10. Vedat Günyol Deneme Ödülleri sahiplerini buldu: Kartal'da edebiyat, düşünce ve aydınlanma vurgusu

Haber- Kamera: Sibel Boz

Kartal Bülent Ecevit Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilen törende edebiyatseverler, yazarlar, şairler, seçici kurul üyeleri, belediye yöneticileri ve çok sayıda davetli bir araya geldi. Programın açılışında, 10. kez verilen Vedat Günyol Deneme Ödülleri’nin artık gelenekselleşmiş, kökleşmiş ve Türkiye’deki kültür-sanat ödülleri içinde örnek gösterilen bir noktaya ulaştığı vurgulandı.

Sunumda, deneme türünün “cumhurbaşkanı” olarak anılan Vedat Günyol anısına sürdürülen ödülün, yalnızca bir anma değil aynı zamanda düşünce üretimini, eleştirel aklı ve edebiyatın aydınlatıcı yönünü canlı tutan önemli bir kültür girişimi olduğu ifade edildi.

Kartal Belediyesi’nden devam mesajı

Törenin açılış konuşmasını Kartal Belediye Başkan Vekili Olcay Özgün yaptı. Kartal Belediyesi olarak 10. Vedat Günyol Deneme Ödülleri’ni düzenlemekten büyük mutluluk duyduklarını belirten Özgün, Belediye Başkanı Gökhan Yüksel’in selamlarını iletti. Özgün, organizasyonda emeği geçen paydaşlara, seçici kurul üyelerine ve ödüle değer görülen yazarlara teşekkür ederek, Kartal Belediyesi’nin bu ödülü gelecek yıllarda da sürdürme kararlılığında olduğunu söyledi.

Vedat Günyol’un öğrencilerinden duygusal ve düşünsel tanıklıklar

Törende söz alan yazar, akademisyen ve siyasetçi Masis Kürkçügil, Vedat Günyol’u yalnızca bir Fransızca öğretmeni değil, öğrencilerini düşünsel, kültürel ve ahlaki olarak yetiştiren büyük bir öğretmen olarak anlattı. Günyol’un Atatürk Erkek Lisesi’ndeki öğrencileriyle kurduğu yakın ilişkinin sıradan bir öğretmen-öğrenci ilişkisinin ötesine geçtiğini belirten Kürkçügil, onun gençlerde merak duygusunu uyandıran, onları kitaplara, yazarlara, düşünceye yönlendiren bir aydın olduğunu söyledi.

Kürkçügil, Vedat Günyol’un sadece okul yıllarında değil, yayıncılık ve dergicilik hayatında da gençlere alan açtığını, birçok yazara ilk fırsatlarını sunduğunu vurguladı. Günyol’un özellikle Yeni Ufuklar çevresinde oluşturduğu düşünsel ve edebi iklimin, Türkiye kültür hayatında uzun süre etkisini sürdüren bir okul niteliği taşıdığını ifade etti.

Konuşmasında Vedat Günyol’un kişiliğine dair çeşitli anılar da paylaşan Kürkçügil, onun bilginin övünme aracı değil insanın kendini yetiştirme aracı olduğunu öğreten, gündelik hayatında da savunduğu değerlerle uyum içinde yaşayan, cömert ve yüksek ahlaklı bir insan olduğunu anlattı.

“Cumhuriyetin en büyük kazanımlarından biri çağdaş edebiyatıdır”

Şair ve yazar Turgay Fişekçi ise konuşmasında Cumhuriyet’in en büyük kazanımlarından birinin çağdaş Türk edebiyatı olduğunu söyledi. Vedat Günyol’un da bu çağdaşlaşma ve aydınlanma çizgisinin önemli temsilcilerinden biri olduğunu belirten Fişekçi, özellikle Tercüme Bürosu, Yeni Ufuklar dergisi ve Çan Yayınları çevresinde oluşan kültürel üretimin Türkiye’de düşünce hayatına büyük katkı sunduğunu dile getirdi.

Fişekçi, Vedat Günyol’un yalnızca eserleriyle değil, yaşam biçimiyle, gençlere açtığı alanla ve eşitlikçi tutumuyla da örnek bir aydın olduğunu vurguladı. Onun çevresindeki insanların çocuklarına “Vedat” ve “Günyol” adını verecek kadar güçlü bir sevgi ve etki bıraktığını söyleyen Fişekçi, Günyol’un farklı kuşaklar üzerindeki izinin yalnızca edebi değil, insani olduğunu da ifade etti.

