ABD-İran Görüşmelerinin Ertelenmesi Sonrası Hürmüz Boğazı'nda Trafik Yeniden Yavaşladı

MarineTraffic’te yer alan gemi takip verilerine göre, ABD ile İran arasında imzalanan mutabakat kapsamında İsviçre’de gerçekleştirilmesi planlanan ilk görüşme turunun ertelenmesinin ardından Hürmüz Boğazı çevresinde gemi hareketliliği görece sakin seyretti. Boğaz’dan Körfez dışına yönelen gemi sayısında azalma görülürken, Birleşik Arap Emirlikleri, Umman ve İran açıklarında bazı gemilerin beklediği gözlendi.

İran bağlantılı bir sıvılaştırılmış petrol gazı tankeri ile Norveç bayraklı bir ürün tankeri bugün Hürmüz Boğazı’na giriş yaptı. Öte yandan Basra Körfezi’nde bekleyen ve tamamen yüklü olduğu belirtilen dört büyük ham petrol tankeri de Hürmüz Boğazı’na yaklaşmaya başladı.

Güvenlik uyarıları sürüyor

Bölgedeki deniz trafiğine ilişkin güvenlik uyarıları da devam ediyor. Ortak Denizcilik Bilgi Merkezi’nin, Boğaz’ın orta kesimlerinde mayın riski bulunduğuna dikkat çekerek gemilere Umman kıyılarına yakın güney rotasını kullanmaları yönünde tavsiyede bulunduğu aktarıldı.

Mutabakatın ardından dün Hürmüz Boğazı’ndan toplamda yaklaşık 10 milyon varil petrol taşıyan tankerlerin geçtiği gözlenmişti. Bu tankerler arasında, çatışmaların başlamasından bu yana ilk kez Boğaz’dan geçen Suudi Arabistan’a ait tankerlerin de bulunduğu belirtildi.

Buna karşın Basra Körfezi’nde ham petrol taşıyan yaklaşık 40 çok büyük ham petrol tankerinin güvenli geçiş koşullarının oluşmasını beklediği ifade ediliyor. Söz konusu tankerlerin toplam taşıma kapasitesinin yaklaşık 80 milyon varil olduğu belirtiliyor.

ABD-İran mutabakatına ilişkin soru işaretleri arttı

Hürmüz Boğazı’ndaki yavaşlamada, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in İsviçre’ye yapması planlanan ziyareti ertelemesi etkili oldu. Vance’in, İranlı yetkililerle savaşın sona erdirilmesine ve mutabakatın sonraki aşamalarına ilişkin teknik görüşmelere başkanlık etmesi bekleniyordu.

Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, teknik görüşmelere mümkün olan en kısa sürede başlanmasının umulduğu belirtildi. Ancak görüşmelerin ertelenmesi, ABD ile İran arasında nükleer programın teknik detayları, yaptırımların kaldırılması ve Hürmüz Boğazı’ndaki geçiş güvenliği gibi başlıklarda yürütülmesi planlanan 60 günlük müzakere sürecine ilişkin belirsizliği artırdı.

Görüşmelerin ertelenmesinin yanı sıra İsrail ordusunun, Washington’un uyarılarına rağmen Lübnan’ın güneyine saldırı düzenlediği bildirildi. Bölgedeki askeri gerilimin, diplomatik sürecin başlamasını zorlaştırdığı değerlendiriliyor.

Uzmanlar, 60 günlük sürenin İran’ın nükleer programına ilişkin teknik ayrıntıların netleştirilmesi ve yaptırımların kaldırılması gibi karmaşık başlıklar için dar bir takvim sunduğuna dikkat çekiyor. Kırılgan ateşkesin korunamaması halinde hem diplomatik sürecin hem de Hürmüz Boğazı’ndaki enerji trafiğinin yeniden risk altına girebileceği belirtiliyor.