Cemil Tugay'dan İzmir'de gıda erişimi uyarısı: "Gıda çölleri denebilecek alanlar var"

İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından hazırlanan İzmir Gıda Sistemi Belgesi'ne son şeklinin verilmesi amacıyla İzmir Gıda Sistemi Çalıştayı düzenlendi.

Tarihi Havagazı Fabrikası Kültür Merkezi'ndeki çalıştaya İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay, belediye yöneticileri, kamu kurumları, akademisyenler, sivil toplum kuruluşları, kooperatifler ve sektör temsilcileri katıldı.

Çalıştayda tarımsal üretimden dağıtıma, sağlıklı gıdaya erişimden gıda atıklarına kadar İzmir'in gıda sistemine ilişkin analizler ve çözüm önerileri ele alınıyor.

TUGAY: GIDA ÇÖLLERİ DENEBİLECEK ALANLAR VAR

Çalıştayın açılışında konuşan Cemil Tugay, gıda meselesinin yalnızca tarımsal üretimden ibaret olmadığını; ekonomik, ekolojik ve sosyal adalet boyutlarının da bulunduğunu söyledi.

İzmir'in Türkiye'nin önemli tarımsal üretim merkezlerinden biri olduğunu belirten Tugay, kent içinde gıdaya erişim açısından önemli farklılıklar yaşandığını ifade etti.

Tugay, "Bu konuda bir planlama noksanlığı söz konusu. Gıda çölleri denebilecek kadar ciddi adaletsizliklerin yaşandığı alanlar var. İzmir'e mercekle bakıp bölge bölge bunları doğru değerlendirmek, ardından ne yapabileceğimiz konusunda bir strateji belirlemek gerekiyor" dedi.

İZMİR ÜRETİYOR, BAŞKA ŞEHİRLERDEN DE ÜRÜN ALIYOR

Tugay, İzmir'deki tarımsal üretim ve dağıtım sistemindeki koordinasyon sorununa da dikkat çekti.

2024 yılında kentte 479 bin ton patates üretildiğini, bunun 58 bin tonunun başka illere gönderildiğini belirten Tugay, aynı dönemde diğer illerden İzmir'e 41 bin ton patates getirildiğini söyledi.

Bu tabloyu plansızlık ve koordinasyon eksikliğinin bir göstergesi olarak değerlendiren Tugay, şöyle konuştu:

"Üretmek kadar gıdanın hangi kanallarla, hangi pazarlara nasıl ulaştığı da önemli. Üretici ile tüketici arasındaki zinciri güçlendirmek, kayıpları azaltmak ve yerel üretimin kent içinde daha fazla karşılık bulmasını sağlamak zorundayız."

"YOKSULLUK ARTTIKÇA GIDAYA ERİŞİM ZORLAŞIYOR"

Gıda sisteminin önemli sorunlarından birinin ekonomik erişilebilirlik olduğunu belirten Tugay, gelir seviyesi düştükçe sağlıklı gıdaya ulaşmanın zorlaştığını ifade etti.

Tugay, üreticinin emeğinin karşılığını aldığı, tüketicinin ise sağlıklı ve yeterli gıdaya uygun fiyatla erişebildiği bir sistem kurulması gerektiğini söyledi.

TUGAY'DAN ÇOCUKLARIN BESLENMESİNE DİKKAT ÇEKEN UYARI

Çocukların beslenmesinin Türkiye'nin önemli sorunlarından biri olduğunu belirten Tugay, yetersiz beslenmenin çocukların gelişiminin yanı sıra dikkat ve öğrenme süreçlerini de etkilediğini söyledi.

Türkiye'de 0-14 yaş grubunda yaklaşık 19,5 milyon çocuk bulunduğunu belirten Tugay, şöyle devam etti:

"Çocuklar yeterli ve nitelikli gıdaya erişemezse eğitimde fırsat eşitliğinden kimse söz edemez. Bu nedenle beslenmeyi eğitim hakkının ve halk sağlığının ayrılmaz bir parçası olarak görüyoruz."

Tugay, yetersiz beslenen çocukların bazı zararlı kimyasalların etkilerine karşı da daha kırılgan hale gelebildiğini ifade etti.

"ÇOCUKLAR VE GIDA GÜVENLİĞİ" PROJESİ BAŞLATILDI

İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin bu kapsamda "Çocuklar ve Gıda Güvenliği Misyon Projesi"ni hayata geçirdiğini açıklayan Tugay, belediyeye bağlı kreş, yurt, yemekhane ve toplu beslenme alanlarının incelendiğini söyledi.

Çalışmaların kullanılan gıda malzemelerinden pişirme yöntemlerine kadar tüm süreci kapsadığını belirten Tugay, çocukların gıda yoluyla zararlı kimyasallara maruz kalmasının önlenmesine yönelik bilimsel çalışmalar yürütüldüğünü ifade etti.

Tugay ayrıca halka yönelik rehberlerin hazırlanacağını ve özellikle çocuk sağlığı açısından tartışılan aşırı işlenmiş gıdalara ilişkin eğitimlerin artırılacağını söyledi.

İZMAR, KENT LOKANTALARI VE SÜT KUZUSU DA SİSTEMİN PARÇASI

Tugay, belediyenin İZMAR tanzim satış mağazaları, Süt Kuzusu, Kent Lokantaları, üretici pazarları, Kent Bostanları ve Bokaşi Kompostu gibi uygulamalarının oluşturulmak istenen Kent-Bölge Gıda Sistemi'nin parçaları olduğunu belirtti.

Hedeflerinin kırsal üretim, kent yaşamı, halk sağlığı, sosyal adalet ve ekolojik dengeyi ortak bir sistem altında toplamak olduğunu ifade eden Tugay, "Üreticimizin emeğini, doğamızın varlığını ve her hemşehrimizin sağlıklı gıda hakkını koruyan İzmir için çalışacağız" dedi.

YAKLAŞIK 100 BİN VERİ ANALİZ EDİLDİ

İzmir Büyükşehir Belediyesi Kırsal Hizmetler Dairesi Başkanı Nehir Yüksel de İzmir Gıda Sistemi Belgesi hazırlanırken yaklaşık 100 bin veri üzerinde çalışıldığını açıkladı.

Coğrafi Bilgi Sistemleri üzerinden haritalar hazırlandığını, saha doğrulamaları ve çeşitli analizler gerçekleştirildiğini belirten Yüksel, üretimden tüketime, dağıtımdan atık yönetimine kadar bütüncül bir sistem oluşturmayı hedeflediklerini söyledi.

İzmir'in Şubat 2026'da Milano Gıda Paktı'na katıldığını da belirten Yüksel, çalıştaydan çıkacak sonuçların ortak hedeflere ve izlenebilir bir eylem planına dönüştürülmesinin amaçlandığını ifade etti.