Devletin taşınmaz gelir hedefi 4,6 katına çıktı: 2027'de 125 milyar liralık satış öngörülüyor

2027 yılı bütçe teklifine göre devlet, kamu taşınmazlarının satışından 125,1 milyar, kira ve ilgili gelirlerinden 18,6 milyar lira olmak üzere toplam 143,8 milyar lira gelir elde etmeyi hedefliyor. 2026 yılı için 31,1 milyar lira olarak tahmin edilen toplamın yaklaşık 4,6 katına ulaşan yeni hedef, kamu varlıklarının satışı, değerlemesi ve uzun vadeli yönetimiyle ilgili soruları gündeme getiriyor.

2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi'nde, kamuya ait taşınmazlardan elde edilmesi beklenen gelirlerde dikkat çekici bir artış öngörülüyor.

16 Ekim 2026'da Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulan bütçe teklifine göre devlet, gelecek yıl taşınmaz satışlarından 125 milyar 130 milyon 480 bin lira, taşınmaz kiraları ve ilgili gelirlerden ise 18 milyar 647 milyon 46 bin lira kaynak sağlamayı planlıyor.

Böylece toplam taşınmaz gelir hedefi 143 milyar 777 milyon 526 bin liraya ulaşıyor.

2026 yılı için 31,1 milyar lira olarak tahmin edilen gelirle karşılaştırıldığında, 2027 hedefinin yaklaşık 4,6 katına yükseldiği görülüyor.

Bu rakamlar henüz gerçekleşmiş satış ve tahsilatları değil, bütçe teklifinde yer alan gelecek yıl gelir tahminlerini ifade ediyor.

Bir yılda yaklaşık 112,7 milyar liralık hedef artışı

2026 ve 2027 yıllarına ilişkin taşınmaz gelir tahminleri karşılaştırıldığında yaklaşık 112,7 milyar liralık nominal artış ortaya çıkıyor.

Bu, yaklaşık yüzde 362 oranında artış anlamına geliyor.

Ancak karşılaştırmanın iki yılın bütçe tahminleri üzerinden yapıldığı unutulmamalı. Artışın tamamının yeni taşınmaz satışlarından kaynaklanacağı veya satılacak taşınmaz sayısının aynı oranda yükseleceği sonucu çıkarılamaz.

Gelir hedefindeki değişimin ne kadarının satış hacminden, taşınmaz değerlerinden veya tahsilat beklentilerinden kaynaklandığı, ayrıntılı bütçe ve taşınmaz verileriyle değerlendirilebilir.

Satış gelirlerinin büyük bölümü 'diğer taşınmazlar' kaleminde

2027 yılı bütçe teklifindeki taşınmaz satış gelirlerinin dağılımı şöyle:

En büyük pay, yaklaşık 114,25 milyar lirayla “diğer taşınmaz satış gelirleri” başlığında bulunuyor.

Bu kalem içerisinde 2B taşınmazları ve Hazineye ait tarım arazilerinin satışından elde edilmesi beklenen gelirler de yer alıyor.

2B taşınmazları, ilgili mevzuat çerçevesinde orman sınırları dışına çıkarılmış arazileri ifade ediyor.

Ancak bütçe verilerinin aktarılan dağılımı, söz konusu 114,25 milyar liranın ne kadarının 2B taşınmazlarından, ne kadarının Hazine tarım arazilerinden veya diğer taşınmaz türlerinden geleceğini ayrı ayrı göstermiyor.

Bu nedenle satış gelirlerinin hangi taşınmaz türlerinde yoğunlaşacağının ayrıntılı biçimde açıklanması önem taşıyor.

Ecrimisilden yaklaşık 11 milyar lira gelir bekleniyor

Taşınmaz kiraları ve ilgili gelirler için belirlenen toplam hedef 18 milyar 647 milyon lira.

Bu kalemde en büyük payı ecrimisil gelirleri oluşturuyor.

Ecrimisil, kamu taşınmazlarının hukuki bir kullanım hakkına dayanmadan kullanılması karşılığında talep edilen tazminat niteliğindeki bedeli ifade ediyor.

Dolayısıyla ecrimisil gelirlerinin klasik kira gelirleriyle aynı hukuki niteliğe sahip olmadığı dikkate alınmalı.

2027 için yaklaşık 10,95 milyar liralık ecrimisil tahsilatı öngörülmesi, Hazine taşınmazlarının kullanımı ve bunlara ilişkin alacakların takibi bakımından ayrıca incelenebilecek bir başlık oluşturuyor.

Kamu taşınmazlarının satışında hangi yöntemler uygulanacak?

Bütçedeki taşınmaz satış hedefinin büyümesi, kamu varlıklarının uzun vadeli yönetimi açısından da önem taşıyor.

Kamuya ait arsa, arazi, lojman ve diğer taşınmazların satışında uygulanacak yöntemler, değerleme süreçleri ve satış gelirlerinin bütçeye etkileri kamu yararı bakımından değerlendirilmesi gereken konular arasında bulunuyor.

Taşınmaz satışlarından elde edilen gelirler kamu bütçesine kaynak sağlayabilse de satışa konu varlıkların mülkiyetinin el değiştirmesi, kamu taşınmaz stokunu ve gelecekteki kullanım seçeneklerini etkileyebilir.

Bu nedenle taşınmaz satışlarının yalnızca kısa vadeli gelir hedefleri üzerinden değil, kamu varlıklarının korunması ve verimli kullanılması açısından da değerlendirilmesi gerekiyor.

Hangi taşınmazlar satışa çıkarılacak?

2027 bütçe teklifindeki tutarlar, satışı hedeflenen taşınmazların tam listesini, illere göre dağılımını veya her bir taşınmazın tahmini satış değerini göstermiyor.

Bu nedenle açıklığa kavuşturulması gereken başlıca konular şunlar:

125,1 milyar liralık satış gelirinin hangi taşınmazlardan elde edilmesi planlanıyor?

Satışa konu taşınmazların illere, ilçelere ve kullanım türlerine göre dağılımı nedir?

Satışlarda hangi değerleme ve ihale yöntemleri uygulanacak?

2026 yılı için belirlenen gelir hedefinin ne kadarı fiilen gerçekleşti?

2027 hedefindeki büyük artış hangi varsayımlara dayanıyor?

Bu sorulara verilecek yanıtlar, bütçede öngörülen gelir artışının niteliğinin anlaşılması açısından önem taşıyor.

Bütçe hedefi ile gerçekleşen satış birbirinden farklı

2027 yılı için belirlenen taşınmaz gelirleri, henüz Meclis görüşmeleri süren bütçe teklifinde yer alıyor.

Bu nedenle öngörülen tutarlar, satışların kesinleştiğini veya söz konusu gelirlerin tahsil edildiğini göstermiyor.

Ayrıca yüksek bir satış hedefi, tek başına kamu zararına veya usulsüzlüğe işaret etmiyor.

Bununla birlikte kamu varlıklarının hangi koşullarda elden çıkarıldığı, satış bedellerinin nasıl belirlendiği ve gelir hedefleriyle gerçekleşmeler arasındaki farklar kamu denetimi açısından önem taşıyor.

Yanıt bekleyen temel soru şu: Devlet, 2027 yılında taşınmazlardan elde etmeyi planladığı 143,8 milyar liralık gelirin hangi kamu varlıklarından ve hangi ekonomik gerekçelerle sağlanacağını ne ölçüde açıklıyor?

Kaynaklar: Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı – 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ve bağlı cetveller; TBMM – 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi (1/282)