Ruhi Su Dostlar Korosu’nun ilk koristlerinden anlamlı dinleti

Konuşmaların ardından sahneye çıkan Ruhi Su Dostlar Korosu’nun ilk koristleri, seslendirdikleri eserlerle geceye ayrı bir anlam kattı. Törende, Vedat Günyol’un anısına gerçekleşen bu müzik dinletisi uzun süre alkışlandı. Programda, edebiyat ile müziğin aynı aydınlanmacı kültür çizgisinde buluştuğu vurgusu da öne çıktı.

55 başvuru arasından 3 eser ödüle değer görüldü

2025 yılı için yapılan duyuruya 55 deneme yazarı eserleriyle başvurdu. Seçici kurul değerlendirmesi sonucunda üç ayrı kategoride ödüller açıklandı.

10. Vedat Günyol Deneme Ödülü

Altay Ömer Erdoğan – Gölgenin Rüyası

Seçici Kurul Özel Ödülü

Hidayet Sayın – (S)empati

Genç Deneme Yazarı Ödülü

Samet Polat – Aidatını Ödediğimiz Cehennem

Seçici kurulda Adil İzci, Adnan Özyalçıner, Arif Kızılyalın, Bülent Ayyıldız, Hürriyet Yaşar, Hüseyin Ferhad, Hüseyin Köse, Şenel Gökçe, Nesim Ovadya İzrail ve Tahir Şilkan yer aldı.

Genç Deneme Yazarı Ödülü Samet Polat’a

Vedat Günyol Genç Deneme Yazarı Ödülü’nün gerekçesini aktaran yürütme kurulu üyesi Mustafa Köz, Samet Polat’ın “Aidatını Ödediğimiz Cehennem” adlı dosyasının, yazı birikimiyle kendi yazı verimi arasında başarılı ve özendirici köprüler kurması, bugünün toplumu ile geçmiş çağlar arasında dikkat çekici bağlar oluşturması ve yaşamdan, aydınlanmadan yana yeni yapıtların habercisi olması nedeniyle ödüle değer görüldüğünü söyledi.

Törende Samet Polat’ın sağlık sorunları nedeniyle salonda bulunamadığı bilgisi paylaşıldı ve kendisine geçmiş olsun dilekleri iletildi.

Seçici Kurul Özel Ödülü 97 yaşındaki Hidayet Sayın’a

Seçici Kurul Özel Ödülü’nün sahibi olan Hidayet Sayın’ın “(S)empati” adlı yapıtı, 97 yaşında olmasına rağmen geçmişe takılı kalmayan, geleceğe dönük bakışı; yabancı sözcüklerden arınmış sade ve temiz Türkçesi; çağdaş Cumhuriyet’e, topluma, insanlığa ve gelecek kuşaklara karşı sorumluluk duygusunu yazılarına yansıtması nedeniyle ödüle layık görüldü.

Törende Hidayet Sayın da salonda bulunmadı; ancak organizasyona gönderdiği kısa video mesajla katıldı. Mesajında Vedat Günyol Deneme Yarışması’nın Türkiye’de deneme türünün önemini ve ayrıcalığını gösterdiğini belirten Sayın, jüriye, yürütme kuruluna, Kartal Belediyesi’ne ve destek veren kurumlara teşekkür etti. Hidayet Sayın ayrıca ödül alan diğer iki yazarı da kutladı.

Büyük ödül Altay Ömer Erdoğan’ın

Gecenin ana ödülü olan 10. Vedat Günyol Deneme Ödülü, Altay Ömer Erdoğan’ın “Gölgenin Rüyası” adlı dosyasına verildi.

Ödül gerekçesinde, Erdoğan’ın modern bireyin varoluşsal sancılarını, anlam ve değer yitimini, gölge metaforu üzerinden biçimlenen kimlik arayışını derinlikli bir felsefi ve sosyolojik bakışla ele aldığı belirtildi. Dosyanın, farklı disiplinlerin olanaklarından yararlanarak deneme türüne kavramsal açıdan zengin ve yaratıcı boyutlar kattığı; okuru sorgulamaya, hafızayla yüzleşmeye ve güncel edebiyat ile hayat meseleleri üzerine düşünmeye çağırdığı vurgulandı.

