Silivri'deki atık sahasında metan tartışması: Uydu verileri ile İSTAÇ'ın açıklamaları farklı
İstanbul'un Silivri ilçesindeki Seymen Atık Depolama Sahası'nda uydu gözlemleriyle tespit edilen yüksek metan salımı, Türkiye'nin ev sahipliğinde başlayan COP31 İklim Zirvesi öncesinde uluslararası gündeme taşındı. Araştırmacılar, gözlemlenen salımın ortalama saatte 7,4 tona ulaştığını belirlerken Çevre Bakanlığı ve İSTAÇ, ölçümlerin tesisin sürekli emisyon düzeyini yansıtmadığını savundu. Silivri Belediye Meclisinde ve çevre örgütleri tarafından da konu gündeme getirilmişti.
İstanbul'un günlük evsel atıklarının önemli bir bölümünün toplandığı Silivri'deki Seymen Düzenli Depolama Sahası, uluslararası uydu araştırmasının ardından yeniden tartışma konusu oldu.
Reuters'ın 7 Kasım 2026'da yayımladığı araştırmaya göre, Kaliforniya Üniversitesi Los Angeles (UCLA) araştırmacıları, Carbon Mapper'ın uydu verilerini inceleyerek Türkiye'deki büyük atık depolama sahalarından kaynaklanan metan salımlarını değerlendirdi.
Ocak 2025 ile Mayıs 2026 sonu arasındaki gözlemleri kapsayan çalışmada, Türkiye'de en yüksek metan salımının tespit edildiği 10 atık sahasında toplam 70 metan bulutu belirlendi. Bu sahalardan üçünün İstanbul çevresinde bulunduğu bildirildi.
Araştırmada Seymen sahasında gözlemlenen metan salımının ortalama saatte 7,4 ton olduğu hesaplandı. Bu değer, Seymen'i uydu gözlemlerinde dünyanın en yüksek metan salımı tespit edilen atık depolama alanlarından biri hâline getiriyor.
Ancak saatte 7,4 tonluk değer, yıl boyunca kesintisiz yapılan ölçümlerin sonucu değil, belirli zamanlardaki uydu gözlemlerinden elde edilen ortalama salım hızını ifade ediyor. Bu nedenle söz konusu değerin doğrudan yıllık emisyon miktarına dönüştürülmesi mümkün değil.
Bakanlık ve İSTAÇ uydu ölçümlerinin temsil gücüne itiraz etti
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Reuters'a verdiği yanıtta uydu verilerinin sürekli ölçümlerden oluşmadığını ve Seymen sahasının yıllık emisyon miktarını hesaplamak için kullanılamayacağını belirtti.
Bakanlık, Sıfır Atık uygulamalarına da değinerek Türkiye'nin atık geri kazanım oranının 2017'de yüzde 13 seviyesindeyken 2025'te yüzde 37,53'e yükseldiğini bildirdi.
Sahanın işletmecisi İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştiraki İSTAÇ ise uydu ölçümlerinin tesisin olağan çalışma koşullarını tam olarak yansıtmadığını savundu.
İSTAÇ yetkilisi Ayşen Erdinçler, metan salımının genellikle saatte 4 ila 6 ton arasında olduğunu, belirli bir günde kaydedilen 12 tonluk değerin uydu gözlemlerinden hesaplanan ortalamayı yükselttiğini ifade etti.
İSTAÇ Genel Müdürü Fatih Uğur da yüksek ölçümün yapıldığı dönemde metan toplama borularında çalışma yürütüldüğünü, bu nedenle yaklaşık 30 hektarlık alanın geçici olarak açık bırakıldığını belirtti. Uğur, düşük atmosfer basıncının da yüksek metan yoğunluğuna katkıda bulunduğunu söyledi.
Erdinçler, sahada ortaya çıkan metanın genellikle yaklaşık yüzde 25'inin atmosfere kaçtığını ifade etti.
Bakanlık ve İSTAÇ'ın açıklamaları, uydu gözlemlerinin varlığından çok, bu ölçümlerin tesisin genel emisyon düzeyini ne ölçüde temsil ettiği üzerinde yoğunlaşıyor.
Metan tartışması Silivri Belediye Meclisinin gündemine de gelmişti
Seymen sahasındaki metan salımına ilişkin endişelerin Reuters'ın araştırmasından önce de yerel yönetim gündemine taşındığı ortaya çıktı.
Silivri Hürhaber'in 9 Ekim 2026 tarihli haberine göre, Silivri Belediye Meclisinin ekim ayı ikinci oturumunda Seymen'deki katı atık tesisinden kaynaklandığı belirtilen metan salımları tartışıldı.
MHP Grup Başkan Vekili Sultan Aşkın, konunun araştırılması ve gerekli önlemlerin alınması çağrısında bulundu.
AK Parti Grup Başkan Vekili Celalettin Yazıcı ise İSTAÇ'ın metan ölçüm verilerini kamuoyuyla paylaşmasını istedi.
Belediye Başkan Vekili Yalçın Ekici, konuya ilişkin gerekli yazışmaların yapıldığını ve sürecin takip edildiğini belirtti.
Mecliste dile getirilen talepler, sahadaki emisyon miktarının bağımsız ölçümlerle belirlenmesi ve sonuçların kamuoyuna açıklanması üzerinde yoğunlaştı.
