Aşırı sıcaklara karşı uyarı: Uzmanlardan sağlığı koruma önerileri

Isı ve sağlığın korunması

Günlerce sürebilen sıcak hava dalgaları, toplum sağlığı üzerinde ciddi etkiler oluşturabiliyor. Aşırı sıcak ve bunaltıcı hava, özellikle ısıya bağlı hastalıkların ve ölümlerin artmasına neden olabiliyor.

Sıcak havanın etkileri şehirlerde “kentsel ısı adası” etkisi nedeniyle daha şiddetli hissedilirken, kırsal bölgelerde de günlük yaşamı, geçim kaynaklarını ve refahı olumsuz etkileyebiliyor.

Uzmanlara göre ısıya karşı hassasiyet; yaş, sağlık durumu, meslek, yaşam koşulları ve sosyoekonomik faktörlere göre değişiklik gösterebiliyor. Özellikle yaşlılar, çocuklar, kronik hastalığı bulunanlar, açık alanda çalışanlar ve yalnız yaşayan bireyler sıcak hava dalgalarından daha fazla etkileniyor.

Sıcaklık sağlığı nasıl etkiler?

Aşırı sıcaklarda vücudun iç sıcaklığını düzenlemekte zorlanması, ısı bitkinliği ve sıcak çarpması riskini artırıyor. Vücudun kendini soğutmaya çalışırken yaşadığı zorlanma, kalp ve böbrekler üzerinde de ek yük oluşturabiliyor.

Bu durum; kalp-damar hastalıkları, solunum yolu rahatsızlıkları, diyabet, böbrek hastalıkları ve bazı kronik sağlık sorunları bulunan kişiler için daha ciddi sonuçlar doğurabiliyor. Aşırı sıcaklar, akut böbrek yetmezliği riskini de artırabiliyor.

Sıcak havanın sağlık üzerindeki etkisi; sıcak hava olayının süresine, şiddetine, zamanlamasına, yerel altyapının dayanıklılığına ve toplumun sıcaklara uyum kapasitesine göre değişiyor.

Sağlığınızı sıcaktan korumak için ne gibi önlemler alabilirsiniz?

Uzmanlar, sıcak hava dalgalarında özellikle günün en sıcak saatlerinde dışarı çıkılmaması ve yorucu fiziksel aktivitelerden kaçınılması gerektiğini belirtiyor. Güneş altında hissedilen sıcaklığın gölgeye göre 10-15 derece daha yüksek olabileceği hatırlatılarak, vatandaşlara gölgede kalmaları ve gün içinde serin ortamlarda vakit geçirmeleri öneriliyor.

Sıcaklardan uzak durun

Günün en sıcak saatlerinde dışarı çıkmaktan kaçının. Zorunlu olmadıkça ağır fiziksel aktiviteler yapmayın.
Gölgede kalmaya özen gösterin. Güneş altında hissedilen sıcaklığın 10-15 derece daha yüksek olabileceğini unutmayın.
Gün içinde en az 2-3 saat serin bir ortamda vakit geçirmeye çalışın.
Resmi sıcaklık uyarılarını takip edin.
Serinlemek için denize veya havuza giriyorsanız boğulma riskine karşı dikkatli olun. Asla yalnız yüzmeyin.

Evinizi serin tutun

Gece saatlerinde dışarıdaki sıcaklık içeriden daha düşükse pencereleri açarak evi havalandırın.
Gündüz saatlerinde dış sıcaklık iç sıcaklıktan daha yüksek olduğunda pencereleri kapalı tutun. Doğrudan güneş ışığını engellemek için perde, panjur veya güneşlik kullanın.
Mümkün olduğunca fazla elektrikli cihazı kapatın. Elektrikli cihazlar evin iç sıcaklığını artırabilir.
Elektrikli vantilatörleri yalnızca sıcaklık 40 derecenin altındayken kullanın. 40 derecenin üzerindeki sıcaklıklarda vantilatörler vücudu serinletmek yerine daha fazla ısıtabilir.
Klima kullanıyorsanız termostatı 27 dereceye ayarlayın ve ortamı vantilatörle destekleyin. Bu yöntem odanın daha serin hissedilmesine yardımcı olabilir ve enerji tasarrufu sağlayabilir.

Vücudunuzu serin ve nemli tutun

Hafif, bol ve açık renkli kıyafetler tercih edin.
Serin suyla duş alın veya banyo yapın.
Nemli bez, su spreyi veya ıslak ince bir giysiyle cildinizi serinletin.
Düzenli olarak su için. Sıcak havalarda saatte yaklaşık bir bardak su içilmesi ve günlük su tüketiminin en az 2-3 litre olması öneriliyor.
Aşırı kafein ve alkolden kaçının. Bu tür içecekler vücudun sıvı kaybını artırabilir.
65 yaş üstü kişiler, kalp, akciğer veya böbrek rahatsızlığı bulunanlar, engelliler ve yalnız yaşayanlarla düzenli iletişim kurun.

Bebekleri ve çocukları koruyun

Çocukları ve hayvanları park halindeki araçlarda kesinlikle yalnız bırakmayın. Araç içi sıcaklık kısa sürede tehlikeli seviyelere ulaşabilir.
Çocukları günün en yoğun güneş ışığına maruz bırakmamaya özen gösterin. Mümkün olduğunca gölgede veya serin kapalı alanlarda bulunmalarını sağlayın.
Bebek arabasını veya puseti kuru kumaşla örtmeyin. Kuru kumaş, içerideki sıcaklığı artırabilir. Bunun yerine ince ve nemli bir bez tercih edin ve gerektiğinde yeniden ıslatın.
Çocuklara hafif, bol ve cildi örten kıyafetler giydirin. Geniş kenarlı şapka, güneş gözlüğü ve uygun güneş kremiyle güneşten koruyun.
Ev içi sıcaklığı güvenli seviyede tutmak için serinletme önlemlerini uygulayın.

Sıcaklarla Başa Çıkma İpuçları

Bol su tüketin. Gün boyunca yeterli miktarda su içerek vücudunuzun susuz kalmasını önleyin.
İdrar renginizi takip edin. Koyu sarı idrar, yeterince su içmediğinizin göstergesi olabilir.
Hafif giysiler giyin. Nefes alabilen, bol ve açık renkli kıyafetler tercih edin.
Güneş kremi kullanın. Cildinizi korumak için SPF 30 ve üzeri güneş kremi uygulayın.
Gölge arayın. Açık alanda bulunmanız gerekiyorsa gölgeli veya klimalı alanlarda sık sık mola verin.
Sıcak çarpması belirtilerini bilin. Baş dönmesi, mide bulantısı, kafa karışıklığı, aşırı halsizlik veya bilinç bulanıklığı gibi belirtilerde tıbbi yardım alın.
Serinleyin. Islak havlu, su spreyi veya yüz ve kollara su uygulamak vücut ısısını düşürmeye yardımcı olabilir.
Sağlık durumunuzu dikkate alın. Kronik hastalığınız varsa veya düzenli ilaç kullanıyorsanız sıcak havalarda doktorunuza danışarak hareket edin.

Dünyada her yıl yaklaşık 1,5 milyon melanom dışı cilt kanseri ve 325 bin melanom vakası görülmektedir. Bu vakaların en büyük sorumlusu güneşten gelen ultraviyole (UV) ışınlarına maruz kalmaktır.