Altay Ömer Erdoğan’dan deneme türüne ve aydınlanmaya vurgu

Ödülünü almak üzere sahneye çıkan Altay Ömer Erdoğan, 2025 Vedat Günyol Deneme Ödülü’ne layık görülmekten büyük mutluluk duyduğunu söyledi. Vedat Günyol gibi bir aydınla aynı çerçevede anılmaktan onur duyduğunu ifade eden Erdoğan, Günyol’un yalnızca denemeci değil; çevirmen, öğretmen ve yayıncı kimlikleriyle de Türkiye düşünce hayatında özel bir yeri olduğunu belirtti.

Konuşmasında deneme türünün önemine dikkat çeken Erdoğan, “Gölgenin Rüyası”nda modern insanın varoluşsal sancılarını, çağın içinde yaşadığı anlam ve değer yitimini ve gölge metaforu üzerinden biçimlenen kimlik arayışını felsefi ve sosyolojik açılardan ele almaya çalıştığını söyledi.

Erdoğan, gölge metaforunu neden seçtiğini ise şu düşünceyle açıkladı: “Gölgeyi var eden ışıktır, aydınlıktır. Çağ aydınlığını yitirmeye başladığında gölgeler silikleşir; karanlık arttıkça yok olurlar.” Yazar, bu silikleşmeye ve yok oluşa karşı metinler arasında dolaşarak toplumsal vicdanı ve bireysel hafızayı tamir etmeyi amaçladığını dile getirdi.

Deneme türünün, bilimsel düşünce ile edebiyatın buluştuğu özel bir alan olduğunu belirten Erdoğan, bu türün yeniden güç kazanmasının toplumsal düşünce hayatı için yaşamsal olduğunu ifade etti. Vedat Günyol Deneme Ödülü gibi kurumsal yapıların da bu açıdan çok önemli olduğunu vurgulayan Erdoğan, “Denemeye devam etmeliyiz” sözleriyle konuşmasını tamamladı.

Ödül takdimi ve final

Altay Ömer Erdoğan’a ödülü, Kartal Belediye Başkan Yardımcısı Adem Uçar ile yazar Kemal Bek tarafından takdim edildi. Törende kısa bir konuşma yapan Adem Uçar, Kartal Belediyesi’nin sanat ve kültüre ev sahipliği yapmaya devam edeceğini belirterek organizasyonda emeği geçen seçici kurul ve yürütme kurulu üyelerine teşekkür etti.

Kemal Bek ise Altay Ömer Erdoğan’ın öğretmeni olarak törende bulunmaktan duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Bunun üzerine Erdoğan da lise yıllarında yayımlanan ilk öyküsü üzerinden gördüğü desteğin kendisine büyük cesaret verdiğini anlatarak öğretmenine teşekkür etti.

Program, seçici kurul üyeleri, yürütme kurulu üyeleri, protokol temsilcileri ve ödül sahibi yazarların sahnede bir araya geldiği toplu fotoğraf çekimiyle sona erdi. Gecenin sonunda, “11. Vedat Günyol Deneme Ödülleri’nde buluşmak üzere” mesajı verildi.

Video İçerik:

0:00 Açılış ve karşılama
2:33 Kartal Belediye Başkan Vekili Olcay Özgün’ün konuşması
5:45 Masis Kürkçügil’in konuşması
24:15 Turgay Fişekçi’nin konuşması
41:10 Ruhi Su Dostlar Korosu’nun ilk koristleri
50:08 Mustafa Köz tarafından ödül gerekçelerinin açıklanması
51:40 Genç Deneme Yazarı Ödülü – Samet Polat
53:25 Seçici Kurul Özel Ödülü – Hidayet Sayın
56:29 Hidayet Sayın’ın video mesajı
58:12 Altay Ömer Erdoğan biyografisi
1:01:12 10. Vedat Günyol Deneme Ödülü gerekçesi
1:05:45 Altay Ömer Erdoğan’ın ödül konuşması
1:13:08 Ödül takdimi
1:16:06 Toplu fotoğraf ve kapanış