Silivri Çevre Derneği'nden ölçümlerin açıklanması çağrısı
Silivri Çevre Derneği de 23 Ekim'de yaptığı açıklamayla Seymen'deki atık depolama faaliyetlerinin çevre üzerindeki etkilerine dikkat çekti.
Dernek Başkanı Ali Korsan, İstanbul'un farklı ilçelerinden getirilen evsel atıkların Silivri'de birikmesinin bölge halkı açısından çevresel yük oluşturduğunu savundu.
Korsan, özellikle metan salımı ve koku sorunlarına dikkat çekerek sahadaki gaz toplama sistemlerinin mevcut durumu, baca sayıları ve atmosfere salınan gaz miktarlarının kamuoyuna açıklanmasını istedi.
Dernek, evsel atıkların kaynağında ayrıştırılması, geri dönüşüm ve kompost uygulamalarının yaygınlaştırılması çağrısında da bulundu.
Bu açıklamalar, Seymen'deki metan tartışmasının yalnızca uluslararası araştırmalarla sınırlı olmadığını, bölge halkı ve yerel temsilciler tarafından daha önce de gündeme getirildiğini gösterdi.
İstanbul'un günlük atıklarının önemli bölümü Seymen'e taşınıyor
İSTAÇ'ın Reuters'a verdiği bilgilere göre İstanbul'da günlük ortalama 20 bin ton evsel atık oluşuyor. Bunun yaklaşık 8 bin 500 tonu Seymen Düzenli Depolama Sahası'na ulaşıyor.
Tesiste organik atıkların ayrışması sonucu oluşan metan içerikli gaz toplanarak elektrik üretiminde kullanılıyor.
Ancak toplanamayan metanın atmosfere karışması, atıktan enerji üretiminin çevresel kazanımlarının hangi ölçüde korunduğu sorusunu gündeme getiriyor.
Metan, atmosferdeki ilk 20 yıllık etkisi bakımından karbondioksite göre 80 katın üzerinde küresel ısınma potansiyeline sahip güçlü bir sera gazı.
Araştırmacılar, özellikle büyük atık depolama alanlarında gaz toplama sistemlerinin iyileştirilmesi ve organik atıkların depolama sahalarına ulaşmadan ayrıştırılmasının metan salımını azaltabileceğini belirtiyor.
Türkiye'de atık kaynaklı metan emisyonları yaklaşık yüzde 25 arttı
Reuters'ın Dünya Bankası ve Avrupa Komisyonunun EDGAR emisyon verilerine dayandırdığı bilgilere göre Türkiye'de atık sektöründen kaynaklanan metan emisyonları 2014–2024 döneminde yaklaşık yüzde 25 arttı.
Aynı dönemde küresel artış yaklaşık yüzde 6,5 düzeyinde gerçekleşti.
Türkiye'nin, 2030 yılına kadar küresel metan emisyonlarının 2020 seviyesine göre en az yüzde 30 azaltılmasını hedefleyen Küresel Metan Taahhüdü'ne katılan ülkeler arasında bulunmaması da araştırmada dikkat çekilen başlıklardan biri oldu.
9–20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya'da düzenlenen COP31 İklim Zirvesi'nde metan emisyonlarının azaltılması da gündemde yer alıyor.
Seymen'de hangi sorular yanıt bekliyor?
Seymen'deki tartışmanın merkezinde, uydu gözlemleriyle sahada yapılan ölçümler arasındaki farklılığın nasıl açıklanacağı bulunuyor.
İSTAÇ'ın belirttiği olağan emisyon düzeyi ile uydu verilerinde tespit edilen yüksek salım miktarlarının karşılaştırılabilmesi için ölçüm tarihleri, yöntemleri ve tesisin çalışma koşullarına ilişkin bilgilerin birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.
Özellikle gaz toplama sistemlerinin verimliliği, bakım dönemlerinde atmosfere salınan metan miktarı ve sürekli saha ölçümlerinin sonuçları, tartışmanın açıklığa kavuşması açısından önem taşıyor.
Antalya'da COP31 görüşmeleri sürerken Seymen'deki gelişmeler, Türkiye'nin iklim hedeflerinin yerel atık yönetiminde ne ölçüde karşılık bulduğu sorusunu yeniden gündeme taşıyor.
İstanbul'un hafızasında 1993 Hekimbaşı faciası
İstanbul'da atık depolama alanlarından kaynaklanan metan gazı sorunu, geçmişte ağır sonuçlarıyla gündeme gelmişti.
28 Nisan 1993'te Ümraniye Hekimbaşı Çöplüğü'nde meydana gelen faciada, metan gazı ve çöp kütlesinin kayması sonucu çevredeki evler atıkların altında kalmış, 39 kişi hayatını kaybetmişti.
Faciadan önce hazırlanan bilirkişi raporlarında tehlikeye dikkat çekilmiş olmasına rağmen yeterli önlem alınmaması, yıllar sonra Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin yaşam hakkı ihlali kararına konu olmuştu.
1994'te İSTAÇ'ın kurulması ve 1995'te düzenli depolama tesislerinin hizmete girmesiyle İstanbul'un atık yönetiminde önemli bir dönüşüm yaşandı.
Bugün Seymen'de tartışılan konu, 1993'teki kontrolsüz depolama koşullarından farklı olsa da metan salımının düzenli izlenmesi, gaz toplama sistemlerinin etkinliği ve ölçüm sonuçlarının şeffaf biçimde açıklanması gerekliliğini yeniden gündeme getiriyor.