını öngörmekteyiz. Bununla birlikte 2026 yılı bütçemizin 29 milyar lira faiz dışı fazla vermesini öngörüyoruz.

2024 yılında yüzde 4,7 olarak gerçekleşen bütçe açığının gayrisafi yurtiçi hasılaya oranı, deprem harcamaları hariç tutulduğunda yüzde 3 seviyesindedir. 2025 yılı sonunda bütçe açığının gayrisafi yurtiçi hasılaya oranının yüzde 3,6 olarak gerçekleşmesi öngörülmektedir. Deprem harcamaları hariç olarak bu oranın ise yüzde 2,8 seviyesinde kalmasını hedefliyoruz.

2026 yılında bütçe ödeneklerinde faiz giderlerine 2 trilyon 742 milyar lira ayrıldı

2026 yılı bütçe ödeneklerinin ekonomik sınıflandırmaya göre dağılımı şu şekildedir: Personel giderleri 4 trilyon 907 milyar lira; Sosyal Güvenlik Kurumlarına devlet primi giderleri 600 milyar lira; mal ve hizmet alım giderleri 1 trilyon 250 milyar lira, cari transferler 6 trilyon 821 milyar lira; sermaye giderleri 1 trilyon 312 milyar lira; sermaye transferleri 525 milyar lira; borç verme giderleri 397 milyar lira; yedek ödenekler 375 milyar lira; faiz giderleri 2 trilyon 742 milyar liradır."

Vergi gelirleri yüzde 28,4 artışla 13 trilyon 783 milyar lira olması bekleniyor

2026 yılı merkezi yönetim bütçe gelirlerinin 2025 yılı gerçekleşme tahminlerine göre yüzde 30,1 artışla 16 trilyon 216 milyar liraya, vergi gelirlerinin ise yüzde 28,4 oranında artarak 13 trilyon 783 milyar liraya ulaşacağını tahmin ettiklerini söyleyen Yılmaz, şu ifadeleri kullandı:

"Bütçe gelirlerinin alt kalemleri şöyledir: Gelir Vergisi 3 trilyon 517 milyar lira; Kurumlar Vergisi 1 trilyon 613 milyar lira; Katma Değer Vergisi 3 trilyon 993 milyar lira; Özel Tüketim Vergisi 2 trilyon 532 milyar lira; Diğer Vergi Gelirleri, 2 trilyon 128 milyar lira; Vergi Dışı Gelirler 2 trilyon 433 milyar liradır."

2026 yılında 1 trilyon 92 milyar lira vergi istisnası öngörülüyor

Vatandaşların elektrik ve doğal gazı daha ucuz kullanabilmeleri için 2026 yılı bütçesinden 373 milyar lira kaynak ayırmayı öngördüklerini belirten Yılmaz, faturalarda mesken aboneleri için doğal gazda yüzde 43, elektrikte düşük kademede yüzde 57 oranında devlet desteği sağlandığını ifade etti. 

2022 yılı Ocak ayı itibarıyla tüm çalışanların ücretlerini vergi dışı tuttuklarını söyleyen Yılmaz, "Dolayısıyla bu imkandan tüm çalışanlarımız yararlanmaktadır. Bu kapsamda 2026 yılında 1 trilyon 92 milyar lira vergi istisnası öngörüyoruz. Doğalgaz ve elektrikteki devlet destekleri ile asgari ücret tutarına kadar olan tüm ücretlerin vergi dışı tutulmasını da dikkate aldığımızda, sosyal harcamalara ayrılan kaynaklar 2 trilyon 382 milyar liraya ulaşmaktadır. Bu tutarın bütçemize oranı yüzde 12,6 seviyesindedir" dedi. 

Belediyelere 1 trilyon 657 milyar lira kaynak ayrıldı

Cevdet Yılmaz, mahalli idarelere ayrılan kaynaklara ilişkin "Mahalli idarelerimiz için ayırdığımız kaynağı artırmaya devam ediyoruz. Büyükşehir ve diğer belediyelerimiz ile il özel idarelerimize ayrılan toplam kaynağı 1 trilyon 657 milyar liraya çıkarıyoruz" dedi.

Yılmaz, şu ifadeleri kullandı: 

"2002 yılında bu kaynağın bütçe içerisindeki payı yüzde 4 iken bu oranı 2026 yılında yüzde 8,8'e yükseltiyoruz. Bu kapsamda mahalli idarelerimize genel bütçe vergi gelirlerinden 2026 yılında 1 trilyon 606 milyar lira pay ayrılmasını öngörüyoruz. Buna ilave olarak mahalli idarelerin genel aydınlatma giderlerine katkı sağlamak için 21 milyar lira, köylerin altyapısının desteklenmesi için KÖYDES projesi kapsamında 10 milyar lira, belediyelerin su ve kanalizasyon altyapısının desteklenmesi için SUKAP projesi kapsamında 6 milyar lira kaynak ayırdık."

Cevdet Yılmaz'ın sunumunu tamamladı. Plan ve Bütçe Komisyonu 30 Ekim Perşembe günü toplanacak. Komisyonda, bütçe teklifinin geneli üzerinde görüşmeler yapılacak ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, eleştirilere ve sorulara yanıt verecek.