TCMB açıkladı: Türkiye'nin net finansal açığı 18 trilyon TL'ye ulaştı
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının 2026 yılı ikinci çeyrek Finansal Hesaplar Raporu'na göre, Türkiye ekonomisinin finansal yükümlülükleri 255 trilyon TL'ye yaklaşırken finansal varlıkları 237 trilyon TL düzeyinde kaldı. Net finansal pozisyon açığı 18 trilyon TL'yi aşarken, en büyük negatif finansal pozisyon 33,1 trilyon TL ile finansal olmayan kuruluşlarda görüldü.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2026 yılının ikinci çeyreğine ilişkin Finansal Hesaplar Raporu'nu yayımladı. Raporda hanehalkının, şirketlerin, finansal kuruluşların ve genel yönetimin finansal varlıkları ile yükümlülükleri karşılaştırıldı.
Verilere göre, 2026 yılı ikinci çeyreği sonunda Türkiye ekonomisindeki yerleşik sektörlerin toplam finansal varlıkları 236 trilyon 924 milyar TL, finansal yükümlülükleri ise 254 trilyon 967 milyar TL oldu.
Böylece Türkiye ekonomisinin net finansal pozisyonu eksi 18 trilyon 42 milyar TL olarak kaydedildi.
Finansal açık millî gelirin yüzde 24,7'sine yükseldi
TCMB verilerine göre, Türkiye ekonomisinin net finansal pozisyon açığının gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYİH) oranı, bir önceki çeyreğe göre 1,97 puan artarak yüzde 24,7'ye çıktı.
Net finansal pozisyon, bir sektörün sahip olduğu finansal varlıklar ile finansal yükümlülükleri arasındaki farkı gösteriyor.
Bu göstergenin negatif olması, ilgili sektörün finansal yükümlülüklerinin finansal varlıklarından daha yüksek olduğunu ortaya koyuyor.
Ancak söz konusu hesaplama; konut, arsa, bina ve diğer finansal olmayan varlıkları kapsayan toplam servet hesabıyla aynı anlama gelmiyor.
En büyük negatif finansal pozisyon şirketlerde
Böylece şirketler kesiminin net finansal pozisyonu eksi 33 trilyon 136 milyar TL oldu.
Genel yönetimin finansal varlıkları 16 trilyon 791 milyar TL, yükümlülükleri 21 trilyon 776 milyar TL olarak kaydedildi. Kamu kesiminin net finansal pozisyonu eksi 4 trilyon 985 milyar TL düzeyinde gerçekleşti.
Finansal kuruluşlarda ise 79 trilyon 421 milyar TL'lik varlığa karşılık 82 trilyon 517 milyar TL'lik yükümlülük hesaplandı. Sektörün net finansal pozisyonu eksi 3 trilyon 96 milyar TL oldu.
Hanehalkı net alacaklı konumunda
Şirketler, finansal kuruluşlar ve genel yönetimin aksine hanehalkı sektörü pozitif net finansal pozisyonunu korudu.
Rapordaki genel sektör bilançosuna göre, hanehalkının finansal varlıkları 31 trilyon 561 milyar TL, yükümlülükleri 8 trilyon 386 milyar TL olarak kaydedildi.
Böylece hanehalkının net finansal pozisyonu 23 trilyon 175 milyar TL oldu.
TCMB, hanehalkı finansal varlıkları içerisinde para ve mevduatın yaklaşık yüzde 54'lük payla ilk sırada bulunduğunu, yükümlülüklerin ise tamamına yakınının kredilerden oluştuğunu bildirdi.
Ancak hanehalkının toplamda net alacaklı olması, finansal varlıkların bütün vatandaşlar arasında eşit dağıldığı anlamına gelmiyor. Söz konusu istatistikler, toplam sektör bilançosunu gösteriyor.
Üç ayda yükümlülükler 16,2 trilyon TL arttı
TCMB'nin dönemsel değişim verileri, finansal yükümlülüklerin finansal varlıklardan daha hızlı arttığını ortaya koydu.
2026 yılının ikinci çeyreğinde Türkiye ekonomisinin finansal varlıkları bir önceki döneme göre 13 trilyon 568 milyar TL artarken yükümlülükleri 16 trilyon 201 milyar TL yükseldi.
Finansal varlıklardaki artışın 8 trilyon 593 milyar TL'si işlemlerden, 4 trilyon 976 milyar TL'si ise kur ve fiyat değişikliklerinden kaynaklanan değerleme etkisinden oluştu.
Yükümlülüklerdeki artışın ise 9 trilyon 500 milyar TL'si işlemlerden, 6 trilyon 701 milyar TL'si değerleme değişimlerinden kaynaklandı.
Bu nedenle finansal yükümlülüklerdeki artışın tamamı yeni borçlanma olarak değerlendirilmiyor.
Toplam borcun millî gelire oranı yüzde 92
Raporda, kredi ve borçlanma senetlerinden oluşan toplam borcun GSYİH'ye oranının 2026 yılı ikinci çeyreğinde yüzde 92 olduğu bildirildi.
Bu oran, bir önceki çeyreğe göre sınırlı gerileme gösterdi.
TCMB, uluslararası karşılaştırmalarda Türkiye'deki yerleşik sektörlerin toplam borçluluk oranının birçok ülkeye göre düşük seviyede bulunduğunu belirtti.
Bununla birlikte toplam finansal yükümlülükler ile kredi ve borçlanma senetlerinden oluşan borç aynı göstergeyi ifade etmiyor. Finansal yükümlülükler; özkaynaklar, mevduat ve diğer finansal araçları da kapsıyor.
Finansal dengeler sektörler arasında farklılaşıyor
TCMB'nin yayımladığı veriler, Türkiye ekonomisinin toplamda negatif net finansal pozisyona sahip olduğunu gösterirken bu durumun sektörler arasında farklılaştığını ortaya koydu.
Hanehalkı pozitif net finansal pozisyonunu sürdürürken şirketler, finansal kuruluşlar ve genel yönetimin yükümlülükleri finansal varlıklarının üzerinde gerçekleşti.
Veriler, ekonomik kesimlerin finansman yapısını ve finansal varlıkların hangi sektörlerde yoğunlaştığını değerlendirmek açısından önem taşıyor.
Kaynak: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Finansal Hesaplar Raporu, 2026-II.
Karşı Sav Haber Merkezi