İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Aklama Suçları Soruşturma Bürosunca yürütülen fon soruşturmasında
Fatma Betül Sayan Kaya ve eşi İlyas Kaya hakkında yeni bir gelişme yaşandı.Hesapları ve mal varlıkları hakkında dondurma işlemi uygulanan Kaya çifti, Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) 1 Ekim'de duyurduğu “isteğe bağlı iade hesapları” uygulamasından yararlanmak üzere başvuruda bulundu.İlgili bankaların İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına görüş sormasının ardından Başsavcılık, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) adına açılan isteğe bağlı iade hesabına ödeme gönderilmesine izin verdi.
Basına yansıyan son bilgilere göre çiftin yatırımlarındaki
ana para dışındaki kazanç bölümünü TMSF'nin hesabına aktardığı bildirildi. Ancak ödenen kesin tutar konusunda henüz SPK, TMSF veya Başsavcılık tarafından ayrıntılı resmi döküm yayımlanmış değil.
SPK'nin “gönüllü iade” sistemi ne anlama geliyor?
SPK, 1 Ekim'de yaptığı duyuruda tasfiye kapsamındaki fonlarda, tasfiye kararından önce katılma paylarını satarak “fahiş kazanç” elde eden kişilerin bu kazançlarını gönüllü olarak iade edebilmeleri amacıyla TMSF adına hesaplar açıldığını açıklamıştı.Bu hesaplara yatırılan paralar Hazine'ye gelir olarak kaydedilmiyor; ilgili fonun tasfiye mal varlığına eklenerek zarar gören fon yatırımcılarına yapılacak ödemelerde kullanılıyor. SPK'nin kararına göre 7 portföy yönetim şirketine ait 131 fon tasfiye kapsamına alınmış durumda. Merkezi Kayıt Kuruluşu kayıtlarında bu fonlarda 455 bin 758 tekil yatırımcı bulunuyor.
Gönüllü iade, “etkin pişmanlık” mı?
Burada hukuki açıdan önemli bir ayrım bulunuyor.SPK'nin yeni oluşturduğu isteğe bağlı iade sistemi ile Sermaye Piyasası Kanunu'nun 107'nci maddesindeki etkin pişmanlık düzenlemesi aynı mekanizma değil.
Kanunun 107/3 maddesine göre işlem bazlı piyasa dolandırıcılığı suçunu işleyen kişinin etkin pişmanlıktan yararlanabilmesi için, elde ettiği veya elde edilmesine neden olduğu menfaatin
iki katını Hazine'ye ödemesi gerekiyor.Ödeme soruşturma başlamadan önce yapılırsa kişi hakkında ceza hükmolunmaması; soruşturma aşamasında yapılırsa cezanın yarı oranında, kovuşturma aşamasında hüküm verilmeden yapılırsa üçte bir oranında indirilmesi öngörülüyor. Bu nedenle Kaya çiftinin TMSF'nin isteğe bağlı iade hesabına yaptığı ödemenin tek başına “etkin pişmanlık” veya “suçun kabulü” olarak değerlendirilmesi mümkün değil.
Kaya çifti hakkında soruşturma var mı?
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı 29 Eylül'de yaptığı açıklamada, Aklama Suçları Soruşturma Bürosunca yürütülen fon soruşturması kapsamında İlyas Kaya ile Fatma Betül Sayan Kaya'nın
tüm mal varlıklarının dondurulmasına ilişkin yazının ilgili kurumlara gönderildiğini duyurmuştu. Ancak sermaye piyasası suçları açısından ayrı bir prosedür bulunuyor. SPK'nin yaptığı denetim sonucunda bilgi suistimali veya piyasa dolandırıcılığı tespit etmesi halinde, Sermaye Piyasası Kanunu'nun 115'inci maddesi uyarınca Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı başvuruda bulunması gerekiyor. Bu başvuru söz konusu suçların kovuşturulması açısından muhakeme şartı niteliğinde. Kaya çifti hakkında SPK'nin bu kapsamda yaptığı
kesinleşmiş bir yazılı başvurunun ayrıntıları şu ana kadar kamuoyuna resmi olarak açıklanmış değil.163 milyon liralık başlangıç sermayesi nereden geldi?
Kaya çiftinin fon işlemlerine ilişkin kamuoyuna yansıyan rakamlar da siyasi tartışmanın merkezinde bulunuyor.Yeni Parti Sözcüsü Zeynel Emre'nin kamuoyuna açıkladığı ve henüz resmi makamlar tarafından kesin işlem dökümü olarak doğrulanmayan verilere göre Fatma Betül Sayan Kaya'nın yaklaşık 63 milyon 359 bin lira, İlyas Kaya'nın ise yaklaşık 99 milyon 687 bin lira yatırdığı; toplam başlangıç tutarının yaklaşık
163 milyon lira olduğu öne sürüldü. Çiftin satışlardan yaklaşık 2 milyar 170 milyon lira aldığı iddia edildi. Yeni Yol Partisi Grup Başkanvekili Selçuk Özdağ da söz konusu rakamları TBMM'de gündeme getirerek çiftin yaklaşık 163 milyon liralık başlangıç sermayesinin kaynağının açıklanmasını istedi ve “Bu parayı nereden buldunuz?” diye sordu.
Kaya'nın geçmişte İBB iştiraki İSBAK tarafından ABD'deki eğitimi için burs ve eğitim desteği aldığı yönündeki kayıtlar da son günlerde başka bir tartışmanın konusu oldu. İYİ Parti Grup Başkanvekili Turhan Çömez, Kaya'nın İSBAK'taki çalışma ve eğitim sürecine ilişkin ödemeleri Meclis'e taşıyarak İçişleri Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığına soru önergeleri verdi. Ancak bu eğitim desteği tartışması ile 2026'daki yatırım sermayesinin kaynağı arasında doğrudan bir bağlantı ortaya koyan resmi bir belge bulunmuyor.
“Nereden Buldun?” tartışması yeniden gündemde
Fon soruşturmasının ardından siyasilerin ve kamu görevlilerinin servet artışlarının kaynağının açıklanmasına yönelik “Nereden Buldun?” düzenlemesi çağrıları da yeniden gündeme geldi.Türkiye'de kamuoyunda “Nereden Buldun” olarak bilinen servet-kaynak kontrolü 4369 sayılı Kanun'la vergi sistemine getirilmiş, daha sonra yürürlükten kaldırılmıştı. TBMM tutanaklarında da düzenlemenin kaldırılmasına ilişkin tartışmalar yer alıyor. 2026'da da milletvekilleri ve siyasetçilerin mal varlıklarındaki olağandışı artışların araştırılması ve kamu görevlilerini kapsayan yeni bir düzenleme yapılması yönünde siyasi çağrılar yapıldı. Fon dosyasında bundan sonraki en kritik aşamalar,
SPK'nin Kaya çiftinin işlemleri hakkında 106 veya 107'nci maddeler kapsamında resmi bir tespit ve yazılı başvuru yapıp yapmayacağı, Başsavcılığın çiftin ifadesini alıp almayacağı ve mal varlığı tedbirlerinin ne yönde devam edeceği olacak.
